Nâng cao hiệu quả huấn luyện kỹ năng nghề theo chuẩn quốc tế

Chuẩn hóa đào tạo theo WSOS, xu hướng tất yếu

Sáng 28/3, tại TP. Hồ Chí Minh, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng tổ chức tọa đàm với chủ đề “Nâng cao hiệu quả huấn luyện kỹ năng nghề theo chuẩn quốc tế”. Sự kiện nhằm tạo diễn đàn trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm đào tạo, đồng thời thúc đẩy việc áp dụng Tiêu chuẩn kỹ năng nghề thế giới (WorldSkills Occupational Standards - WSOS) trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, hướng đến hội nhập quốc tế sâu rộng.

Đại biểu tham dự sự kiện. Ảnh: Thanh Minh.

Tọa đàm có sự tham dự của lãnh đạo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo TP. Hồ Chí Minh, cùng nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn và các tỉnh, thành.

Đặc biệt, sự kiện quy tụ các trường cao đẳng, trung cấp có thế mạnh huấn luyện kỹ năng nghề trong nhóm ngành cơ khí - tự động hóa, cùng sự tham gia của doanh nghiệp, chuyên gia, trong đó có HILTI Việt Nam, đội ngũ nhà giáo, nhà quản lý và đông đảo học viên.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là lao động có kỹ năng nghề, ngày càng giữ vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xác định rõ nâng cao chất lượng đào tạo là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược lâu dài.

Theo đó, việc tiếp cận và triển khai đào tạo theo chuẩn WSOS được xem là bước đi tất yếu. Bộ tiêu chuẩn này không chỉ cung cấp khung năng lực nghề nghiệp toàn diện mà còn phản ánh những yêu cầu mới nhất của từng ngành nghề trong bối cảnh quốc tế hóa, giúp thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

TS. Lê Đình Kha - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng. Ảnh: Thanh Minh.

Phát biểu tại tọa đàm, TS. Lê Đình Kha, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, nhấn mạnh: Chuẩn hóa chương trình đào tạo theo WSOS sẽ giúp người học tiếp cận chuẩn quốc tế, từ đó nâng cao khả năng thích ứng với môi trường làm việc đa quốc gia, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

WSOS là bộ tiêu chuẩn được xây dựng bởi các chuyên gia kỹ năng nghề hàng đầu thế giới, thường xuyên cập nhật theo xu hướng phát triển của từng lĩnh vực. Bộ tiêu chuẩn này xác định rõ kiến thức, kỹ năng, mức độ thành thạo và năng lực thực hành cần thiết, giúp người học đạt hiệu suất cao trong công việc và được quốc tế công nhận.

Chuẩn quốc tế phải dựa trên tiêu chí toàn cầu

Chia sẻ tại sự kiện, TS. Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, đánh giá: Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, một cơ sở đào tạo có bề dày truyền thống 120 năm và đạt nhiều thành tích nổi bật trong công tác giảng dạy, đào tạo. Đây là một trong những trường tiên phong trong hệ thống các trường cao đẳng Việt Nam được công nhận đạt chuẩn chất lượng cao, đồng thời chủ động trong chuyển đổi và hội nhập.

TS. Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo). Ảnh: Thanh Minh.

Chia sẻ tại sự kiện, TS. Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đánh giá cao vai trò tiên phong của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng. Với bề dày hơn 120 năm, nhà trường đạt nhiều thành tích nổi bật, là một trong những đơn vị đi đầu trong hệ thống các trường cao đẳng chất lượng cao, tích cực hội nhập quốc tế.

Theo TS. Trương Anh Dũng, nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng là nhiệm vụ then chốt phục vụ phát triển kinh tế, xã hội. Trong đó, việc tích hợp các tiêu chuẩn quốc tế vào chương trình đào tạo và huấn luyện thí sinh tham gia các kỳ thi tay nghề khu vực, thế giới là hướng đi tất yếu.

"Chuẩn quốc tế” không phải là sự tự công nhận của từng cơ sở đào tạo, mà phải được xác lập trên cơ sở các tiêu chí chung của thế giới. Một cơ sở đào tạo đạt chuẩn quốc tế cần đáp ứng đồng bộ nhiều yếu tố như cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên, phương pháp giảng dạy, quản trị và đặc biệt là chương trình đào tạo.

Bên lề sự kiện, TS. Trương Anh Dũng, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) thăm khu huấn luyện tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, động viên thí sinh chuẩn bị cho kỳ thi WorldSkills 2026 tại Thượng Hải. Ảnh: Thanh Minh.

Trong thời gian qua, ngành giáo dục nghề nghiệp đã từng bước tiếp cận và vận dụng các tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc tế, đặc biệt thông qua các kỳ thi tay nghề ASEAN và thế giới. Tuy nhiên, việc áp dụng vẫn còn phân tán, chưa đồng bộ và chưa triển khai rộng rãi trong toàn hệ thống.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Pháp hay Nga đã đạt thành tích cao nhờ tích hợp hiệu quả các tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc tế vào chương trình đào tạo. Đây là bài học quan trọng để Việt Nam tham khảo, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ ban hành chuẩn chương trình đào tạo theo từng trình độ, tiến tới xây dựng chuẩn cho từng nhóm ngành, lĩnh vực. Đây sẽ là nền tảng để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phát triển chương trình đào tạo tiệm cận chuẩn quốc tế.

“Thông qua các hội thảo chuyên đề, những kinh nghiệm và cách làm hiệu quả sẽ được lan tỏa, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực kỹ năng cao, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số và bền vững của đất nước”, TS. Trương Anh Dũng kỳ vọng.

Gắn kết nhà trường - doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả huấn luyện

Trong khuôn khổ tọa đàm, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận chuyên sâu, tập trung vào giải pháp nâng cao hiệu quả huấn luyện kỹ năng nghề theo chuẩn quốc tế. Các nội dung nổi bật gồm tích hợp WSOS vào chương trình đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng thực tiễn và ứng dụng công nghệ trong đào tạo nghề.

TS. Tống Thanh Nhân, Phó Hiệu trưởng Trương Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng trình bày tham luận “Phân tích xu thế kỹ năng nghề qua tiếp cận tiêu chuẩn nghề nghiệp WorldSkills (WorldSkills Occupational Standards - WSOS) tại sự kiện. Ảnh: Thanh Minh.

Một điểm nhấn được các chuyên gia đề cập là việc sử dụng hiệu quả vật tư tiêu hao trong quá trình thực hành, nhằm tối ưu chi phí nhưng vẫn đảm bảo chất lượng đào tạo. Đồng thời, đầu tư cơ sở vật chất hiện đại, đồng bộ theo chuẩn quốc tế cũng là yếu tố quan trọng nâng cao hiệu quả huấn luyện.

Đặc biệt, tăng cường hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp được xác định là giải pháp then chốt. Thông qua các chương trình thực tập, trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, sinh viên có cơ hội rèn luyện kỹ năng chuyên môn, phát triển kỹ năng mềm và hình thành tác phong công nghiệp.

Chương trình tọa đàm diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi giữa các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp, tập trung vào công tác huấn luyện thí sinh tham gia các kỳ thi WorldSkills cũng như mô hình đào tạo theo chuẩn quốc tế. Những chia sẻ thực tiễn đã góp phần làm rõ các phương pháp đào tạo hiệu quả, đồng thời gợi mở nhiều hướng đi mới.

Thầy Hoàng Quốc Long, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nguyên Tất Thành, trình bày tham luận "Chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong huấn luyện và tham gia thi đấu tại các kỳ thi WorldSkills" tại sự kiện. Ảnh: Thanh Minh.

Thông qua tọa đàm, các chuyên gia kỳ vọng những kinh nghiệm và mô hình hiệu quả sẽ được lan tỏa rộng rãi, góp phần xây dựng hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp hiện đại, hội nhập, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Trước đó, lãnh đạo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên đã thăm các khu huấn luyện tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, động viên thí sinh chuẩn bị cho kỳ thi WorldSkills 2026 tại Thượng Hải. Dự kiến, Việt Nam sẽ tham gia 13 nghề, trong đó nhà trường đóng góp 3 nghề, gồm: Điện lạnh, thiết kế kỹ thuật cơ khí CAD và cơ điện tử.

WorldSkills Competition là sân chơi kỹ năng nghề uy tín hàng đầu thế giới, được tổ chức từ năm 1950. Kỳ thi gần nhất năm 2024 tại Lyon (Pháp) thu hút hơn 1.500 thí sinh từ 69 quốc gia. Kỳ thi lần thứ 48 dự kiến diễn ra tại Thượng Hải vào tháng 9/2026, tiếp tục mở ra cơ hội để thí sinh Việt Nam học hỏi, nâng cao trình độ và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ kỹ năng nghề quốc tế.

Minh Khuê