Nghẹt mũi kéo dài cảnh giác với ung thư hốc mũi

Phối hợp 8 chuyên khoa mổ cho bệnh nhân ung thư hốc mũi

Các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy đã phối hợp liên viện và huy động lực lượng 8 chuyên khoa trong cuộc đại phẫu 10 tiếng, giành lại sự sống cho người đàn ông ung thư hốc mũi xâm lấn nhiều cơ quan.

Bệnh nhân nam 61 tuổi nhập viện đầu tháng 2 trong tình trạng suy kiệt, đau đớn dữ dội do ung thư hốc mũi tái phát. Trước đó một năm, bệnh nhân từng phẫu thuật u ác mũi xoang kết hợp hóa - xạ trị, nhưng khối u vẫn tiến triển nhanh chóng. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, các bác sĩ thăm khám thấy khối u đã phát triển thành một khối lớn vùng mặt trái. U xâm lấn xuyên da, lan toàn bộ nhãn cầu trái, phá hủy xương hàm trên, xâm nhập khẩu cái và ăn sâu vào não.

Sau đó bệnh nhân đã được hội chẩn đa chuyên khoa Tai Mũi Họng, Ngoại Thần kinh, Mắt, Tạo hình Thẩm mỹ... đồng thời phối hợp với Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương. Đánh giá vẫn còn cơ hội cứu sống người bệnh, các bác sĩ quyết định phẫu thuật, với sự tham gia của hàng chục y bác sĩ.

Sau nhiều giờ cắt bỏ khối u diện rộng, sinh mạng người bệnh tạm được giữ lại, nhưng ông phải đối diện với khuyết hổng khổng lồ trên gương mặt. Lúc này, êkíp Tạo hình Thẩm mỹ đã vi phẫu chuyển vạt da tự do từ chân để che phủ hốc mắt, tái lập vách ngăn mũi - xoang nhằm bảo tồn đường thở và tạo hình lại khẩu cái để ngăn cách khoang miệng với khoang mũi.

Trải qua 10 giờ đồng hồ căng thẳng tột độ với 4 đơn vị máu được truyền, ca đại phẫu khép lại thành công. Sau hai tuần điều trị tích cực, bệnh nhân xuất viện trong tình trạng ổn định.

Tái khám đầu tháng 3, sức khỏe ông hồi phục rõ rệt, tự đi lại được, tự thở bằng mũi, nói chuyện rõ ràng, tinh thần tốt. Các vạt da che phủ sống khỏe, vết thương lành đẹp, những cơn đau dữ dội biến mất hoàn toàn. Bệnh nhân đã được rút ống thông và có thể ăn uống đường miệng bình thường.

Ung thư hốc mũi xảy ra khi các tế bào trong lớp niêm mạc của hốc mũi hoặc vùng xoang lân cận phát triển bất thường

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ ung thư hốc mũi

Hốc mũi là khoang nằm bên trong mũi, có vai trò quan trọng trong quá trình hô hấp, giúp làm ấm, làm ẩm và lọc sạch không khí trước khi đi vào phổi. Ung thư hốc mũi xảy ra khi các tế bào trong lớp niêm mạc của hốc mũi hoặc vùng xoang lân cận phát triển bất thường, tăng sinh mất kiểm soát và hình thành khối u ác tính.

Cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây ung thư hốc mũi vẫn chưa được xác định nhưng ghi nhận cho thấy bệnh có liên quan đến một số yếu tố trong đó là:

Môi trường làm việc tiếp xúc với bụi và hóa chất độc hại. Những người làm việc trong ngành gỗ, chế biến da, dệt may, sản xuất giày dép, sơn hoặc hóa chất công nghiệp có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do thường xuyên tiếp xúc với bụi gỗ, bụi kim loại, formaldehyde hoặc các chất độc hại khác.

Hút thuốc lá cũng là một yếu tố nguy cơ quan trọng. Trong khói thuốc chứa nhiều chất gây ung thư có thể làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp, tạo điều kiện cho các tế bào bất thường phát triển.

Ngoài ra, viêm mũi xoang mạn tính kéo dài, tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí, hoặc tiền sử xạ trị vùng đầu cổ cũng được cho là có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư hốc mũi.

Một số nghiên cứu còn ghi nhận sự liên quan giữa bệnh với nhiễm virus Epstein-Barr (EBV) hoặc virus HPV, tuy nhiên mối liên hệ này vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu thêm.

Các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy phẫu thuật cho người bệnh

Dấu hiệu nhận biết ung thư hốc mũi

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc phát hiện sớm ung thư hốc mũi là các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng và dễ bị nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường của đường hô hấp.

Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:

Nghẹt mũi kéo dài, thường chỉ xảy ra ở một bên mũi
Chảy nước mũi dai dẳng, đôi khi có lẫn máu
Chảy máu mũi tái đi tái lại
Giảm hoặc mất khứu giác
Đau âm ỉ vùng mũi hoặc xoang

Do các triệu chứng này khá giống viêm mũi xoang thông thường nên nhiều người thường tự điều trị bằng thuốc mà không đi khám chuyên khoa.

Khi bệnh tiến triển nặng hơn, khối u phát triển lớn có thể gây ra các biểu hiện rõ ràng hơn như:

Sưng hoặc biến dạng vùng mũi – mặt
Đau đầu kéo dài
Tê vùng má hoặc môi trên
Mắt mờ, nhìn đôi
Sưng quanh mắt hoặc chảy nước mắt liên tục
Khó há miệng hoặc đau vùng hàm

Ở giai đoạn muộn, ung thư hốc mũi có thể xâm lấn sang các cấu trúc lân cận như xoang, ổ mắt hoặc nền sọ, gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Tóm lại: Ung thư hốc mũi không hay gặp nhưng gây nguy hiểm cho người bệnh. Giống như nhiều bệnh ung thư khác, ung thư hốc mũi nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm sẽ có tiên lượng điều trị tốt hơn rất nhiều. Khi khối u còn nhỏ và chưa lan rộng, việc điều trị thường đơn giản hơn, khả năng bảo tồn chức năng và thẩm mỹ vùng mặt cũng cao hơn.

Ngược lại, nếu bệnh được phát hiện muộn khi khối u đã xâm lấn sang các cấu trúc quan trọng như ổ mắt hoặc nền sọ, việc điều trị sẽ phức tạp hơn, nguy cơ biến chứng và tái phát cũng tăng lên.

Vì vậy, người dân cần chú ý đến các dấu hiệu bất thường như nghẹt mũi kéo dài một bên, chảy máu mũi tái diễn hoặc đau vùng mặt không rõ nguyên nhân. Khi có những biểu hiện này kéo dài, nên đi khám chuyên khoa để được kiểm tra kịp thời.

BS Nguyễn Văn Long