Tay chân miệng 'vào mùa', cảnh báo số trẻ nhập viện tăng mạnh

Trẻ có thể mắc lại nhiều lần, phụ huynh không nên chủ quan

Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus đường ruột thuộc nhóm Enterovirus gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa, thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, phân hoặc các bề mặt nhiễm virus. Trong môi trường nhà trẻ, mẫu giáo – nơi trẻ tiếp xúc gần và dùng chung đồ chơi – virus có điều kiện thuận lợi để lây lan nhanh chóng. Dù đa số trường hợp có diễn biến nhẹ và có thể tự khỏi, song các chuyên gia cảnh báo vẫn có những ca bệnh chuyển nặng nhanh, gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Một trong những điểm đáng chú ý là trẻ hoàn toàn có thể mắc bệnh tay chân miệng nhiều lần trong đời.

Trẻ mắc tay chân miệng điều trị tại Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương

Theo TS.BS Nguyễn Văn Lâm, Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Phòng Thông tin điện tử, Viện Đào tạo và Nghiên cứu Sức khỏe Trẻ em, Bệnh viện Nhi Trung ương, bệnh do nhiều chủng virus khác nhau gây ra, vì vậy sau khi mắc, cơ thể chỉ có miễn dịch với một chủng nhất định và không có khả năng bảo vệ lâu dài trước các chủng khác. Phần lớn các trường hợp bệnh sẽ tự khỏi sau khoảng 7 đến 10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn biến nhanh và gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp. Đây là những biến chứng nặng, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện sớm.

Ở giai đoạn đầu, bệnh thường biểu hiện bằng sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng hoặc biếng ăn. Sau đó, trẻ xuất hiện loét miệng và các ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông hoặc đầu gối. Do triệu chứng ban đầu không đặc hiệu, nhiều phụ huynh dễ nhầm lẫn với bệnh thông thường và bỏ qua việc theo dõi sát diễn biến.

Nhận diện sớm 3 dấu hiệu trở nặng để tránh biến chứng nguy hiểm

TS.BS Nguyễn Văn Lâm nhấn mạnh việc theo dõi sát các dấu hiệu bất thường trong những ngày đầu mắc bệnh có ý nghĩa quyết định trong việc phát hiện sớm ca bệnh nặng. Trong quá trình chăm sóc trẻ, phụ huynh nên chú ý ba dấu hiệu cảnh báo quan trọng như sau: Trước hết là tình trạng sốt cao kéo dài, khó hạ. Khi trẻ sốt trên 38,5 đến 39 độ C và không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang diễn tiến nặng.Tiếp theo là hiện tượng giật mình chới với hoặc run tay chân. Trẻ có thể giật mình nhiều lần ngay cả khi đang ngủ hoặc đang chơi, đây là dấu hiệu sớm liên quan đến tổn thương thần kinh.Cuối cùng là quấy khóc kéo dài, ngủ không yên, trẻ ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc và khó dỗ. Nhiều phụ huynh thường nhầm lẫn tình trạng này với việc trẻ đau miệng, nhưng thực tế đây có thể là biểu hiện bệnh đang chuyển nặng. Ngoài ra, nếu trẻ có các biểu hiện như nôn nhiều, lừ đừ, thở nhanh hoặc tím tái, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức vì bệnh có thể tiến triển rất nhanh trong thời gian ngắn.

Nếu trẻ có 1 trong 3 triệu chứng nguy hiểm, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời

Hiện nay, bệnh tay chân miệng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng và theo dõi diễn biến. Vì vậy, chăm sóc trẻ đúng cách tại nhà đóng vai trò rất quan trọng đối với các trường hợp nhẹ. Trẻ cần được nghỉ ngơi, ăn thức ăn mềm, dễ nuốt, uống đủ nước và giữ vệ sinh răng miệng, da sạch sẽ. Cha mẹ cũng cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý sử dụng kháng sinh. Tuy nhiên, Bệnh viện Nhi Trung Ương đã từng tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp trẻ biến chứng nặng do gia đình bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo một cách đáng tiếc. Do đó, nếu trẻ có 1 trong 3 triệu chứng nêu trên, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để khám và điều trị kịp thời, không nên chủ quan tự theo dõi ở nhà, tránh hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

Bên cạnh đó, phòng bệnh vẫn là giải pháp hiệu quả nhất. Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi, vật dụng sinh hoạt, không cho trẻ dùng chung đồ cá nhân và cách ly trẻ mắc bệnh là những biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế lây lan. Bệnh tay chân miệng là bệnh phổ biến nhưng không thể xem nhẹ, đặc biệt trong giai đoạn “vào mùa” khi số ca mắc tăng nhanh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu trở nặng, theo dõi sát diễn biến và đưa trẻ đi khám kịp thời là yếu tố then chốt giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Thanh Huyền