Nâng tầm Luật Dầu khí, mở đường cho sự phát triển

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày Tờ trình tại Phiên họp. Ảnh: VPQH

Tạo thuận lợi cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí

Trình bày Tờ trình Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm nâng cao tính thực tiễn, khả thi của Luật Dầu khí, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống luật pháp trong điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, phù hợp với các cam kết quốc tế và thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế.

Đồng thời, góp phần bảo đảm điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí được an toàn cho con người và tài sản, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học, đem lại hiệu quả, quyền lợi của quốc gia cũng như các nhà đầu tư trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia của Việt Nam và tuân thủ pháp luật Việt Nam.

Tạo điều kiện thuận lợi cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, hạn chế tối đa những khó khăn, vướng mắc, sự không rõ ràng, chồng chéo, bất cập của hệ thống pháp luật. Tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng khó khăn, phức tạp, nhất là những khu vực nước sâu, xa bờ, nhạy cảm về quốc phòng, an ninh trên Biển Đông.

Việc sửa đổi Luật cũng nhằm cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, giao quyền đi kèm với tặng cường kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước trong điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí; tạo sự minh bạch rõ ràng, phòng chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm trong quản lý và thực hiện các hoạt động dầu khí.

Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) thay thế Luật Dầu khí năm 2022 được xây dựng trên cơ sở 5 chính sách được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 81/NQ-CP, gồm 12 Chương 62 điều (so với Luật Dầu khí hiện hành gồm 11 chương 69 điều).

Từ góc độ cơ quan thẩm tra Dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với sự cần thiết, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và mục tiêu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về dầu khí, nhằm nâng tầm Luật Dầu khí, tiếp tục “mở đường cho sự phát triển”, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế cao, giải phóng nhanh nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội bứt phá trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Chuyển từ cơ chế ưu đãi đầu tư sang cạnh tranh toàn cầu

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo Cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan có liên quan khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu để hoàn chỉnh hồ sơ Dự án Luật.

Trong đó, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng quy định chính sách đột phá hơn nữa theo ý kiến phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Ủy viên UBTVQH tại phiên họp.

Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: VPQH

Cụ thể là, xem xét chuyển từ cơ chế ưu đãi đầu tư sang cạnh tranh toàn cầu; linh hoạt cơ chế hợp đồng chia sẻ lợi ích với các mỏ tận thu; tiếp tục đơn giản hóa hơn nữa thủ tục hành chính, giao nhiều quyền hơn cho doanh nghiệp được tự quyết định và tự chịu trách nhiệm; mở rộng đối tượng khai thác ngoài dầu khí như điện gió ngoài khơi, công nghiệp năng lượng hay đầu tư ra nước ngoài...

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh, cần làm rõ cơ sở đề xuất, bổ sung các chính sách ưu đãi, đối tượng được ưu đãi, rà soát hoàn thiện các quy định về cơ chế ưu đãi và khai thác tận thu đối với mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí, bảo đảm rõ ràng, hợp lý, khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình quản lý hoạt động dầu khí thượng nguồn có tính đặc thù, bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể theo quy định của pháp luật.

Làm rõ cơ sở và nguyên tắc phân cấp, phân quyền của Thủ tướng Chính phủ cho Bộ Công Thương, Bộ trưởng Bộ Công thương bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền, gắn với vai trò, trách nhiệm rõ ràng của Bộ Công Thương là cơ quan thường trực, thực hiện công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực dầu khí.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị xác định rõ nguyên tắc và nội dung giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam, bảo đảm phù hợp với mối quan hệ với cơ quan quản lý nhà nước; quy định chặt chẽ cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát và rà soát cơ chế, chính sách, điều kiện thực hiện tương xứng với chức năng, quyền hạn được giao.

Đ. KHOA