Nghệ An: Nỗ lực tháo gỡ tình trạng 'mất cân đối cán bộ' ở cấp xã, phường

Nơi thừa biên chế, nơi thiếu chuyên môn

Xã Quỳnh Phú (Nghệ An) được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã An Hòa, Phú Nghĩa, Thuận Long và Văn Hải, có diện tích 33,48 km² với dân số 72.062 người. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa phương này có lực lượng cán bộ, công chức, viên chức thuộc nhóm đông nhất tỉnh. Tuy nhiên, số lượng lớn cán bộ cũng khiến xã rơi vào tình trạng thừa người nhưng thiếu nhân sự được bố trí đúng chuyên môn, nghiệp vụ.

Cán bộ, công chức xã Quỳnh Phú tự học, nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ để khắc phục khó khăn sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn. (Ảnh chụp tại Trung tâm hành chính công xã Quỳnh Phú).

Tại Phòng Văn hóa - Xã hội xã Quỳnh Phú, sau sáp nhập có 14 cán bộ, công chức đảm nhận 6 lĩnh vực gồm: văn hóa - thể thao - du lịch, lao động - thương binh và xã hội, khoa học - công nghệ, nội vụ, y tế... Tuy nhiên, một số lĩnh vực như y tế, khoa học - công nghệ vẫn thiếu cán bộ có chuyên môn phù hợp.

Điển hình là anh N.H.T, cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội, tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý văn hóa (Đại học Văn hóa), có gần 20 năm làm công tác văn hóa, tôn giáo, thông tin - báo chí tại xã Thuận Long (cũ). Sau sáp nhập, anh được phân công phụ trách chuyển đổi số - lĩnh vực trước đây chưa từng đảm nhiệm.

Anh T cho biết: Lĩnh vực chuyển đổi số yêu cầu người được đào tạo bài bản về công nghệ thông tin, am hiểu phần mềm và hạ tầng mạng. Tuy nhiên, toàn bộ Ủy ban xã không có ai thuộc chuyên ngành này. "Dù bản thân tôi đã nỗ lực tự mày mò, học hỏi nhưng có rất nhiều phần việc vượt quá khả năng chuyên môn", anh nói.

Để hoàn thành nhiệm vụ cấp trên giao và xử lý kịp thời công việc phục vụ người dân, mỗi khi gặp sự cố phức tạp, anh T phải nhờ bạn bè hỗ trợ hoặc nhờ kỹ sư công nghệ của VNPT Nghệ An hướng dẫn, làm thay. Anh lo lắng nếu tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công việc.

Không riêng anh T, xã Quỳnh Phú còn ghi nhận nhiều trường hợp "chéo giàn" tương tự: cán bộ phụ trách mảng Y tế lại tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý xã hội, cán bộ theo dõi Nông - Lâm - Thủy sản lại xuất thân từ ngành Địa chính...

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương ở Nghệ An gặp tình trạng mất cân đối đội ngũ cán bộ, công chức và thiếu nhân sự có chuyên môn phù hợp với vị trí việc làm. Ảnh chụp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Quỳnh Tam.

Tình trạng cán bộ phải đảm nhiệm công việc không đúng chuyên môn không chỉ xảy ra ở xã Quỳnh Phú mà khá phổ biến tại nhiều xã, phường trên địa bàn Nghệ An.

Ông Phạm Văn Hào, Chủ tịch UBND phường Hoàng Mai, cho biết địa phương đang thiếu cán bộ có chuyên môn ở hầu hết các lĩnh vực và còn thiếu 6 biên chế. Trước mắt, phường phải phân công, giao nhiệm vụ linh hoạt cho cán bộ hiện có để bảo đảm hoạt động, trong khi việc tuyển dụng mới tạm dừng, chờ hướng dẫn, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Theo Sở Nội vụ Nghệ An, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đội ngũ cán bộ, công chức cơ bản được bố trí theo phương án sắp xếp. Tuy nhiên, tình trạng mất cân đối cục bộ vẫn xảy ra khi một số địa phương thiếu công chức ở các lĩnh vực chuyên môn, trong khi nơi khác lại dôi dư biên chế do sắp xếp từ các đơn vị hành chính cũ.

Thực trạng này tập trung chủ yếu tại các xã vùng sâu, vùng xa, miền núi như Keng Đu, Mỹ Lý, Bắc Lý, Hữu Khuông, Lượng Minh, Châu Bình... và một số địa phương hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính. Đến hết năm 2025, Nghệ An còn thiếu 465 biên chế theo định mức; đồng thời, nhiều lĩnh vực đặc thù như y tế, giáo dục, xây dựng, khoa học - công nghệ vẫn thiếu cán bộ có chuyên môn phù hợp.

Việc tăng cường tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ theo hướng "cầm tay chỉ việc" và siết chặt KPI được xem là biện pháp cần thiết để bộ máy chính quyền cơ sở vận hành tốt hơn (Ảnh H.T)

Đồng bộ giải pháp gỡ khó cho cơ sở

Để khắc phục tình trạng mất cân đối đội ngũ cán bộ sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Nghệ An đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và bước đầu đạt kết quả tích cực.

Một trong những giải pháp nổi bật là việc ban hành Kế hoạch số 993 (tháng 11/2025) về điều động, biệt phái cán bộ, công chức, viên chức từ nơi dôi dư đến các xã, phường còn thiếu nhân lực.

Ông Ngô Trí Cương, Trưởng phòng Xây dựng chính quyền và Công tác thanh niên, Sở Nội vụ Nghệ An, cho biết Sở đã tham mưu UBND tỉnh điều động, biệt phái 71 cán bộ, gồm 9 người từ cấp tỉnh (5 trường hợp điều động, 4 trường hợp biệt phái) và 62 người từ các địa phương dôi dư đến những nơi thiếu nhân lực, có nhu cầu. Cùng với đó, tỉnh áp dụng chính sách hỗ trợ phụ cấp bằng 1,7 lần mức lương cơ sở đối với cán bộ được tăng cường về công tác tại vùng khó khăn.

Song song đó, Nghệ An cũng đẩy mạnh bổ sung nguồn nhân lực tại chỗ. Đến nay, tỉnh đã tiếp nhận 66 viên chức có năng lực từ các đơn vị dôi dư vào ngạch công chức. Từ ngày 31/5, tỉnh tiếp tục tuyển dụng 122 người hoạt động không chuyên trách cấp xã vào công chức khối chính quyền tại 63 xã, phường. Đây đều là những người có kinh nghiệm thực tiễn, am hiểu địa bàn, góp phần bổ sung kịp thời nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ở cơ sở.

Đại diện Sở Nội vụ Nghệ An đánh giá, các giải pháp triển khai thời gian qua đã cơ bản bảo đảm hoạt động quản lý Nhà nước, thực hiện nhiệm vụ chính trị và phục vụ người dân. Tuy nhiên, qua rà soát, toàn tỉnh vẫn còn thiếu cán bộ có chuyên môn ở một số lĩnh vực đặc thù, đồng thời thiếu đội ngũ lãnh đạo, quản lý đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.

Trong bối cảnh tạm dừng tuyển dụng, tiếp nhận và điều động mới, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Đồng thời, các sở, ngành thường xuyên tổ chức tập huấn, thành lập tổ hướng dẫn nghiệp vụ và thiết lập đường dây nóng để hỗ trợ địa phương theo phương châm "cầm tay chỉ việc".

Theo ông Hồ Văn Thanh, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Phú, địa phương bước đầu đã khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực bằng cách linh hoạt điều động, phân công những cán bộ có năng lực hoặc chuyên môn gần với lĩnh vực còn thiếu để đảm nhiệm công việc.

Ông Phạm Văn Hào, Chủ tịch UBND phường Hoàng Mai, cho rằng tinh thần chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương là "không ngồi chờ". Theo ông, cán bộ còn hạn chế về công nghệ thông tin hay bất kỳ lĩnh vực nào đều phải chủ động học tập, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu công việc và phục vụ người dân tốt hơn. Địa phương cũng tạo điều kiện tối đa, đồng thời hỗ trợ một phần kinh phí để cán bộ tham gia các lớp tập huấn khi có kế hoạch của cấp trên.

Ông Hào cho biết thêm, Nghệ An đã triển khai đánh giá chỉ số hiệu quả công việc (KPI) đối với Bí thư và Chủ tịch UBND cấp xã. Áp lực từ cơ chế đánh giá này buộc mỗi cán bộ phải không ngừng nâng cao năng lực, thích ứng với yêu cầu mới.

"Nếu không chủ động học hỏi, không hoàn thành nhiệm vụ thì việc bị đào thải là điều tất yếu", ông Hào nhấn mạnh.

Văn Thanh