Nâng cao kỹ năng tìm kiếm và phát triển đề tài báo chí trong kỷ nguyên AI cho đội ngũ người làm báo

Khóa học diễn ra trong 2 ngày (từ ngày 16 đến 17-7) nhằm nâng cao năng lực tư duy và kỹ năng tác nghiệp của đội ngũ người làm báo trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ.

Quang cảnh khóa bồi dưỡng “Kỹ năng tìm kiếm và phát triển đề tài báo chí trong kỷ nguyên AI”. Ảnh: Trần Hùng

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Văn Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí nhấn mạnh: Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động sâu sắc tới hoạt động báo chí. AI có thể hỗ trợ nhà báo trong việc cập nhật thông tin, phân tích dữ liệu, dự báo xu hướng và gợi ý ý tưởng. Tuy nhiên, AI không thể thay thế bản lĩnh nghề nghiệp, khả năng phát hiện vấn đề, kiểm chứng thông tin và đưa ra quyết định biên tập của nhà báo.

Khóa bồi dưỡng được thiết kế theo hướng thực hành, giúp học viên biết lựa chọn và sử dụng hiệu quả các công cụ công nghệ, đồng thời kết hợp với các phương pháp báo chí truyền thống như kiểm chứng nguồn tin, khai thác dữ liệu và đánh giá giá trị thông tin. Các học viên được tổ chức làm việc theo nhóm, thảo luận và xây dựng đề tài mang tính thực tiễn cao.

Các học viên trao đổi sôi nổi tại khóa học. Ảnh: Trần Hùng

Trao đổi tại lớp học, nhà báo Trần Ngọc Long, giảng viên lớp học cho biết, trong thực tiễn hoạt động của tòa soạn VietnamPlus, AI đã được ứng dụng từ những công việc cơ bản như tìm kiếm, tổng hợp thông tin đến gợi ý đề tài. Các công cụ phổ biến như ChatGPT, Gemini, Notebooklm... đang trở thành trợ lý hữu ích cho phóng viên.

Theo nhà báo Trần Ngọc Long, trong bối cảnh bùng nổ dữ liệu, chu kỳ tin tức rút ngắn và sự cạnh tranh mạnh mẽ từ mạng xã hội, nghề báo đang chịu áp lực lớn chưa từng có. AI giúp phát hiện tín hiệu nhanh hơn, xử lý dữ liệu lớn, gợi ý ý tưởng và tóm tắt thông tin, nhưng quyết định cuối cùng vẫn thuộc về con người.

Khóa học cũng làm rõ sự khác biệt giữa vai trò của AI và nhà báo. Trong khi AI mạnh về tổng hợp, phân tích dữ liệu, phân nhóm chủ đề và tăng tốc độ xử lý thông tin, thì nhà báo giữ vai trò then chốt trong việc phát hiện vấn đề xã hội, điều tra chuyên sâu, phỏng vấn nhân vật và đánh giá giá trị thông tin.

Thông qua khóa học, các học viên được trang bị kiến thức về vai trò, giới hạn và rủi ro của AI trong quy trình tìm kiếm và phát triển đề tài báo chí; biết lựa chọn công cụ phù hợp với từng nhiệm vụ; sử dụng AI để phát hiện xu hướng, nhận diện khoảng trống thông tin và phát triển ý tưởng thành đề cương tác nghiệp. Đồng thời, học viên được hướng dẫn xây dựng quy trình làm việc tích hợp AI trong tòa soạn.

Nhiều ý kiến tại lớp học cho rằng, AI có thể được xem là “trợ lý biên tập” hiệu quả trong tòa soạn hiện đại, song không thể thay thế vai trò tối ưu của phóng viên, biên tập viên mà chủ yếu góp phần nâng cao năng lực tư duy và hiệu quả tác nghiệp của đội ngũ người làm báo.

Vi Giáng