Người bị gan nhiễm mỡ có nên ăn trứng không? Thực tế nhiều người đang hiểu lầm

Mối liên hệ giữa trứng, choline và gan nhiễm mỡ theo nghiên cứu Framingham

Trên thực tế, trứng từng là tâm điểm của nhiều cuộc tranh luận. Một mặt, trứng được đánh giá là "siêu thực phẩm" với nguồn đạm hoàn hảo; mặt khác, hàm lượng cholesterol dồi dào trong lòng đỏ lại khiến nhiều người e ngại, đặc biệt là những bệnh nhân mắc gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).

Tuy nhiên, một nghiên cứu đột phá được công bố trên The Journal of Nutrition dựa trên dữ liệu từ Nghiên cứu Tim mạch Framingham đã mang đến một cái nhìn mới mẻ và minh oan cho thực phẩm này.

Nghiên cứu này cho thấy việc tiêu thụ 2 quả trứng trở lên mỗi tuần không liên quan đến tình trạng phát triển bệnh NAFLD trong thời gian theo dõi trung bình 6 năm. Nghiên cứu chưa tìm thấy bằng chứng về mối liên hệ trực tiếp giữa việc nạp lutein/zeaxanthin và sự thay đổi mỡ gan.

Tuy nhiên, lượng choline trong chế độ ăn uống lại có mối liên hệ nghịch mạnh mẽ với nguy cơ mắc NAFLD. Trứng chỉ là một nguồn cung cấp choline trong chế độ ăn uống và kết quả hiện tại cho thấy tổng lượng choline có thể quan trọng hơn choline chỉ từ trứng. Trứng là nguồn cung cấp rẻ tiền của một số chất dinh dưỡng quan trọng và những phát hiện hiện tại ủng hộ việc đưa trứng vào chế độ ăn uống lành mạnh.

Người bệnh gan nhiễm mỡ ăn trứng có hại cho sức khỏe không là băn khoăn của rất nhiều người.

"Nỗi oan" của cholesterol và thực tế khoa học

Trong nhiều năm, bệnh nhân NAFLD thường được khuyên hạn chế ăn trứng vì lo ngại cholesterol thực phẩm sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng tích tụ mỡ tại gan. Thế nhưng, các nhà khoa học tại Framingham đã đặt ra một câu hỏi ngược lại: Liệu các dưỡng chất có lợi trong trứng, đặc biệt là choline, có thể mang lại tác động bảo vệ thay vì gây hại?

Nghiên cứu được thực hiện trên 1.414 người tham gia, kết hợp giữa việc theo dõi chế độ ăn uống chi tiết và đo lường lượng mỡ gan bằng phương pháp chụp cắt lớp vi tính (CT scan) hiện đại. Kết quả cho thấy: Không tìm thấy mối liên hệ giữa việc tiêu thụ trứng và nguy cơ mắc mới NAFLD. Điều này có nghĩa là, việc ăn trứng một cách điều độ không phải là "thủ phạm" trực tiếp khiến gan nhiễm mỡ như một số quan niệm cũ trước đây.

Choline: "Chìa khóa" vận chuyển chất béo tại gan

Điểm đáng chú ý nhất trong nghiên cứu này chính là vai trò của choline - một hợp chất hữu cơ tan trong nước được tìm thấy rất nhiều trong lòng đỏ trứng. Dữ liệu thực chứng chỉ ra rằng, những người có mức tiêu thụ choline cao nhất giảm được tới 31% nguy cơ mắc NAFLD so với nhóm tiêu thụ ít nhất.

Tại sao choline lại quan trọng đến vậy? Trong cơ thể, gan có nhiệm vụ chuyển hóa chất béo. Để đưa chất béo ra khỏi gan và vận chuyển đến các mô khác, gan cần tổng hợp một loại lipoprotein tên là VLDL. Quá trình này bắt buộc phải có sự hiện diện của phosphatidylcholine (một dẫn xuất của choline). Khi thiếu hụt choline, chất béo sẽ bị "mắc kẹt" và tích tụ lại trong tế bào gan, dẫn đến tình trạng nhiễm mỡ.

Trứng hiện là một trong những nguồn cung cấp choline dồi dào và có giá trị sinh học cao nhất trong thực đơn hàng ngày. Việc bổ sung choline từ trứng không chỉ giúp gan "thông thoáng" mà còn hỗ trợ quá trình trao đổi chất tổng thể.

Lutein và zeaxanthin chống oxy hóa

Ngoài choline, nghiên cứu cũng xem xét đến lutein và zeaxanthin – hai sắc tố thực vật thuộc nhóm Carotenoid có nhiều trong trứng. Mặc dù trong phạm vi nghiên cứu này, mối liên hệ trực tiếp giữa hai chất này và việc giảm mỡ gan chưa rõ rệt như choline nhưng chúng vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm căng thẳng oxy hóa (oxidative stress) tại tế bào gan. Điều này đặc biệt có lợi vì NAFLD thường đi kèm với tình trạng viêm và tổn thương tế bào do các gốc tự do gây ra.

Thông điệp cho người tiêu dùng

Từ những bằng chứng y học thực chứng này cho thấy:

Đừng sợ trứng: Thay vì kiêng khem cực đoan, người bệnh gan có thể duy trì việc ăn trứng như một phần của chế độ ăn cân bằng. Cholesterol trong thực phẩm chỉ đóng góp một phần nhỏ vào nồng độ cholesterol trong máu đối với đa số mọi người và nó không trực tiếp gây mỡ gan.

Chất lượng bữa ăn quan trọng hơn thực phẩm đơn lẻ: Nghiên cứu lưu ý, tác động của trứng thường bị nhiễu bởi các thực phẩm ăn kèm. Trứng luộc ăn kèm rau xanh mang lại lợi ích hoàn toàn khác biệt so với trứng chiên cùng thịt xông khói hay bơ thực vật.

Cách phòng ngừa: Đảm bảo đủ lượng choline hàng ngày thông qua các nguồn thực phẩm tự nhiên như trứng, đậu nành và các loại rau họ cải là một cách chủ động để bảo vệ sức khỏe gan mật.

Nghiên cứu từ dữ liệu Framingham một lần nữa khẳng định giá trị của trứng trong bản đồ dinh dưỡng hiện đại. Trứng không phải là "kẻ thù" của lá gan mà trái lại, là nguồn cung cấp choline quý giá giúp bộ máy thải độc của cơ thể vận hành trơn tru hơn nếu ăn đúng cách.

Hoàng Nam