Ngành bảo hiểm đón chu kỳ mới nhờ dư địa thị trường và công nghệ

Ảnh minh họa

Tại báo cáo "Ngành bảo hiểm đón sóng phục hồi, tăng tốc chuyển mình" do Vietnam Report công bố ngày 18/6, doanh nghiệp bảo hiểm được đánh giá đang đứng trước nhiều cơ hội tăng trưởng mới khi nền kinh tế kỳ vọng bước vào giai đoạn mở rộng và môi trường pháp lý có nhiều thay đổi tích cực.

Báo cáo ghi nhận, năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%, với các động lực chính đến từ xuất khẩu, đầu tư công và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Sự phát triển của nền kinh tế được kỳ vọng sẽ kéo theo nhu cầu bảo vệ tài chính gia tăng từ cả doanh nghiệp và người dân, qua đó tạo thêm dư địa cho thị trường bảo hiểm.

Bên cạnh triển vọng từ kinh tế vĩ mô, ngành bảo hiểm còn được hỗ trợ bởi những thay đổi về chính sách. Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính được kỳ vọng sẽ giúp tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, tạo điều kiện để doanh nghiệp bảo hiểm phát triển sản phẩm mới, mở rộng kênh phân phối và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số.

Thị trường bảo hiểm rộng cửa nhờ khoảng trống chưa khai phá

Nhờ sự cộng hưởng từ các yếu tố kinh tế, nền tảng tài chính và môi trường hoạt động được cải thiện, triển vọng ngành bảo hiểm đang dần sáng hơn sau giai đoạn điều chỉnh kéo dài. Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, niềm tin của khách hàng đang từng bước phục hồi khi vai trò bảo vệ tài chính của bảo hiểm được thể hiện rõ hơn thông qua mức chi trả bồi thường tăng mạnh trong năm 2025.

Kết quả khảo sát của Vietnam Report cũng cho thấy tín hiệu tích cực khi 87,5% doanh nghiệp bảo hiểm kỳ vọng toàn ngành sẽ tăng trưởng 5-10% trong năm nay. Sự lạc quan này không chỉ đến từ các yếu tố phục hồi kinh tế mà còn dựa trên những động lực tăng trưởng dài hạn, gồm dư địa mở rộng thị trường, nhu cầu bảo vệ tài chính ngày càng tăng và nhận thức của người dân về bảo hiểm đang được cải thiện.

Theo Vietnam Report, cơ hội lớn nhất của ngành hiện nay đến từ tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm còn thấp. Có tới 97,7% doanh nghiệp đánh giá đây là một trong những dư địa tăng trưởng quan trọng nhất. Dù thị trường đã có nhiều bước tiến trong hơn một thập kỷ qua, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm (tổng doanh thu phí bảo hiểm/GDP) tại Việt Nam hiện chỉ khoảng 2,3-2,8% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình trên 6% của các quốc gia OECD (nhóm các quốc gia có nền kinh tế phát triển).

"Điều này cho thấy một phần lớn rủi ro tài chính của cá nhân và doanh nghiệp vẫn chưa được chuyển giao cho các tổ chức bảo hiểm, đồng nghĩa thị trường vẫn còn nhiều khoảng trống để mở rộng," báo cáo viết.

Tuy nhiên, dư địa này chỉ có thể chuyển hóa thành tăng trưởng khi nhu cầu và nhận thức của khách hàng thay đổi. Khảo sát của Vietnam Report cho thấy 74,8% doanh nghiệp nhận định nhu cầu bảo vệ trước các rủi ro ngày càng gia tăng là một cơ hội phát triển đáng chú ý của ngành bảo hiểm.

Các biến động kinh tế toàn cầu, thiên tai, dịch bệnh, rủi ro sức khỏe và những nguy cơ mới phát sinh từ quá trình chuyển đổi số đang khiến cá nhân và doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến các giải pháp quản trị rủi ro. Nếu trước đây bảo hiểm thường được xem là khoản chi có thể trì hoãn, hiện nay sản phẩm này đang dần được nhìn nhận như một công cụ giúp duy trì sự ổn định tài chính trước những biến cố bất ngờ.

Bên cạnh đó, 62,7% doanh nghiệp đánh giá nhận thức và hiểu biết của người dân về bảo hiểm đang được cải thiện. Đây là yếu tố quan trọng khi một trong những rào cản lớn của thị trường nhiều năm qua không nằm ở nguồn cung sản phẩm, mà ở khả năng khách hàng hiểu đúng về vai trò và giá trị của bảo hiểm.

Khi nhận thức về quản trị rủi ro, bảo vệ tài chính và kế hoạch dài hạn được nâng cao, khoảng cách giữa nhu cầu bảo vệ và quyết định tham gia bảo hiểm được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hẹp.

Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh và bước vào quá trình điều chỉnh, ngành bảo hiểm Việt Nam đang đứng trước cơ hội mở ra một chu kỳ phát triển mới. Tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm còn thấp tạo ra dư địa mở rộng thị trường, trong khi nhu cầu bảo vệ tài chính và nhận thức của người dân ngày càng cải thiện đang trở thành những động lực quan trọng thúc đẩy ngành tăng trưởng.

Bảo hiểm bước vào chu kỳ mới: AI trở thành “trợ lý” tăng trưởng

Cũng theo Vietnam Report, cùng với các yếu tố nền tảng này, công nghệ đang nổi lên như một nhân tố thúc đẩy quá trình chuyển đổi của ngành bảo hiểm, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI). Bài toán hiện nay không còn chỉ nằm ở việc thị trường có tiềm năng hay không, mà là cách các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ để khai thác hiệu quả những dư địa tăng trưởng còn lớn.

Từ một công cụ hỗ trợ tự động hóa quy trình, AI đang dần trở thành một công cụ phân tích dữ liệu giúp doanh nghiệp hiểu khách hàng sâu hơn, xác định nhu cầu chính xác hơn và xây dựng các giải pháp phù hợp hơn. Khảo sát cho thấy 85,7% doanh nghiệp sử dụng AI để hỗ trợ sản xuất nội dung; 71,4% ứng dụng AI nhằm xác định và tiếp cận đúng nhóm khách hàng mục tiêu; 57,1% sử dụng công nghệ này để cá nhân hóa nội dung truyền thông và phân tích hành vi khách hàng.

Những con số trên cho thấy ngành bảo hiểm đang từng bước chuyển từ mô hình tiếp thị đại trà sang tiếp thị dựa trên dữ liệu. Thay vì cung cấp một sản phẩm chung cho nhiều nhóm khách hàng, doanh nghiệp ngày càng hướng tới việc thiết kế các giải pháp phù hợp với nhu cầu, hành vi và đặc điểm riêng của từng cá nhân. Trong quá trình đó, AI đóng vai trò kết nối dữ liệu với khả năng thấu hiểu khách hàng, giúp doanh nghiệp tạo ra trải nghiệm và sản phẩm sát hơn với nhu cầu thực tế.

Làn sóng ứng dụng AI không chỉ đến từ phía doanh nghiệp mà còn nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ người tiêu dùng. Có 94,1% người được khảo sát cho biết đã từng tiếp xúc với các nội dung quảng cáo bảo hiểm có ứng dụng AI, cho thấy công nghệ này đang hiện diện ngày càng rõ trong hoạt động truyền thông của ngành. Bên cạnh đó, 54,8% người tiêu dùng cho biết họ tin tưởng vào các nội dung quảng cáo được hỗ trợ bởi AI.

Mức độ chấp nhận AI còn rõ rệt hơn khi công nghệ này được đưa trực tiếp vào trải nghiệm khách hàng. Có tới 95,6% người được khảo sát cho biết sẵn sàng hoặc cân nhắc sử dụng các dịch vụ bảo hiểm ứng dụng AI nếu công nghệ giúp cải thiện trải nghiệm. Điều này cho thấy khách hàng không chỉ quan tâm đến bản thân công nghệ, mà quan trọng hơn là những giá trị thực tế mà AI mang lại.

Thực tế, mức độ sẵn sàng sử dụng dịch vụ bảo hiểm ứng dụng AI cao hơn đáng kể so với mức độ tin tưởng đối với các nội dung quảng cáo do AI hỗ trợ. Điều này phản ánh việc người tiêu dùng có thể vẫn thận trọng với các thông điệp truyền thông được tạo bởi công nghệ, nhưng lại cởi mở hơn khi AI giúp họ tiếp cận thông tin dễ dàng hơn, được tư vấn thuận tiện hơn và có trải nghiệm sử dụng dịch vụ liền mạch hơn.

"Có thể thấy, AI không phải điểm khởi đầu của sự thay đổi mà là kết quả của một thị trường đang chuyển dịch mạnh mẽ. Khi khách hàng ngày càng số hóa hành vi tìm kiếm thông tin và kỳ vọng nhiều hơn vào các trải nghiệm cá nhân hóa, AI đang trở thành cầu nối giữa dữ liệu và sự thấu hiểu, giữa tương tác và niềm tin, qua đó góp phần định hình lại cách doanh nghiệp bảo hiểm xây dựng quan hệ với khách hàng trong kỷ nguyên số," báo cáo viết.

Thu Trang