Cải thiện mức độ hấp dẫn môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí để 'mở đường cho sự phát triển'

Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng báo cáo tại phiên họp

5 chính sách lớn

Ngày 9/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng cho biết, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, phát triển, thịnh vượng, hùng cường của dân tộc, Đảng ta cũng xác định bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề quan trọng để phát triển đất nước, là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia. Phát triển năng lượng được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới, thực hiện hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Trong đó, cần tập trung chú trọng đến việc xây dựng và phát triển công nghiệp năng lượng, trong đó có ngành dầu khí mang tính tự chủ, phát huy nội lực trong nước, thể chế pháp luật phải trở thành lợi thế của doanh nghiệp trong nước.

Theo ông Lê Mạnh Hùng, Luật Dầu khí năm 2022 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2023) được đánh giá là một trong những Luật chuyên ngành rất tiến bộ với những cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với thực tiễn hoạt động dầu khí tại Việt Nam. Bên cạnh đó, thời gian qua hoạt động dầu khí cũng đã phát sinh một số vướng mắc, bất cập cần được xử lý, gồm: một số vấn đề khung có tính nguyên tắc mang tính đặc thù của hoạt động dầu khí phát sinh nhưng chưa được quy định cụ thể tại Luật Dầu khí năm 2022; một số vấn đề thường xuyên biến động được quy định trong Luật Dầu khí năm 2022 hiện không còn phù hợp với thực tiễn đã có những thay đổi; cùng với sự biến đổi không ngừng của các thành tựu khoa học - kỹ thuật, xu hướng chuyển dịch năng lượng, cơ chế phát triển, thúc đẩy chuỗi giá trị dầu khí và năng lượng ngoài khơi, gắn với dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao cần được bổ sung, hoàn thiện.

Xuất phát từ thực tiễn quản lý, thực trạng thi hành pháp luật và bối cảnh tình hình hiện nay, ông Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Dầu khí (sửa đổi) để thay thế Luật Dầu khí năm 2022 là hết sức cần thiết, nhằm nâng tầm của Luật, tăng cường hiệu quả, hiệu lực trong quản lý nhà nước, loại bỏ rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho nhà đầu tư, góp phần cải thiện mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí.

Luật Dầu khí (sửa đổi) thay thế Luật Dầu khí năm 2022 được soạn thảo trên cơ sở 5 chính sách, gồm 12 Chương 62 điều (so với Luật Dầu khí hiện hành gồm 11 chương 69 điều).

Đột phá hơn để tăng cường thu hút đầu tư

Thẩm tra dự án Luật, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho biết, đa số ý kiến Thường trực này nhất trí với sự cần thiết, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và mục tiêu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về dầu khí, tiếp tục sửa đổi để nâng tầm Luật Dầu khí, tiếp tục “mở đường cho sự phát triển”, đáp ứng yêu cầu cao hơn về bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế cao, giải phóng nhanh nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội bứt phá trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Song ông Mãi đề nghị, bám sát một số nguyên tắc như: rà soát để thể chế hóa đầy đủ quan điểm chỉ đạo, đường lối, nhiệm vụ, giải pháp về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, định hướng Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam và các quan điểm chỉ đạo, nhiệm vụ, giải pháp tại các nghị quyết, kết luận mới có liên quan của cấp có thẩm quyền; giữ vững nguyên tắc phát triển ngành dầu khí để phát triển kinh tế gắn chặt với bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của Việt Nam trên biển, phù hợp với luật pháp quốc tế, bảo đảm lợi ích chính đáng của nhà đầu tư khi tham gia điều tra cơ bản và hoạt động dầu khí trên cơ sở tôn trọng độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia của Việt Nam và tuân thủ pháp luật Việt Nam.

Bên cạnh đó, quán triệt đầy đủ yêu cầu đổi mới tư duy trong công tác xây dựng pháp luật, kế thừa các quy định tiến bộ, cơ chế, chính sách vượt trội, hiệu quả của Luật Dầu khí hiện hành và tiếp tục phát triển theo hướng đột phá hơn để tăng cường thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa nhằm khai thác tiềm năng dầu khí trong nước, tận dụng hiệu quả hơn giai đoạn nhu cầu năng lượng hóa thạch vẫn còn cao, phát huy tốt hơn việc sử dụng nguồn khí tự nhiên và các dạng năng lượng mới trong lĩnh vực dầu khí.

Ông Mãi cũng đề nghị cần thuyết minh rõ cơ sở đề xuất phân cấp, phân quyền, giao quyền, thay đổi mô hình quản lý, làm rõ vai trò và phạm vi trách nhiệm, nội dung hoạt động quản lý của Bộ Công Thương là cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực dầu khí, làm rõ vai trò của Bộ trưởng Bộ Công Thương chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ và Quốc hội về quản lý nhà nước trong lĩnh vực dầu khí theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ có sự thay đổi như thế nào theo mô hình quản lý mới; đặc biệt là làm rõ vai trò kiểm tra, giám sát, kiểm soát, bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả.

Rà soát, bảo đảm các nội dung giao quyền cho Tập đoàn tương ứng với vị trí, vai trò của Tập đoàn được xác định tại các nghị quyết, kết luận của Đảng và chiến lược của Nhà nước; cơ chế, chính sách áp dụng với Tập đoàn khi thực hiện các quyền này cũng cần có sự tương xứng, bảo đảm đầy đủ điều kiện để thực hiện các chức năng được giao; tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm không phát sinh vướng mắc mới trong quá trình tổ chức thực hiện.

Việt Thắng