Người Trung Quốc bất an vì Nipah

Các kỳ nghỉ lễ Tết kéo dài thúc đẩy người dân Trung Quốc thực hiện hàng tỷ lượt di chuyển để về quê hoặc đi du lịch trong và ngoài nước. Ảnh: Reuters.

Virus Nipah được phát hiện tại ít nhất 5 người tại bang Tây Bengal, Ấn Độ, trong đó có một trường hợp đang trong tình trạng nguy kịch. Các chuyên gia y tế Trung Quốc nhận định loại virus này khá khó lây truyền và khả năng gây ra một đợt bùng phát diện rộng tại Trung Quốc là khá thấp.

Tuy nhiên, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 75% và hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hay vaccine phòng ngừa, Nipah vẫn khiến nhiều người lo lắng. Trên mạng xã hội Trung Quốc, các chủ đề liên quan đến loại virus này nhanh chóng leo lên danh sách tìm kiếm và thảo luận nhiều nhất trong ngày 26/1.

"Thật đáng sợ, nhất là lúc Tết sắp đến. Tôi thực sự không muốn phải trải qua thêm đợt phong tỏa nào nữa", một người dùng chia sẻ trên mạng xã hội, gợi lại những ký ức về các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt thời dịch Covid-19.

Một ý kiến khác thẳng thắn đặt câu hỏi: "Liệu có nên tạm thời hạn chế qua lại với Ấn Độ hay không?", SCMP viết.

Sự lo ngại này xuất hiện trong bối cảnh Trung Quốc và Ấn Độ đã nới lỏng quy định thị thực cho công dân hai nước - động thái được kỳ vọng sẽ thúc đẩy du lịch và giao lưu giữa hai quốc gia đông dân nhất thế giới.

Điều khiến dư luận càng thêm nhạy cảm là thời điểm dịch bệnh bùng phát đúng lúc Trung Quốc chuẩn bị bước vào mùa cao điểm đi lại dịp Tết Nguyên đán - thời điểm hàng triệu người sẽ đi du lịch, về quê.

Mùa cao điểm đi lại dịp Tết Nguyên đán kéo dài 40 ngày, còn gọi là chunyun (xuân vận), bắt đầu từ ngày 2/2 đến 13/3. Quãng thời gian này được xem là "cuộc đại di cư" lớn nhất hành tinh, với tổng số chuyến đi của hành khách lên tới hàng tỷ lượt trên toàn quốc.

Mùa cao điểm đi lại dịp Tết Nguyên đán của Trung Quốc năm nay kéo dài 40 ngày, bắt đầu từ ngày 2/2 đến 13/3. Ảnh: Tân Hoa Xã.

Trong bối cảnh đó, dù nguy cơ được đánh giá là thấp, chỉ một thông tin liên quan đến dịch bệnh cũng đủ để thổi bùng tâm lý bất an. Cảm giác này đặc biệt rõ nét đối với những người vẫn còn ám ảnh bởi những gì từng xảy ra trong các mùa lễ trước.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc (CDC Trung Quốc) đã ra thông báo kêu gọi "nâng cao cảnh giác" với các bệnh truyền nhiễm xâm nhập trong mùa du lịch cao điểm, cảnh báo nguy cơ du khách từ nước ngoài mang theo các bệnh như sốt rét, sốt xuất huyết, chikungunya hay sốt Lassa. Tuy nhiên, virus Nipah không được nêu tên cụ thể trong thông báo này.

Năm 2019 có khoảng 339.442 du khách Trung Quốc đến Ấn Độ, trong khi khoảng 142.000 công dân Ấn Độ sang Trung Quốc. Từ tháng 7/2025, Ấn Độ đã nối lại việc cấp thị thực du lịch cho công dân Trung Quốc sau quãng thời gian gián đoạn kéo dài 5 năm.

Virus Nipah lần đầu được phát hiện tại Đông Nam Á sau các đợt bùng phát ở Malaysia và Singapore giai đoạn 1998-1999, chủ yếu liên quan đến công nhân trang trại chăn nuôi lợn và những người tiếp xúc gần với gia súc.

Nhân viên kiểm dịch theo dõi camera nhiệt tại sân bay Suvarnabhumi để sàng lọc thân nhiệt hành khách, trong bối cảnh Ấn Độ ghi nhận dịch virus Nipah. Ảnh: Cục Kiểm soát Bệnh tật Thái Lan.

Theo Trung tâm Bảo vệ Sức khỏe Hong Kong (Trung Quốc), virus Nipah có thể lây nhiễm cho nhiều loài động vật như lợn, ngựa, dê, cừu, mèo, chó. Từ đầu những năm 2000, các đợt bùng phát ở người liên tục được ghi nhận tại Ấn Độ và Bangladesh, chủ yếu trong giai đoạn từ tháng 12 đến tháng 4.

Nhiều ca liên quan đến việc uống nhựa chà là tươi bị nhiễm virus từ dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên của Nipah. Đợt bùng phát gần nhất trước đó tại Ấn Độ được ghi nhận ở bang Kerala, miền nam nước này, vào giữa năm 2025 với 4 ca nhiễm được xác nhận.

Ông Feng Zijian, cựu Phó tổng giám đốc CDC Trung Quốc, cho biết virus Nipah vẫn có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc với dịch cơ thể hoặc chất thải, làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong bệnh viện và gia đình.

Trước diễn biến tại Ấn Độ, nhiều quốc gia châu Á đã tăng cường kiểm soát y tế. Thái Lan siết sàng lọc hành khách từ Tây Bengal tại các sân bay lớn, trong khi Hàn Quốc xếp Nipah vào nhóm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, yêu cầu báo cáo và cách ly ngay. Hong Kong cho biết sẽ theo dõi sát tình hình và áp dụng các biện pháp phòng dịch phù hợp.

Hoàng Linh