Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm: Khai thêm tuổi, nhét thêm đá để được đi đánh giặc

AHLLVT nhân dân Trần Văn Lâm năm nay hơn 70 tuổi, khi biết chúng tôi có ý định tìm hiểu về ký ức của một thời “máu lửa”, đôi mắt ông bừng sáng, kể rành rọt cho chúng tôi nghe về những kỷ niệm của hơn 50 năm trước.

AHLLVT nhân dân Trần Văn Lâm sinh ra trong một gia đình có 5 anh em, bố và anh trai cả đều tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp. Tiếp nối truyền thống gia đình, năm 1966, khi mới 15 tuổi, người thiếu niên trẻ tuổi đã tình nguyện lên đường nhập ngũ. Lúc ấy, vì chưa đủ tuổi nhưng với chí căm thù giặc, quyết tâm lên đường bảo vệ Tổ quốc, nên ông đã khai thêm tuổi và nhét thêm đá vào quần áo để vượt qua kỳ kiểm tra sức khỏe, sau đó được biên chế vào Tiểu đoàn 96, Bộ tư lệnh 500.

Từ năm 1969 đến năm 1973, ông được điều động về Trung đoàn 83 Công binh, Quân khu 5 làm nhiệm vụ mở đường, bảo đảm giao thông phục vụ chiến đấu ở chiến trường Trị Thiên, Tây Nguyên, Quảng Nam, Đà Nẵng.

Khoàng thời gian này, ông tham gia hàng chục trận đánh, phá hàng nghìn quả bom, mìn. Mặc dù tuổi nhỏ, sức khỏe yếu, nhưng chàng thanh niên luôn nêu cao quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, cùng đồng đội bảo đảm giao thông thông suốt cho bộ đội chiến đấu.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm.

Năm 1970-1971, ông cùng đồng đội nhận nhiệm vụ mở đường ở huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Đây là địa bàn có số lượng bom, mìn lớn, dù phải đối mặt với nhiều hiểm nguy nhưng bất kể trời nắng hay mưa, ngày hay đêm, ông cùng đồng đội luôn kiên trì bám đường, cẩn trọng dò gỡ từng cm đất, không bỏ sót vị trí nào.

Nhấp chén nước chè, AHLLVT nhân dân Trần Văn Lâm trầm ngâm: “Cuộc đời tôi phải nói rất may mắn. Bởi với người lính công binh, chỉ cần một sơ xuất nhỏ là có thể đánh đổi cả tính mạng của mình và đồng đội. Nhưng nếu bỏ sót một vị trí nhỏ cũng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của bộ đội khi hành quân, ảnh hưởng đến công cuộc kháng chiến...”.

Không chỉ nêu cao tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ, AHLLVT nhân dân Trần Văn Lâm còn có nhiều sáng kiến giúp nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Năm 1972, đơn vị được giao nhiệm vụ dò gỡ bom, mìn mở đường cho bộ binh tiến sâu vào trận địa chuẩn bị đánh chiếm quận lỵ ở Quế Sơn (phía Tây TP Đà Nẵng). Thấy tuyến đường này nằm cạnh con suối, chàng lính trẻ đưa ra sáng kiến đắp đập ngăn suối, dùng sức nước đào và vận chuyến một khối lượng đất đá thay sức người. Sáng kiến này giúp tăng năng suất lên 150%, giảm nhẹ sức người, bảo đảm an toàn trong lao động.

Trong thực hiện nhiệm vụ, do điều kiện trang bị thiếu thốn, ông nghĩ ra phương pháp dùng thông nòng súng AK-47 mài nhọn một đầu để thay thuốn dò mìn... Những sáng tạo của ông trong việc dò, gỡ bom, mìn đã được đồng đội vận dụng, bảo đảm giao thông thông suốt trên tuyến đường huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam.

Không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ dò, gỡ bom, mìn, mà khi được giao nuôi quân, chiến sĩ trẻ Trần Văn Lâm cũng luôn có tinh thần trách nhiệm cao. Trong hoàn cảnh thực phẩm khan hiếm, chàng lính trẻ tích cực khai thác thực phẩm bảo đảm cho đơn vị mỗi bữa ăn đều có 3-4 món nóng. Khi đơn vị làm nhiệm vụ cách xa nơi trú quân 3-4km, ngày nào ông cũng gánh cơm ra tận nơi cho anh em ăn được nóng, nước uống đầy đủ. Rồi có khi đơn vị được trên yêu cầu thông đường gấp, ban ngày lo cơm nước cho đơn vị, ban đêm ông lại tranh thủ ra làm đường với anh em liên tục hàng tháng trời.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm (bên phải) cùng các đồng đội Trung đoàn 83 Công binh ôn lại kỷ niệm.

Ghi nhận những thành tích trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, chiến sĩ Trần Văn Lâm đã được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công giải phóng Hạng Nhì, một Huân chương Chiến công giải phóng Hạng Ba, 7 lần là Chiến sĩ thi đua, Chiến sĩ quyết thắng. Đặc biệt, ngày 6-11-1978, chiến sĩ Trần Văn Lâm được Nhà nước tặng danh hiệu AHLLVT nhân dân.

Sau 25 năm quân ngũ, năm 1991, ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Trở về đời thường, ông tích cực tham gia công tác xã hội, đảm nhiệm nhiều cương vị: Phó chủ tịch, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Nga Sơn (1995-2012); Bí thư Chi bộ tiểu khu Ba Đình, thị trấn Nga Sơn, huyện Nga Sơn (2012-2014); Chủ tịch Hội Người cao tuổi huyện Nga Sơn và xã Nga Sơn từ năm 2015 đến nay. Ở mỗi cương vị, ông đều để lại dấu ấn bằng tinh thần đổi mới, sáng tạo, làm việc hiệu quả.

Đặc biệt, giai đoạn là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Nga Sơn, ông tổ chức Câu lạc bộ “Cựu quân nhân” - mô hình điểm của tỉnh, góp phần giữ vững an ninh trật tự, hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế, tiêu biểu tại các xã Nga Thành, Nga Hải.

Mô hình “đoạn đường tự quản” do cựu chiến binh đảm nhiệm cũng phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng nông thôn văn minh, sạch đẹp. Ông còn phát động hội viên ghi chép ký ức thời quân ngũ, biên soạn, xuất bản tập thơ, góp phần lưu giữ ký ức, lan tỏa tinh thần người lính, bồi đắp lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.

Trên cương vị Chủ tịch Hội Người cao tuổi, ông tiếp tục phát huy vai trò, uy tín của người cao tuổi trong đời sống xã hội; thành lập, phát triển Câu lạc bộ “Liên thế hệ tự giúp nhau”, tạo môi trường gắn kết, sẻ chia giữa các thế hệ trong cộng đồng.

TRÀ MY