Mỹ - Iran tái giao tranh, thế giới lo cú sốc dầu mỏ mới

Rạng sáng 9/7, Mỹ mở đợt không kích mới nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran. Tehran nhanh chóng đáp trả bằng cuộc tấn công nhằm vào những căn cứ quân sự Mỹ ở các quốc gia đồng minh của Washington ở Trung Đông, khiến căng thẳng giữa hai bên tiếp tục leo thang.

Các cuộc giao tranh lần này được đánh giá có quy mô lớn hơn trước. Còi báo động vang lên nhiều lần tại Bahrain - nơi đặt Bộ tư lệnh Hạm đội 5 Hải quân Mỹ - cùng các đợt tấn công bằng tên lửa nhằm vào một số địa điểm ỏ Kuwait và Qatar.

Trong ngày, Jordan cũng kích hoạt cảnh báo không kích khi nước này có lực lượng và máy bay chiến đấu Mỹ đồn trú. Mỹ cùng các đồng minh chưa công bố thiệt hại sau các vụ tấn công.

Theo Bộ Y tế Iran, các cuộc không kích của Mỹ trong hai ngày đã khiến 14 người thiệt mạng và 78 người bị thương, phần lớn là thành viên lực lượng vũ trang.

Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã tấn công 90 mục tiêu trên khắp Iran.

Washington cho biết chiến dịch nhằm làm suy giảm năng lực của Iran trong việc đe dọa tự do hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Theo các nhà phân tích, Iran đang đứng trước lựa chọn khó khăn. Một mặt, nước này chịu áp lực từ các lực lượng cứng rắn phản đối đàm phán với Mỹ.

Mặt khác, nền kinh tế trong nước gặp nhiều khó khăn và khó có thể đối đầu trực diện với sức mạnh quân sự của Washington.

Giới quan sát nhận định eo biển Hormuz tiếp tục là quân bài chiến lược quan trọng nhất của Tehran.

Tuyến hàng hải này từng dần phục hồi sau khi hai bên đạt thỏa thuận tạm thời, nhưng nguy cơ gián đoạn một lần nữa đang gia tăng khi xung đột bùng phát trở lại.

Các chuyên gia cảnh báo nếu hoạt động vận chuyển qua Hormuz bị ảnh hưởng nghiêm trọng, giá dầu có thể tiếp tục tăng, kéo theo chi phí lương thực, phân bón và nhiều mặt hàng thiết yếu khác trên toàn cầu.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hiện dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm nay đạt 3%, trong khi lạm phát ở mức 4,7%, chủ yếu do giá năng lượng tăng.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại. Theo họ, việc gia tăng sức ép quân sự có thể là một phần trong chiến thuật đàm phán của Mỹ.

Tuy nhiên, nếu căng thẳng vượt ngoài tầm kiểm soát, nguy cơ bùng phát một cuộc chiến toàn diện tại Trung Đông vẫn hiện hữu.

Việt Hùng