Sửa Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng:Kiến tạo thị trường lao động, giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo qua mạng

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp

Chuyển đổi cơ chế quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình nêu rõ cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn cho thấy sự cần thiết sửa đổi Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật; đáp ứng yêu cầu xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực này.

Quan điểm xây dựng Luật bám sát và thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng.

Bên cạnh đó, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật; tuân thủ quy trình theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc, bất cập; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng chuyển đổi số.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày tờ trình

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đã được quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (Luật số 69/2020/QH14).

Trong đó các điều sửa đổi, bổ sung tại dự thảo Luật nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật trên cơ sở thể chế hóa 3 nhóm quy định về: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số; xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số; đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng được kết cấu gồm 3 điều. Điều 1 quy định các điều khoản sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật số 69/2020/QH14. Điều 2 quy định về điều khoản thi hành và Điều 3 quy định về điều khoản chuyển tiếp.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ

Trình bày báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết sửa đổi Luật để tiếp tục thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng; khắc phục một số hạn chế, bất cập của Luật hiện hành; hoàn thiện hành lang pháp lý đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.

Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ theo quy định và đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến. Dự thảo Luật đã quán triệt các chủ trương về phân cấp, phân quyền; chuyển đổi cơ chế quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; phù hợp với Hiến pháp, cơ bản bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật, tính tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất với Luật Việc làm, Luật Doanh nghiệp, Luật Điều ước quốc tế, Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, Luật Đầu tư và các pháp luật khác có liên quan.

Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của dự thảo Luật. Đồng thời đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm dự thảo Luật thể hiện đầy đủ, thống nhất các nhóm chính sách đã xác định, gắn với mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, giảm chi phí, thời gian cho người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tạo thuận lợi cho người lao động và doanh nghiệp

Phát biểu tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của việc sửa đổi Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng: số hóa để đảm bảo tính minh bạch, siết chặt định nghĩa pháp lý để chống lừa đảo, và cắt giảm thủ tục hành chính nhằm kiến tạo thị trường lao động.

Khi đó, người lao động sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn thông tin chính thống, giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo qua mạng.

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là vấn đề xã hội rất quan tâm, do đó việc Quốc hội sửa đổi luật lần này nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho cả người lao động và doanh nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu

Để tiếp tục hoàn thiện dự án Luật, các đại biểu đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cần bám sát tinh thần đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật theo Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30.4.2025 của Bộ Chính trị về "đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới".

Theo đó, những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ thì để Chính phủ quy định nhằm đảm bảo tính linh hoạt, thuận lợi cho việc sửa đổi khi thực tiễn phát sinh yêu cầu mới.

Các đại biểu cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát tổng thể dự thảo Luật để hạn chế việc đưa các nội dung về hồ sơ, trình tự thủ tục vào luật; rà soát kỹ lưỡng các thủ tục hành chính để đơn giản hóa, cắt giảm những quy trình và nội dung bất hợp lý. Ngoài ra, cần đối soát chặt chẽ giữa dự thảo Luật với các quy định pháp luật có liên quan để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu

Phát biểu kết luận nội dung làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao sự chủ động, tích cực của cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan chủ trì thẩm tra trong quá trình xây dựng dự án Luật, đảm bảo hồ sơ được chuẩn bị đầy đủ và đúng quy định pháp luật.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với tên gọi, nội dung dự thảo Luật và báo cáo thẩm tra sơ bộ, đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp thu tối đa ý kiến thảo luận và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Văn hóa và Xã hội để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật.

Trong đó lưu ý rà soát tính đồng bộ, thống nhất giữa dự thảo Luật với hệ thống pháp luật liên quan; rà soát kỹ thuật lập pháp, quy định chuyển tiếp để đảm bảo quyền và nghĩa vụ của các bên không bị gián đoạn khi luật có hiệu lực. Hồ sơ dự án Luật sau khi hoàn thiện sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới.

XUÂN TRƯỜNG; ảnh: XUÂN TRẦN