Trọng thể Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước; nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng đại biểu dâng hương tưởng niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Dự lễ kỷ niệm có các đồng chí: Trương Tấn Sang - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; Trần Quốc Vượng - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư; Nguyễn Duy Ngọc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Phạm Gia Túc - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Phạm Quang Ngọc - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên; cùng các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và các tỉnh, thành phố.

Đại biểu tỉnh Nghệ An dự lễ kỷ niệm có đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh.

Các đại biểu thực hiện nghi thức chào cờ trước khi bắt đầu lễ kỷ niệm. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Lê Quý Đôn (1726-1784), tên thuở nhỏ là Lê Danh Phương, tự Doãn Hậu, hiệu Quế Đường, sinh tại làng Diên Hà (nay thuộc xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên). Ông được xem là một trong những nhà bác học lớn nhất trong lịch sử Việt Nam với gần 40 công trình trước tác trên nhiều lĩnh vực như sử học, địa lý, triết học, văn học, giáo dục, nông học và thiên văn học.

Với học vấn uyên thâm, tinh thần học tập suốt đời và tư tưởng trọng dụng nhân tài, Lê Quý Đôn đã trở thành biểu tượng của trí tuệ Việt Nam, để lại di sản có giá trị lâu bền đối với nền văn hiến dân tộc.

Các đại biểu thực hiện nghi thức chào cờ trước khi bắt đầu lễ kỷ niệm. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Lễ kỷ niệm là dịp tôn vinh những giá trị khoa học, giáo dục và văn hóa mà Lê Quý Đôn để lại cho hậu thế; tri ân một bậc hiền tài của dân tộc, lan tỏa truyền thống hiếu học, khơi dậy khát vọng cống hiến và phát huy giá trị văn hiến Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định, điều làm nên giá trị trường tồn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là sự uyên bác hiếm có, số lượng và tầm vóc của các trước tác, mà chính là nhân cách của một trí thức lớn: học rộng nhưng luôn coi trọng thực tiễn, tiếp thu tinh hoa bên ngoài nhưng giữ vững bản sắc dân tộc, làm học thuật gắn với trách nhiệm xã hội, làm quan gắn với việc chăm lo cho dân, cho nước.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Đối với ông, học không phải để cầu danh mà để hiểu đạo lý, để giúp đời, để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; viết không để lưu danh hậu thế mà để lưu giữ tri thức của dân tộc; làm quan không vì quyền lực mà vì trách nhiệm đối với quốc gia. Đó là tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời của một bậc đại nho, và cũng chính là sự thống nhất giữa tri thức, đạo đức và hành động - những giá trị mà bất kỳ thời đại nào, thế hệ nào cũng cần trân trọng và tiếp nối.

300 năm đã trôi qua, nhưng tinh thần hiếu học, ý chí tự học, thái độ tôn trọng sự thật, tư duy thực tiễn và khát vọng cống hiến của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn vẫn còn nguyên sức sống, tỏa sáng như một biểu tượng của tinh thần hiếu học, khát vọng khám phá tri thức, đạo đức của người quân tử và trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước.

Đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An dự lễ. Ảnh: N.H

Ngày 31/10/2025, tại Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng UNESCO ở thành phố Samarkand, Cộng hòa Uzbekistan, UNESCO đã thông qua nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Đề cử của Việt Nam nhận được sự ủng hộ của Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thái Lan.

Sự đồng thuận đó cho thấy những giá trị mà Lê Quý Đôn theo đuổi: tôn trọng tri thức, đề cao giáo dục, đối thoại văn hóa và phụng sự con người có sức lan tỏa mạnh mẽ vượt ra ngoài biên giới quốc gia, phù hợp với những lý tưởng tiến bộ mà UNESCO và cộng đồng quốc tế cùng vun đắp.

Ông Jonathan Wallace Baker - Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam trao Nghị quyết của UNESCO vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026) cho đại diện Việt Nam và tỉnh Hưng Yên. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho rằng, việc UNESCO cùng Việt Nam kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là sự ghi nhận quốc tế đối với một danh nhân của Việt Nam, mà còn đặt ra trách nhiệm để chúng ta nghiên cứu đầy đủ hơn, bảo tồn tốt hơn, giới thiệu rộng rãi hơn và làm cho di sản, tư tưởng của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn thực sự hiện hiện diện, thẩm thấu trong đời sống đương đại.

Để việc kỷ niệm 300 năm ngày sinh của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ dừng lại ở sự tôn vinh, tri ân mà trở thành động lực tiếp nối tư tưởng và phát huy di sản, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị tiếp tục đi sâu nghiên cứu có hệ thống về cuộc đời, tư tưởng và di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; đưa những giá trị tốt đẹp trong cuộc đời và sự nghiệp của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Phó Thủ tướng Thường trực tặng hoa chúc mừng lãnh đạo tỉnh Hưng Yên và tặng hoa Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Bảo tồn và phát huy giữ bền vững hệ thống di tích, tư liệu, hiện vật gắn với Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; vận dụng tinh thần thực học, trọng hiền tài và phụng sự quốc gia của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn vào sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước; chủ động triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế trong khuôn khổ UNESCO và với các quốc gia đã ủng hộ đề cử.

Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc khẳng định tỉnh sẽ quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện nghiêm túc, kịp thời, có hiệu quả những chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ để di sản to lớn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn thấm sâu vào công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; vào phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; vào phát triển văn hóa và con người; biến niềm tự hào về Lê Quý Đôn thành động lực, thành nguồn lực phát triển văn hóa, giáo dục và con người; để giá trị lịch sử được chuyển hóa thành sức mạnh nội sinh cho hiện tại và tương lai.

Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Phạm Quang Ngọc phát biểu. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Tinh thần tự học, thực học sẽ trở thành quyết tâm, hành động thực tế, lan tỏa trong toàn bộ hệ thống chính trị đến từng công sở, nhà máy, trường học, từng cán bộ, đảng viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên và mỗi người dân Hưng Yên; để không ngừng nhân lên khát vọng học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, phát triển tri thức quốc gia, giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc và xây dựng hệ giá trị Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Đó sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng tỉnh Hưng Yên phát triển nhanh, bền vững, văn hiến, văn minh, giàu đẹp, dựa trên đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát huy tối đa giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Hưng Yên; xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao được đào tạo toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đem tri thức cống hiến cho công cuộc xây dựng quê hương, đất nước.

Một tiết mục trong chương trình nghệ thuật đặc biệt Rạng rỡ văn hiến Việt Nam. Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Điểm nhấn của sự kiện là chương trình nghệ thuật "Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam", được xây dựng theo hình thức sử thi kết hợp ngôn ngữ sân khấu hiện đại với các yếu tố văn hóa truyền thống. Thông qua âm nhạc, múa, hoạt cảnh và công nghệ trình diễn, chương trình khắc họa chân dung Lê Quý Đôn - nhà bác học, danh nhân văn hóa kiệt xuất của Việt Nam thế kỷ XVIII, đồng thời lan tỏa tinh thần hiếu học, khát vọng tri thức và những giá trị văn hiến của dân tộc.

Không gian nghệ thuật được xây dựng theo ba chương gồm: "Địa linh sinh nhân kiệt", "Kết tinh trí đức Việt", "Trường tồn - Văn hiến soi sáng tương lai", tạo nên mạch cảm xúc xuyên suốt từ cội nguồn văn hiến đến khát vọng phát triển của dân tộc trong thời đại mới. Chương trình nhấn mạnh văn hóa là nền tảng tinh thần, là nguồn lực nội sinh của dân tộc, trong khi tri thức và sáng tạo là động lực quan trọng để xây dựng đất nước trong giai đoạn phát triển mới.

Phạm Bằng