Nâng cao chất lượng dân số để phát triển bền vững

Sau hợp nhất, Lào Cai tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 137/NQ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới (Nghị quyết 21), đặc biệt là Kết luận số 149-KL/TW ngày 10/4/2025 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 21.

Đối mặt với nhiều thử thách và khối lượng công việc vô cùng lớn, thành quả lớn nhất của Lào Cai là sự vào cuộc quyết liệt, nỗ lực của cả hệ thống chính trị. Công tác dân số, nhất là nâng cao chất lượng dân số được xác định thành một nội dung trọng tâm và được cụ thể hóa trong chương trình hành động lãnh đạo nhiệm vụ chính trị, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các cấp ủy, chính quyền địa phương và các ngành, đoàn thể.

Cùng với các kế hoạch của Tỉnh ủy và UBND tỉnh, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 32/2025/NQ-HĐND ngày 09/12/2025 quy định một số chính sách về công tác dân số trên địa bàn tỉnh đã giúp định hình hành lang pháp lý vững chắc, toàn diện, đồng bộ.

Yếu tố quan trọng giúp Lào Cai hoàn thành nhiệm vụ sau hợp nhất là nhanh chóng kiện toàn và ổn định tổ chức bộ máy, tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ dân số các cấp. Lào Cai đã kiện toàn Ban Chỉ đạo công tác dân số tỉnh nhằm tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành phối hợp giữa các cấp, ngành phù hợp với thực tiễn công tác dân số.

Trên cơ sở đó, 99/99 xã, phường khẩn trương xây dựng kế hoạch thực hiện công tác dân số tại địa phương đồng thời kiện toàn kịp thời ban chỉ đạo công tác dân số.

Năm qua, có 732 công chức, viên chức y tế - dân số, cộng tác viên dân số tham gia 23 lớp tập huấn kỹ thuật, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ về công tác dân số và phát triển.

Bên cạnh nỗ lực của đội ngũ cán bộ dân số các cấp, tinh thần đồng thuận xã hội được khơi dậy mạnh mẽ nhờ mô hình tuyên vận lồng ghép, phối hợp hoạt động chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành, đoàn thể.

Đổi mới nội dung tuyên truyền và vận động, từ gia đình, nhà trường, xã hội đến các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương, đoàn thể đã nỗ lực chung sức thực hiện hiệu quả nhiệm vụ truyền thông dân số và phát triển. Khẳng định hiệu quả của kênh tuyên truyền phù hợp với đặc thù địa phương, toàn tỉnh đã tổ chức truyền thông trực tiếp tại cộng đồng 9.237 buổi với 166.732 lượt người tham gia; tư vấn tại 22.161 hộ gia đình cho 44.268 lượt người.

Ngoài ra, tại các trường học, hội nghị cơ sở và mô hình, đề án dân số đã thực hiện 3.444 buổi tuyên truyền, tư vấn, chăm sóc sức khỏe cho 131.679 lượt người... Công tác truyền thông dân số bảo đảm thường xuyên, liên tục, sáng tạo, đa dạng về hình thức và nội dung trên nhiều nền tảng cả truyền thống và mạng xã hội đã từng bước nâng cao nhận thức, thay đổi hành động của mỗi người và cộng đồng.

Quyết tâm, nỗ lực và trách nhiệm, các chỉ tiêu kế hoạch về dân số và phát triển năm 2025 của Lào Cai ghi nhận những kết quả ấn tượng.

Thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi, Lào Cai đã chủ động triển khai các chính sách chăm sóc người cao tuổi. Với 183.541 người cao tuổi được lập hồ sơ theo dõi quản lý sức khỏe, Lào Cai đạt 103,9% kế hoạch; khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi ít nhất 1 lần/năm là 157.592 người, đạt 103,47% kế hoạch.

Nghiêm túc và thẳng thắn nhìn nhận, bên cạnh những điểm sáng, công tác dân số và phát triển của Lào Cai vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn. Đầu tiên là mô hình tổ chức và một số hoạt động chưa tương đồng giữa 2 địa phương trước hợp nhất. Đa số cơ sở y tế chưa đủ trang thiết bị thực hiện dịch vụ sàng lọc sơ sinh thuộc gói dịch vụ cơ bản của Bộ Y tế. Đặc biệt, nhận thức của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao còn hạn chế; tư tưởng muốn sinh nhiều con, trọng nam, tảo hôn...

Kế thừa nền tảng vững chắc của công tác dân số năm 2025 đồng thời tiếp tục khắc phục triệt để các khó khăn, bước vào năm 2026, Lào Cai tập trung triển khai Luật Dân số, chú trọng đổi mới phương thức truyền thông trực tiếp phù hợp với từng nhóm đối tượng, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ và chủ động thích ứng với già hóa dân số. Quá trình tiếp nối này sẽ quyết định việc xây dựng thành công một cộng đồng mạnh khỏe, nâng cao chất lượng dân số, thúc đẩy vùng đất biên cương Tổ quốc phát triển bền vững.

Nguyễn Thơm