Người bệnh tăng huyết áp bị cảm lạnh dùng thuốc thế nào cho an toàn?

Cảm lạnh, cảm cúm là những bệnh lý thường gặp, nhất là khi thời tiết thay đổi hay trời lạnh. Với đa số người khỏe mạnh, việc tự mua thuốc điều trị triệu chứng khá đơn giản. Tuy nhiên, đối với người bệnh tăng huyết áp, việc dùng thuốc cảm lạnh không đúng cách có thể khiến huyết áp khó kiểm soát...

1. Một số thuốc cảm lạnh có thể làm tăng huyết áp?

Các thuốc trị cảm lạnh thường là thuốc phối hợp nhiều thành phần, nhằm giảm sốt, đau đầu, sổ mũi, nghẹt mũi, ho… Trong đó, nhóm thuốc gây lo ngại nhất với người tăng huyết áp là thuốc thông mũi.

Thuốc thông mũi trong thuốc cảm ảnh hưởng thế nào đến huyết áp?

Thuốc thông mũi có tác dụng làm co các mạch máu ở niêm mạc mũi, từ đó giảm sưng nề và giúp thông mũi. Tuy nhiên, cơ chế co mạch này không chỉ xảy ra tại mũi, mà còn ảnh hưởng đến mạch máu toàn thân.

Khi mạch máu bị thu hẹp:

Máu khó lưu thông hơn.
Tim phải làm việc nhiều hơn.
Huyết áp có xu hướng tăng lên...

Ở người tăng huyết áp, đặc biệt là huyết áp cao nặng hoặc chưa kiểm soát tốt, điều này có thể khiến huyết áp tăng, gây nguy hiểm.

Nhiều loại thuốc trị cảm lạnh bán không cần đơn có thể làm tăng huyết áp hoặc ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

Những hoạt chất thông mũi người tăng huyết áp cần đặc biệt lưu ý

Người bệnh tăng huyết áp cần đọc kỹ nhãn thuốc ho, cảm lạnh, cảm cúm và viêm xoang trước khi sử dụng. Nhiều sản phẩm có cảnh báo dành riêng cho người bị tăng huyết áp hoặc đang dùng thuốc huyết áp.

Các hoạt chất thông mũi thường gặp gồm:

Pseudoephedrine.
Ephedrine.
Phenylephrine.
Naphazoline.
Oxymetazoline...

Không nên sử dụng các thuốc chứa những hoạt chất này nếu bạn bị:

Tăng huyết áp nặng.
Huyết áp chưa được kiểm soát ổn định...

Ngay cả với người tăng huyết áp đã điều trị ổn định, việc dùng các thuốc này cũng cần thận trọng và nên hỏi ý kiến nhân viên y tế.

Cần chú ý hàm lượng natri trong thuốc cảm

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là hàm lượng natri (muối) trong thuốc. Một số thuốc hòa tan, thuốc sủi bọt có thể chứa lượng natri đáng kể, dùng quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp hoặc gây giữ nước. Vì vậy, người bệnh tăng huyết áp nên kiểm tra kỹ thông tin về natri trên nhãn thuốc, tránh dùng nhiều loại thuốc cùng lúc có chứa natri.

2. Người tăng huyết áp nên chọn thuốc cảm lạnh như thế nào?

Khi cần điều trị triệu chứng cảm lạnh, người bệnh tăng huyết áp có thể áp dụng các nguyên tắc sau:

- Ưu tiên thuốc cảm dành riêng cho người tăng huyết áp:Hiện nay, một số loại thuốc cảm được bào chế không chứa thuốc thông mũi. Đây là lựa chọn phù hợp hơn cho người tăng huyết áp. Người bệnh không dựa vào tên gọi chung chung mà cần luôn kiểm tra bảng thành phần trên nhãn thuốc.

- Lựa chọn thành phần thuốc giảm đau, hạ sốt phù hợp:Khi bị sốt, đau đầu, đau họng hoặc đau nhức cơ thể, người bệnh tăng huyết áp cần lựa chọn thuốc giảm đau phù hợp. Theo đó, nên dùng acetaminophen (paracetamol) – đây là thuốc này thường được xem là an toàn hơn cho huyết áp khi dùng đúng liều.

Không nên dùng ibuprofen (motrin IB, advil); naproxen sodium (aleve)… Đây là các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể làm tăng huyết áp, ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc điều trị huyết áp…

3. Giải pháp an toàn giúp giảm nghẹt mũi ở người tăng huyết áp

Nếu triệu chứng chính là nghẹt mũi, người bệnh tăng huyết áp có thể lựa chọn các biện pháp không dùng thuốc hoặc ít rủi ro hơn.

- Dùng thuốc xịt mũi nước muối sinh lý giúp làm ẩm niêm mạc mũi, hỗ trợ làm thông mũi, không gây tăng huyết áp… Đây là lựa chọn đơn giản, an toàn, có thể dùng nhiều lần trong ngày.

- Làm dịu đau rát họng bằng biện pháp đơn giản như súc miệng bằng nước muối ấm, uống nước ấm pha chanh và mật ong, ngậm kẹo ngậm ho có tinh dầu bạc hà… Những biện pháp này giúp làm dịu cổ họng mà không ảnh hưởng đến huyết áp.

- Bên cạnh việc dùng thuốc đúng cách, các biện pháp hỗ trợ đóng vai trò quan trọng như uống đủ nước (nước lọc, nước ép trái cây, trà, súp), tăng độ ẩm không khí bằng máy tạo ẩm hoặc xông hơi, nghỉ ngơi đầy đủ, tránh gắng sức khi đang ốm… Những biện pháp này giúp giảm nghẹt mũi, ho và hỗ trợ cơ thể hồi phục tự nhiên.

4. Khi nào người tăng huyết áp cần đi khám?

Người bệnh tăng huyết áp nên đi khám nếu:

Triệu chứng nặng lên thay vì thuyên giảm.
Cảm lạnh kéo dài hơn 10 ngày.
Có dấu hiệu huyết áp tăng cao bất thường…

Việc chủ động trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thuốc, kể cả thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng, là cách tốt nhất để đảm bảo an toàn.

Người tăng huyết áp vẫn có thể điều trị cảm lạnh an toàn, nhưng cần hiểu rõ thành phần thuốc, tránh thuốc thông mũi gây co mạch, lựa chọn thuốc và biện pháp phù hợp với tình trạng huyết áp. Chủ động và thận trọng trong dùng thuốc chính là chìa khóa giúp người bệnh kiểm soát tốt huyết áp ngay cả khi bị cảm lạnh.

Mời độc giả xem thêm:

DS. Nguyễn Hương Giang