Mỹ nâng thuế ô tô EU lên 25%: Căng thẳng thương mại tái bùng phát

Ảnh minh họa

Ngày 1.5 (giờ địa phương), Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ nâng thuế đối với ô tô và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU) lên 25%, dự kiến có hiệu lực ngay trong tuần tới. Động thái này được lý giải là nhằm đáp trả việc EU “không tuân thủ” các cam kết thương mại song phương, dù chi tiết vi phạm chưa được phía Mỹ công bố đầy đủ.

Quyết định trên đánh dấu bước lùi đáng kể so với thỏa thuận năm 2025, khi Washington từng hạ thuế ô tô EU xuống khoảng 15% nhằm giảm căng thẳng. Trước đó, mức thuế tổng cộng từng lên tới 27,5%, khiến ngành công nghiệp ô tô châu Âu chịu áp lực lớn.

Việc quay lại ngưỡng 25% cho thấy chính sách thương mại của Mỹ đang chuyển sang hướng bảo hộ rõ rệt hơn, đặc biệt trong các ngành sản xuất chiến lược.

Tác động trước mắt được dự báo dồn vào Đức - nền kinh tế đầu tàu của EU và là trung tâm xuất khẩu ô tô lớn nhất sang Mỹ. Các tập đoàn như BMW, Mercedes-Benz hay Volkswagen vốn phụ thuộc đáng kể vào thị trường Mỹ sẽ đối mặt với chi phí gia tăng, buộc phải điều chỉnh giá bán hoặc tái cấu trúc chuỗi sản xuất. Điều này có thể kéo theo hiệu ứng dây chuyền lên ngành công nghiệp phụ trợ và việc làm tại châu Âu.

Ở bình diện rộng hơn, căng thẳng thương mại Mỹ - EU diễn ra trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu còn nhiều bất ổn, từ xung đột đến đứt gãy chuỗi cung ứng. Việc áp thuế cao trở lại không chỉ là biện pháp kinh tế, mà còn mang màu sắc chiến lược, nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa Mỹ và gây sức ép buộc đối tác nhượng bộ trong các hồ sơ khác.

Về thị trường, các chuyên gia nhận định chính sách thuế mới có thể khiến giá ô tô nhập khẩu tại Mỹ tăng, đồng thời tạo lợi thế ngắn hạn cho các nhà sản xuất nội địa. Tuy nhiên, về dài hạn, người tiêu dùng Mỹ vẫn là bên chịu chi phí cao hơn, trong khi nguy cơ trả đũa từ EU có thể làm suy giảm thương mại hai chiều.

Việt Nam dù không phải đối tượng trực tiếp, nhưng nền kinh tế có độ mở cao sẽ chịu tác động gián tiếp. Ngành linh kiện, phụ tùng ô tô - vốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu - có thể bị ảnh hưởng nếu các tập đoàn châu Âu điều chỉnh sản xuất.

Ngược lại, trong kịch bản doanh nghiệp EU dịch chuyển một phần chuỗi giá trị để né thuế, Việt Nam có thể nổi lên như điểm đến thay thế nhờ lợi thế chi phí và các hiệp định thương mại tự do đã ký kết.

TUẤN ĐÔNG