Nâng cao chất lượng dân số từ tuyến y tế cơ sở

Chị Hoàng Thị Do, xã Mỏ Vàng thường xuyên đến khám sức khỏe tại trạm Y tế xã.

Tin tưởng vào trình độ chuyên môn của đội ngũ y, bác sĩ Trạm Y tế xã, chị Hoàng Thị Do (thôn Trung Tâm, xã Mỏ Vàng) thường xuyên đến đây để khám bệnh và đưa con nhỏ đi tiêm chủng.

Chị Do chia sẻ: Cán bộ y tế ở đây rất tốt. Những năm trước, khi tôi mang thai, nhờ được cán bộ dân số, cán bộ phụ nữ thôn tuyên truyền, tôi đã đến trạm Y tế xã khám định kỳ, nhất là trong 3 tháng đầu thai kỳ, rồi được tư vấn về chế độ dinh dưỡng trong quá trình thai sản, nên các con sinh ra đều khỏe mạnh. Tôi cũng hiểu rõ lợi ích của tiêm chủng nên dù kinh tế còn khó khăn, gia đình vẫn ưu tiên dành kinh phí đưa con đi tiêm phòng đầy đủ.

Chị Giàng Thị Líu (áo đen) khám sức khỏe tại trạm Y tế xã.

Nhờ được tuyên truyền nên vợ chồng chị Giàng Thị Líu (thôn Khe Cảnh, xã Mỏ Vàng) đã biết chăm sóc con nhỏ tốt hơn. Chị Líu tâm sự: Trước đây, người dân tộc Mông chúng tôi đến tuổi dựng vợ gả chồng đều tìm người trong họ để kết hôn. Vì thế, con cái sinh ra sức khỏe đều không tốt. Từ khi được các cán bộ tuyên truyền, người dân trong thôn đã chấm dứt hẳn tình trạng hôn nhân cận huyết thống, thanh niên cũng không lập gia đình khi chưa đến tuổi kết hôn.

Chị Lê Thị Duyên, cán bộ phụ trách dân số xã Mỏ Vàng cho biết: Xã Mỏ Vàng là địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn, trình độ nhận thức không đồng đều, nên công tác dân số tại địa phương gặp không ít thách thức. Vì thế, đội ngũ cán bộ dân số phải triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, kiên trì "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để tuyên truyền, vận động. Mục tiêu là nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em; kiên quyết bài trừ nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống; đồng thời vận động bà con thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình, nuôi con khỏe, dạy con ngoan.

Nhờ sự hoạt động tích cực của đội ngũ y bác sĩ trạm Y tế xã và lực lượng cộng tác viên dân số tại các thôn, các chương trình quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, dân số và phát triển, truyền thông giáo dục sức khỏe trên địa bàn xã luôn được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Trong 6 tháng đầu năm nay, xã Mỏ Vàng đã tổ chức khám sàng lọc miễn phí cho 5.049 người, đạt 52,13% dân số; tỷ lệ quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử đạt 74%; tỷ lệ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đạt khoảng 60%; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 96,31% dân số.

Phụ nữ mang thai thường xuyên đến khám thai tại trạm Y tế xã Lâm Giang.

Tại xã Lâm Giang, trạm Y tế xã luôn phối hợp với các ngành, tổ chức lồng ghép hoạt động tuyên truyền, giáo dục sức khỏe tại các hội nghị của xã, các cuộc họp thôn nhằm nâng cao nhận thức của người dân về phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, kế hoạch hóa gia đình, phòng chống các bệnh xã hội, tai nạn thương tích.

Các y, bác sĩ Trạm Y tế xã Lâm Giang tận tình thăm khám, tạo dựng niềm tin vững chắc cho người dân.

Chị Triệu Thị Quyền, cộng tác viên dân số thôn Khe Bút, xã Lâm Giang chia sẻ: Tại các cuộc họp thôn, chúng tôi chủ động phát tờ rơi, tuyên truyền trực tiếp tới bà con về cách phòng, chống dịch bệnh; vận động các bà mẹ đi khám thai định kỳ và đưa con dưới 5 tuổi đi tiêm chủng đúng lịch. Đặc biệt, chúng tôi khuyến cáo các gia đình có phụ nữ mang thai không được chủ quan, đợi đến khi có dấu hiệu bất thường mới đến cơ sở y tế. Điều này rất nguy hiểm vì bác sĩ sẽ khó tiên lượng, xử lý kịp thời nếu có biến chứng sản khoa xảy ra.

Nhờ kiên trì tuyên truyền, đến nay 100% phụ nữ mang thai trên địa bàn thôn Khe Bút đều được chăm sóc sức khỏe tốt, trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ các mũi vắc xin theo quy định.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh đã giúp nhận thức của người dân xã Lâm Giang về chất lượng dân số ngày càng nâng cao, góp phần đưa công tác dân số trên địa bàn đi vào chiều sâu và đạt hiệu quả thiết thực. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm nay, tỷ lệ khám sàng lọc trước sinh trên địa bàn xã đạt 65%, sàng lọc sơ sinh đạt 71%. Đặc biệt, tỷ lệ bà mẹ và trẻ sơ sinh được chăm sóc tại nhà trong tuần đầu sau sinh đạt tuyệt đối 100%.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Hải, phụ trách trạm Y tế xã Lâm Giang khám, tư vấn sức khỏe cho bà con.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Hải, phụ trách trạm Y tế xã Lâm Giang cho biết: Trạm Y tế xã luôn triển khai tốt chiến dịch uống vitamin A, tẩy giun, khám sàng lọc sức khỏe trẻ em từ 0 đến dưới 6 tuổi, khám miễn phí sàng lọc ung thư cổ tử cung cho tất cả chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Trạm Y tế xã cũng phát huy tốt vai trò của các cộng tác viên dân số, y tế thôn, nhất là ở các thôn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số tại cơ sở.

Với những nỗ lực của đội ngũ y tế cơ sở và cộng tác viên dân số, công tác nâng cao chất lượng dân số của tỉnh Lào Cai đã đạt nhiều kết quả tích cực.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ sàng lọc trước sinh của tỉnh đạt 71%, sàng lọc sơ sinh đạt 62%; tiêm chủng đầy đủ trẻ em dưới 1 tuổi của tỉnh đạt gần 33%.

Đội ngũ công chức, viên chức y tế - dân số, cộng tác viên dân số thường xuyên được tập huấn kỹ thuật, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ về công tác dân số và phát triển. Đặc biệt, công tác truyền thông dân số được triển khai liên tục, sáng tạo, đa dạng về hình thức và nội dung trên nhiều nền tảng cả truyền thống và mạng xã hội.

Các hoạt động khám sức khỏe miễn phí định kỳ góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Bên cạnh đó, việc tỉnh triển khai nghiêm túc chủ trương khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho Nhân dân theo tinh thần Nghị quyết số 72 thời gian qua cũng đã góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Vũ Thị Thu Hương - Nguyễn Văn Minh