Ngày Sốt xuất huyết thế giới 15/6: Chủ động diệt muỗi, loại bỏ lăng quăng để ngăn dịch bệnh

Sốt xuất huyết hiện là một trong những bệnh truyền nhiễm do muỗi truyền có tốc độ lây lan nhanh nhất trên thế giới. Không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, căn bệnh này còn tạo ra gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế, kinh tế - xã hội và đời sống người dân tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.

Hơn một nửa dân số thế giới đang đối mặt nguy cơ mắc sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue (DENV) gây ra và lây truyền sang người thông qua vết đốt của muỗi Aedes aegypti, thường được gọi là muỗi vằn. Theo các thống kê quốc tế, hiện có khoảng 5,6 tỷ người, tương đương hơn một nửa dân số thế giới, đang sinh sống tại các khu vực có nguy cơ mắc bệnh. Mỗi năm, thế giới ghi nhận từ 100 đến 400 triệu trường hợp nhiễm virus Dengue.

Bệnh lưu hành chủ yếu tại các khu vực có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, đặc biệt ở các đô thị và khu vực bán đô thị. Tuy nhiên, những năm gần đây, sốt xuất huyết đang có xu hướng mở rộng phạm vi sang cả các vùng ôn đới do biến đổi khí hậu, đô thị hóa và sự gia tăng giao lưu dân cư.

Phần lớn người bệnh có biểu hiện nhẹ hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển thành sốt xuất huyết nặng với các biến chứng nguy hiểm như sốc, xuất huyết nặng, suy tạng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với sốt xuất huyết. Vì vậy, việc phát hiện sớm dấu hiệu bệnh và tiếp cận các dịch vụ y tế phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong giảm nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.

Aedes aegypti, dân gian gọi là muỗi vằn, một loài muỗi mang virus gây bệnh sốt Dengue

WHO tăng cường các giải pháp toàn cầu phòng chống sốt xuất huyết

Trước sự gia tăng của bệnh sốt xuất huyết trên toàn thế giới, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang phối hợp với các quốc gia thành viên và các đối tác để triển khai nhiều giải pháp phòng chống dịch bệnh.

Trong đó, WHO hỗ trợ các quốc gia theo dõi xu hướng dịch tễ học, xác nhận các ổ dịch thông qua mạng lưới y tế và phòng xét nghiệm; đồng thời cung cấp các hướng dẫn kỹ thuật về phòng ngừa, quản lý và kiểm soát bệnh. Tổ chức này cũng hỗ trợ nâng cao năng lực hệ thống giám sát và báo cáo nhằm đánh giá chính xác gánh nặng bệnh tật; đào tạo chuyên môn về chẩn đoán, điều trị lâm sàng và kiểm soát véc-tơ truyền bệnh ở cả cấp quốc gia và khu vực.

Bên cạnh đó, WHO thúc đẩy xây dựng các chính sách y tế dựa trên bằng chứng khoa học, hỗ trợ triển khai Chiến lược Kiểm soát véc-tơ toàn cầu giai đoạn 2017-2030 và Sáng kiến Arbovirus toàn cầu. Một trong những nhiệm vụ quan trọng khác là thu thập, phân tích dữ liệu chính thức về số ca mắc và số ca bệnh nặng từ hơn 100 quốc gia thành viên, đồng thời thường xuyên cập nhật các hướng dẫn chuyên môn liên quan đến giám sát, chẩn đoán, điều trị và phòng chống sốt xuất huyết.

Việt Nam bước vào cao điểm mùa dịch, người dân cần chủ động phòng bệnh

Tại Việt Nam, từ đầu năm đến nay đã ghi nhận hơn 50.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó có 5 trường hợp tử vong. Hiện nay, nhiều địa phương đang bước vào giai đoạn cao điểm của mùa dịch. Thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa, độ ẩm không khí cao cùng tình trạng tồn tại nhiều vật chứa nước tại hộ gia đình và khu dân cư tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn sinh sản và phát triển.

Phòng chống sốt xuất huyết hiện vẫn chủ yếu dựa vào việc kiểm soát muỗi truyền bệnh và loại bỏ nơi sinh sản của muỗi. Người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh ngay tại gia đình như:

Thường xuyên vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, không để nước đọng trong các vật dụng không cần thiết.
Đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt, úp các vật có khả năng tích nước sau mưa.
Thay nước lọ hoa, khay nước chậu cây định kỳ; loại bỏ các ổ chứa nước nhỏ có thể là nơi muỗi đẻ trứng.
Sắp xếp nhà cửa gọn gàng, tránh tạo các góc tối, ẩm thấp cho muỗi trú ngụ.
Thực hiện phun hóa chất diệt muỗi theo hướng dẫn của cơ quan y tế và bảo đảm an toàn khi sử dụng.
Ngủ màn kể cả ban ngày tại những khu vực có nguy cơ cao.
Sử dụng các biện pháp chống muỗi đốt như mặc quần áo dài tay, dùng kem hoặc tinh dầu xua muỗi khi cần thiết.

Đặc biệt, khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ khớp, mệt mỏi hoặc phát ban, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và theo dõi kịp thời, không tự ý điều trị tại nhà.

Ngày Sốt xuất huyết thế giới 15/6 là lời nhắc nhở mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng về trách nhiệm chung trong phòng chống dịch bệnh. Việc chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, bảo vệ môi trường sống và nâng cao nhận thức sẽ góp phần giảm nguy cơ bùng phát dịch, bảo vệ sức khỏe cho chính mình và cộng đồng.

Mời độc giả xem thêm:

Hoàng Yến