Mỹ và Iran dồn dập tập kích, căng thẳng tại Hormuz leo thang

Căng thẳng tại khu vực Vùng Vịnh tiếp tục leo thang ngày 13-7, khi Iran tuyên bố tấn công nhiều cơ sở quân sự của Mỹ tại các quốc gia trong khu vực, còn Washington xác nhận vừa hoàn thành một đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu quân sự trên lãnh thổ Iran.

Khói bốc lên sau một vụ không kích tại khu vực Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang. Ảnh cắt từ video của Reuters

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, các hệ thống radar tại Oman, cùng kho nhiên liệu và đạn dược ở căn cứ không quân Prince Hassan tại Jordan. Tehran mô tả đây là hành động đáp trả các cuộc không kích mới của Mỹ.

Bahrain cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn một số tên lửa và máy bay không người lái của Iran trong sáng 13-7, trong khi còi báo động được kích hoạt nhiều lần trên cả nước. Bahrain hiện là nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ.

Kuwait cũng thông báo lực lượng phòng không đang xử lý các mục tiêu trên không. Tại Jordan, quân đội nước này cho biết đã bắn hạ bốn tên lửa của Iran và chưa ghi nhận thương vong hay thiệt hại vật chất.

Đến nay, thông tin về mức độ thiệt hại do phía Iran công bố chưa được kiểm chứng độc lập, còn Bahrain và Kuwait chưa đưa ra đánh giá chi tiết về hậu quả của các đợt tấn công mới nhất.

Ở chiều ngược lại, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết lực lượng nước này đã tập kích hàng chục mục tiêu quân sự tại Iran, bao gồm hệ thống phòng không, radar ven biển, cơ sở tên lửa, máy bay không người lái và các tàu quân sự cỡ nhỏ.

Theo truyền thông nhà nước Iran, các cuộc tấn công diễn ra tại nhiều khu vực phía Nam nước này, trong đó có đảo Qeshm, TP cảng Bandar Abbas và Abadan.

Nhà chức trách Iran thông báo ít nhất hai người thiệt mạng tại Abadan, song chưa công bố thống kê tổng thể về thương vong trong các đợt tập kích gần đây. Các cuộc tấn công nối tiếp nhau cho thấy xung đột đang mở rộng cả về cường độ lẫn phạm vi địa lý.

Trong những ngày qua, các quốc gia có lực lượng Mỹ đồn trú như Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và Oman đều bị cuốn vào vòng xoáy đối đầu, dù phần lớn các nước này không trực tiếp tham gia chiến sự.

Oman, quốc gia thường đóng vai trò trung gian giữa Iran và phương Tây, trước đó đã triệu tập một nhà ngoại giao Iran để phản đối cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ nước này.

Trong bối cảnh đó, Eo biển Hormuz tiếp tục là tâm điểm đối đầu. Iran khẳng định có quyền quản lý hoạt động hàng hải qua tuyến đường chiến lược này, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ bảo đảm tự do lưu thông. Quân đội Mỹ cũng cho biết vẫn đang hỗ trợ các tàu thương mại di chuyển qua khu vực.

Theo MarineTraffic, nền tảng theo dõi hoạt động hàng hải toàn cầu, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz trong giai đoạn từ ngày 10-7 đến 12-7 giảm khoảng 52% so với tuần trước. Diễn biến này cho thấy nhiều hãng vận tải đang thận trọng hơn trước nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng giao dịch toàn cầu đi qua trước khi chiến sự bùng phát. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại khu vực này cũng có thể gây sức ép lên chuỗi cung ứng và giá năng lượng.

Lo ngại nguồn cung bị ảnh hưởng đã đẩy giá dầu Brent tăng hơn 3% trong phiên 13-7, có thời điểm tăng gần 5% trước khi thu hẹp đà đi lên. Trong khi đó, Pakistan, Qatar và Ai Cập tiếp tục thúc đẩy các nỗ lực trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Tuy nhiên, các đợt tập kích nối tiếp cùng bất đồng về hoạt động hàng hải qua Hormuz cho thấy triển vọng nối lại đối thoại vẫn đối mặt với nhiều trở ngại.

Tổng hợp

Tùng Lâm