Nêu cao vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong công tác tư tưởng, tuyên giáo

Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, công tác tư tưởng, tuyên giáo lại càng mang sứ mệnh nặng nề nhưng vô cùng vẻ vang: Khơi thông nguồn lực tinh thần, thống nhất ý chí và hành động để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước hùng cường.

Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Công tác tư tưởng, văn hóa trong xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị”. Ảnh: Trọng Đức/TTXVN

Vị thế “đi trước mở đường”

Công tác tư tưởng là nét đặc sắc và ưu thế nổi bật của Đảng, Nghị quyết số 16-NQ/TW ngày 1/8/2007 về Công tác tư tưởng, lý luận và báo chí trước yêu cầu mới đã khẳng định: Đây là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bồi đắp nền tảng chính trị của chế độ, là bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong hoạt động của Đảng.

GS.TS Đinh Xuân Dũng, nguyên Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận, Phê bình văn học, Nghệ thuật Trung ương cho rằng, lịch sử đã chứng minh, một dân tộc chỉ có thể mạnh khi có sự thống nhất về tư tưởng. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Công việc thành hay bại một phần lớn là do nơi tư tưởng”. Khi tư tưởng thông suốt, mọi khó khăn dù lớn đến đâu cũng có thể vượt qua. Ngược lại, nếu tư tưởng lung lay, niềm tin sứt mẻ, đó sẽ là kẽ hở cho sự suy thoái và tan rã. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh việc kiên định nền tảng chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời không ngừng bổ sung, phát triển sáng tạo để phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Đây chính là “kim chỉ nam” để Đảng ta luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, vai trò tiên phong về trí tuệ và đạo đức.

Dù giữ vai trò chủ đạo, công tác tư tưởng hiện nay đang phải đối mặt với những thách thức phức tạp, đa chiều, nảy sinh nhiều vấn đề cần quan tâm.

Trước hết là sự tác động mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường. Sự đa dạng hóa các thành phần kinh tế dẫn đến sự phân hóa về lợi ích và mức sống. Khoảng cách giàu - nghèo, sự khác biệt giữa các vùng miền tiềm ẩn nguy cơ xung đột xã hội, gây khó khăn cho việc định hướng dư luận và tạo sự đồng thuận.

Thứ hai là sự bùng nổ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Internet, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và mạng xã hội đã làm thay đổi hoàn toàn hệ sinh thái thông tin. Không gian mạng đã trở thành một "mặt trận" mới, nơi các quan điểm sai trái, tư tưởng phản động, cực đoan được lan truyền với tốc độ chóng mặt. Các thế lực thù địch không ngừng sử dụng chiêu bài “diễn biến hòa bình” để xuyên tạc đường lối của Đảng, kích động chủ nghĩa cá nhân và thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Thêm vào đó, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên là "mảnh đất màu mỡ" để các thế lực thù địch lợi dụng. Nếu không có giải pháp quyết liệt, đây sẽ là nguy cơ đe dọa trực tiếp đến sự sống còn của chế độ.

Định hướng công tác tư tưởng trong kỷ nguyên mới

Để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn, công tác tư tưởng trong kỷ nguyên mới không thể dừng lại ở những phương thức truyền thống, xơ cứng mà phải gia tăng tính tổng thể, hệ thống và khoa học.

Tiến sĩ Nguyễn Tri Thức, Tạp chí Cộng sản nhấn mạnh, đưa lý luận bám rễ sâu vào lòng dân. Nhiệm vụ cốt lõi là làm cho chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới của Đảng trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội. Công tác tư tưởng phải lồng ghép sâu rộng vào mọi lĩnh vực của đời sống, từ kinh tế đến văn hóa. Phải đi sâu vào cơ sở, đến tận thôn bản, ngõ xóm để tuyên truyền một cách dễ hiểu, dễ thấm về mục tiêu, chiến lược phát triển đất nước. Mục tiêu là khơi dậy tinh thần tự học, tự rèn luyện và khát vọng vươn lên của mỗi người dân.

Tiếp đó là hoàn thiện hệ thống và cơ chế vận hành. Trong bối cảnh mới, phương thức truyền thống dựa trên một chương trình đơn lẻ đã bộc lộ nhiều hạn chế. Chúng ta cần một cơ chế phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan tuyên giáo, truyền thông, giáo dục và các tổ chức chính trị - xã hội. Việc thiết lập các cơ chế lãnh đạo, đánh giá linh hoạt trên không gian mạng là yêu cầu cấp thiết để đảm bảo tính nhất quán và kịp thời trong định hướng dư luận.

Cuối cùng là áp dụng tư duy và phương pháp khoa học. Công tác tư tưởng phải dựa trên đặc điểm riêng của từng nhóm đối tượng: Từ trí thức, doanh nhân đến công nhân, nông dân. Việc giải thích các nguyên lý chung phải đi đôi với giải quyết các vấn đề cụ thể của thực tiễn. Đổi mới phải dựa trên nền tảng kế thừa giá trị truyền thống, đồng thời nắm bắt đúng quy luật phát triển của xã hội hiện đại để đạt được hiệu quả chiều sâu.

Trong giai đoạn mới, tiếp tục giáo dục lý tưởng, tinh thần tự chủ, tự lực tự cường cho mọi tầng lớp nhân dân. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm và tự hào về vị thế của đất nước, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng sẽ trở thành sức mạnh vật chất to lớn. Chúng ta cần tăng cường đối thoại dân chủ, công khai để nhân dân hiểu và đồng hành cùng Nhà nước trong mọi quyết sách.

Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, việc xây dựng chuẩn mực đạo đức xã hội “Chân - Thiện - Mỹ” là cốt lõi của văn hóa xã hội chủ nghĩa. Công tác tư tưởng phải thúc đẩy việc lồng ghép giáo dục đạo đức vào mọi cấp học và không gian văn hóa. Đặc biệt, cần nêu cao vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” vẫn luôn là phương châm hiệu quả nhất để lan tỏa cái tốt, đẩy lùi cái xấu. Đồng thời, cần thể chế hóa các chuẩn mực đạo đức thành quy định pháp luật để tạo tính răn đe và tự giác.

Cuối cùng là gắn tư tưởng với giải quyết các vấn đề thực tiễn. Công tác tư tưởng không thể “chay”. Nó phải bắt nguồn từ việc chăm lo đời sống nhân dân. Ưu tiên giải quyết các vấn đề thiết yếu về việc làm, y tế, giáo dục. Khi những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân được giải đáp và đáp ứng, những cảm xúc tiêu cực sẽ bị triệt tiêu, khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ ngày càng bền chặt. Việc chủ động nắm bắt các “điểm nóng” để đối thoại, xử lý mâu thuẫn ngay từ cơ sở chính là cách tốt nhất để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

V.T/Báo Tin tức và Dân tộc