Nghiên cứu đưa chuyên gia, lao động chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài

Ông Nguyễn Đắc Vinh thẩm tra sơ bộ dự án Luật

Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”

Ngày 15/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng trong bối cảnh hiện nay là yêu cầu cấp thiết, mang ý nghĩa chính trị và thực tiễn sâu sắc. Bên cạnh đó, sửa đổi Luật còn hướng tới mục tiêu khơi thông, giải phóng tối đa các nguồn lực xã hội, giải quyết các “điểm nghẽn” bởi những quy định không còn phù hợp; tạo hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam thông qua tiếp cận thị trường lao động trình độ cao ở nước ngoài; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường cung ứng lao động quốc tế. Đây chính là một trong những động lực quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số” mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.

Theo ông Đỗ Thanh Bình, việc xây dựng Luật tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn. Cụ thể, thúc đẩy chuyển đổi số, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư, kinh doanh. Dự thảo Luật đã xây dựng các quy định mới theo định hướng chuyển mạnh từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đẩy mạnh giải quyết thủ tục trên môi trường điện tử, tận dụng tối đa dữ liệu điện tử được chia sẻ, dùng chung giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Dự thảo Luật bãi bỏ những quy định không còn cần thiết tạo áp lực tài chính, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp; hoàn thiện các khái niệm và bổ sung định nghĩa một số hành vi bị nghiêm cấm nhằm bao quát các phương thức vi phạm ngày càng tinh vi làm cơ sở để xử lý vi phạm, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động. Đẩy mạnh phân quyền đối với địa phương. Luật hóa các nội dung về phân quyền được triển khai hiệu quả trên cơ sở Nghị định số 128/2025/NĐ-CP và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Qua đó, đề cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương, đồng thời đưa dịch vụ công đến gần người dân, tạo thuận lợi tối đa cho người lao động trong tiếp cận và thụ hưởng. Đồng thời, bảo đảm tính đồng bộ của tổ chức bộ máy nhà nước sau sắp xếp, tinh gọn.

Cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng được kết cấu gồm 3 điều. Theo Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình, trong đó, về thủ tục hành chính, dự thảo Luật không làm phát sinh thủ tục hành chính mới; bãi bỏ 5/19 thủ tục hành chính; cắt giảm, đơn giản hóa đối với 6/19 thủ tục hành chính, cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp.

Cùng với đó, lược bỏ những quy định không cần thiết nhằm khơi thông nguồn lực xã hội, nâng cao tính chủ động, linh hoạt của doanh nghiệp đặc biệt trong việc tuyển chọn, đào tạo, chuẩn bị nguồn lao động hướng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế đặc biệt trong bối cảnh các quốc gia cung ứng lao động khác đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ lao động đi làm việc ở nước ngoài (Điều 18 về chuẩn bị nguồn lao động); bãi bỏ thành phần hồ sơ là giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với thủ tục hành chính đăng ký hợp đồng cung ứng lao động và đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập (khoản 24 Điều 1 dự thảo Luật); bãi bỏ điều kiện kinh doanh là yêu cầu ký quỹ đối với doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo nâng cao tay nghề ở nước ngoài (khoản 26 Điều 1 dự thảo Luật).

Dự Luật cũng bổ sung quy định về điều kiện cấp Giấy phép, hạn chế doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy phép do vi phạm pháp luật nhưng vẫn "lách luật" để tiếp tục đề nghị cấp Giấy phép cho doanh nghiệp khác (Điều 10 về điều kiện cấp Giấy phép). Chuyển cơ chế quản lý đối với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu, đầu tư ra nước ngoài từ “chấp thuận” sang "thông báo” (các Điều 31, 34); phân quyền tiếp nhận thông báo chuẩn bị nguồn lao động về UBND cấp xã.

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho rằng, để đáp ứng yêu cầu phát triển và sử dụng nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, kịp thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, bổ sung chính sách Nhà nước đưa chuyên gia, lao động chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài; định hướng giảm dần tỷ trọng đưa người lao động phổ thông, lao động chưa qua đào tạo đi làm việc ở nước ngoài, gắn với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và yêu cầu bảo đảm nguồn lao động cho thị trường lao động trong nước.

Việt Thắng