Tạo thuận lợi hơn nữa để khai thác tiềm năng dầu khí trong nước

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp

Tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân

Tờ trình dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày. Theo đó, Luật Dầu khí hiện hành đã được sửa đổi nhằm nâng cao tính thực tiễn, khả thi của Luật Dầu khí, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống luật pháp trong điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, phù hợp với các cam kết quốc tế và thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế.

Đồng thời, góp phần bảo đảm điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí được an toàn cho con người và tài sản, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học, đem lại hiệu quả, quyền lợi của quốc gia cũng như các nhà đầu tư trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia của Việt Nam và tuân thủ pháp luật Việt Nam.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp

Tạo điều kiện thuận lợi cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, hạn chế tối đa những khó khăn, vướng mắc, sự không rõ ràng, chồng chéo, bất cập của hệ thống pháp luật. Tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng khó khăn, phức tạp, nhất là những khu vực nước sâu, xa bờ, nhạy cảm về quốc phòng, an ninh trên Biển Đông.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương, dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) thay thế Luật Dầu khí năm 2022 được xây dựng trên cơ sở 5 chính sách được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 81/NQ-CP, gồm 12 Chương 62 điều (so với Luật Dầu khí hiện hành gồm 11 chương 69 điều).

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày Tờ trình dự án Luật

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với sự cần thiết, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và mục tiêu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về dầu khí như đã nêu tại Tờ trình số 539/TTr-CP về tiếp tục sửa đổi để nâng tầm Luật Dầu khí, tiếp tục “mở đường cho sự phát triển”, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế cao, giải phóng nhanh nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội bứt phá trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Đồng thời, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cần rà soát để thể chế hóa đầy đủ quan điểm chỉ đạo, đường lối, nhiệm vụ, giải pháp về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, định hướng Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam và các quan điểm chỉ đạo, nhiệm vụ, giải pháp tại các nghị quyết, kết luận mới có liên quan của cấp có thẩm quyền…

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật

Quán triệt đầy đủ yêu cầu đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật, kế thừa các quy định tiến bộ, cơ chế, chính sách vượt trội, hiệu quả của Luật Dầu khí hiện hành và tiếp tục phát triển theo hướng đột phá hơn để tăng cường thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa nhằm khai thác tiềm năng dầu khí trong nước, tận dụng hiệu quả hơn giai đoạn nhu cầu năng lượng hóa thạch vẫn còn cao, phát huy tốt hơn việc sử dụng nguồn khí tự nhiên và các dạng năng lượng mới trong lĩnh vực dầu khí.

Làm rõ cơ sở đề xuất, bổ sung các chính sách ưu đãi, đối tượng được ưu đãi

Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật Dầu khí (sửa đổi) nhằm tiếp tục thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng có liên quan đến lĩnh vực dầu khí. Đồng thời, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi Luật Dầu khí năm 2022.

Quang cảnh phiên họp

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, các cơ quan có liên quan khẩn trương rà soát, nghiên cứu, tiếp thu giải trình đầy đủ ý kiến phát biểu của các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Ủy ban Kinh tế và Tài chính tại báo cáo thẩm tra, đặc biệt là kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp hôm nay để hoàn chỉnh hồ sơ dự án Luật theo quy định.

Trong đó, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần rà soát thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp tại Nghị quyết số 70-NQ/TW, Kết luận 76 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và định hướng chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam. Bảo đảm nguyên tắc phát triển ngành dầu khí gắn với phát triển kinh tế, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Việt Nam trên biển, phù hợp với luật pháp quốc tế, bảo đảm lợi ích chính đáng của nhà đầu tư trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia và tuân thủ pháp luật Việt Nam.

Các đại biểu dự phiên họp

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cũng yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện theo hướng quy định chính sách đột phá, đột phá hơn nữa theo ý kiến phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp. Cụ thể, xem xét chuyển từ cơ chế ưu đãi đầu tư sang cạnh tranh toàn cầu; linh hoạt cơ chế hợp đồng chia sẻ lợi ích với các mỏ tận thu; tiếp tục đơn giản hóa hơn nữa thủ tục hành chính, giao nhiều quyền hơn cho doanh nghiệp được tự quyết định và tự chịu trách nhiệm; mở rộng đối tượng khai thác ngoài dầu khí như điện gió ngoài khơi, công nghiệp năng lượng hay đầu tư ra nước ngoài...

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh, cần làm rõ cơ sở đề xuất, bổ sung các chính sách ưu đãi, đối tượng được ưu đãi, rà soát hoàn thiện các quy định về cơ chế ưu đãi và khai thác tận thu đối với mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí, bảo đảm rõ ràng, hợp lý, khả thi và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình quản lý hoạt động dầu khí thượng nguồn có tính đặc thù, bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể theo quy định của pháp luật.

Các đại biểu dự phiên họp

Làm rõ cơ sở và nguyên tắc phân cấp, phân quyền của Thủ tướng Chính phủ cho Bộ Công thương, Bộ trưởng Bộ Công thương bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền được quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ, gắn với vai trò, trách nhiệm rõ ràng của Bộ Công thương - là cơ quan thường trực, cơ quan thực hiện công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực dầu khí.

Xác định rõ nguyên tắc và nội dung giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam bảo đảm phù hợp với mối quan hệ với cơ quan quản lý nhà nước. Quy định chặt chẽ cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát và rà soát cơ chế, chính sách, điều kiện thực hiện tương xứng với chức năng, quyền hạn được giao.

Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu sự cần thiết của quy định về báo cáo xin ý kiến chỉ đạo cấp có thẩm quyền, bảo đảm đồng bộ, thống nhất trong việc giao quyền, xác định rõ các trường hợp đặc biệt thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Các đại biểu dự phiên họp

Về một số vấn đề cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, xác định rõ phạm vi điều chỉnh của luật, bảo đảm không gây chồng chéo hoặc lấn sang các phạm vi điều chỉnh của các luật khác, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.

“Rà soát kỹ các quy định về hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ CO2, dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao, năng lượng ngoài khơi, chỉ quy định theo hướng tạo điều kiện khuyến khích khi gắn trực tiếp với hoạt động dầu khí, phù hợp với phạm vi điều chỉnh của luật. Chỉ quy định nội dung mang tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội, làm cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung các quy định bổ sung về hợp đồng dầu khí, cơ chế xử lý chi phí của Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam, cơ chế quản lý quỹ bảo đảm nghĩa vụ thu dọn công trình dầu khí và các nội dung sửa đổi, bổ sung khác, bảo đảm rõ ràng, hợp lý, xử lý triệt để các vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn.

Thanh Hải; Ảnh: Quang Khánh