Nắng nóng cực đoạn chưa hạ, 'bão lửa' tiếp tục càn quét các khu rừng Nam Âu

Giới chức châu Âu cảnh báo khu vực đang trải qua một trong những mùa cháy rừng nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận, với quy mô và cường độ vượt xa mức trung bình nhiều năm.

'Bão lửa' hoành hành

Tại Pháp, lực lượng cứu hỏa tiếp tục khống chế đám cháy lớn gần thành phố Bordeaux sau khi ngăn được ngọn lửa lan rộng trong đêm. Theo giới chức địa phương, khoảng 42.000 ha rừng và thảm thực vật đã bị thiêu rụi. Hai người đã bị bắt giữ với cáo buộc liên quan đến các vụ cháy.

Cuộc khủng hoảng buộc khoảng 220.000 cư dân và du khách phải sơ tán, mặc dù gần 60.000 người đã được phép trở về khi tình hình từng bước cải thiện.

Tuy nhiên, nhà chức trách cảnh báo nguy cơ vẫn ở mức rất cao, bất chấp dự báo nhiệt độ giảm nhẹ, độ ẩm tăng và khả năng xuất hiện mưa dông. Khu vực Gironde vẫn duy trì cảnh báo nắng nóng cực đoan, trong khi Đông Nam nước Pháp được đánh giá là vùng có nguy cơ cháy rừng cao nhất cả nước.

Tại Hy Lạp, hàng trăm lính cứu hỏa tiếp tục chiến đấu với nhiều đám cháy trên đảo Crete sau khi ba lính cứu hỏa thiệt mạng hôm 29/7. Hai người được cho là mắc kẹt giữa hai mặt trận lửa ở miền Trung đảo Crete, trong khi người còn lại tử nạn khi làm nhiệm vụ tại bán đảo Peloponnese.

Hơn 200 lính cứu hỏa, cùng hàng chục xe chuyên dụng và máy bay chữa cháy, đã được huy động để dập lửa. Tuy nhiên, gió mạnh khiến các hoạt động chữa cháy bằng đường không nhiều thời điểm phải tạm dừng, đồng thời làm ngọn lửa lan nhanh. Hàng trăm cư dân và du khách đã được sơ tán khỏi khu vực Krya Vrysi khi cháy rừng đe dọa nhà cửa, các vườn ô liu và nhiều điểm du lịch.

Trong khi đó, Tây Ban Nha vẫn duy trì cảnh báo ở mức cao khi ít nhất 10 đám cháy lớn tiếp tục bùng phát trên cả nước. Thủ tướng Pedro Sánchez mô tả tình hình là "cực kỳ nghiêm trọng", với nguyên nhân đến từ sự kết hợp của nhiệt độ kỷ lục, độ ẩm thấp và gió mạnh.

Tại tỉnh Castellón, lực lượng cứu hỏa vẫn đang khống chế đám cháy đã thiêu rụi hơn 9.300 ha đất rừng. Hơn 1.300 người đã phải sơ tán tại các khu vực bị ảnh hưởng ở miền Bắc Tây Ban Nha, trong khi các ổ cháy mới tiếp tục xuất hiện tại Zamora và Léon. Nhà chức trách cảnh báo nhiệt độ tiếp tục tăng có thể khiến công tác chữa cháy gặp nhiều khó khăn hơn.

Biến đổi khí hậu và những con số 'biết nói'

Theo Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu (EFFIS), tính từ đầu năm đến nay, khoảng 435.000 ha đất đã bị thiêu rụi trong hơn 1.400 vụ cháy, cao hơn 43% so với mức trung bình của 20 năm gần đây.

Riêng Pháp đã mất khoảng 91.000 ha rừng, vượt kỷ lục cả năm trước đó, trong khi diện tích bị cháy tại Tây Ban Nha lên tới 207.000 ha, gấp khoảng năm lần mức trung bình cùng kỳ. Hơn 300.000 người trên khắp châu Âu đã phải sơ tán vì cháy rừng.

Các nhà khoa học nhận định, điều kiện thời tiết thuận lợi cho cháy rừng tại Tây Ban Nha và Tây Nam nước Pháp hiện có khả năng xảy ra cao hơn đáng kể do biến đổi khí hậu.

Theo nhóm nghiên cứu World Weather Attribution (WWA), hiện tượng nóng, khô và nhiều gió làm gia tăng nguy cơ cháy rừng tại miền Trung Tây Ban Nha cao gấp khoảng 20 lần, còn tại Tây Nam nước Pháp cao gấp 2 lần so với trong điều kiện khí hậu chưa chịu tác động của quá trình nóng lên toàn cầu.

Các chuyên gia cho rằng, sự kết hợp giữa mùa Đông và mùa Xuân ẩm ướt, tạo ra lượng lớn thảm thực vật, sau đó là các đợt nắng nóng liên tiếp và hạn hán kéo dài đã biến lớp thực vật này thành nguồn nhiên liệu lý tưởng cho cháy rừng.

Trong bối cảnh châu Âu là khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, nhiều chuyên gia kêu gọi các chính phủ tăng cường đầu tư vào thích ứng với biến đổi khí hậu, quản lý rừng và phối hợp ứng phó xuyên biên giới, thay vì chỉ tập trung vào công tác chữa cháy khi thảm họa đã xảy ra.

Bảo Minh