Mỹ có thể phong tỏa hàng hải Iran vô thời hạn

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu với truyền thông khi tham dự các hoạt động trong khuôn khổ cuộc tập trận PANAMAX 2026, ngày 13/8/2026. Ảnh: Reuters.

Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh thỏa thuận sơ bộ đạt được hồi tháng 6 nhằm chấm dứt xung đột đã đổ vỡ. Iran đang tìm cách kiểm soát eo biển Hormuz và đã tấn công một số tàu tìm cách đi qua tuyến hàng hải chiến lược này. Trước khi chiến tranh nổ ra hồi tháng 2, khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Theo hãng thông tấn nhà nước WAM, ngày 13/8, hai tàu thuộc Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) bị tấn công khi đang đi qua eo biển Hormuz. Chính phủ UAE cáo buộc Iran đứng sau vụ việc.

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz cũng giảm mạnh. Ngày 11/8 chỉ có 8 tàu đi qua tuyến hàng hải này, so với mức trung bình khoảng 12 tàu trong 10 ngày trước đó và 130-140 tàu trước khi chiến tranh xảy ra.

Các tàu thuyền hoạt động gần eo biển Hormuz, nhìn từ Musandam, Oman, ngày 10/8/2026. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định Washington đang “hoàn toàn kiểm soát” eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Iran bác bỏ tuyên bố này và khẳng định eo biển vẫn bị phong tỏa, đồng thời sẽ không mở cửa trở lại cho đến khi các điều kiện của Tehran được đáp ứng, trong đó có yêu cầu dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế và giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa.

Mỹ từng tạm dỡ bỏ phong tỏa hoạt động vận tải biển và các cảng của Iran trong một tháng vào giữa tháng 6, nhưng sau đó tái áp đặt. Biện pháp này đã làm gián đoạn nguồn thu ngoại tệ chủ yếu của Tehran, trong khi các cuộc tấn công trước đó nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục gây tổn thất cho nền kinh tế Iran.

Trong khi đó, nguồn cung dầu toàn cầu đang chịu sức ép ngày càng lớn. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 12/8 dự báo nguồn cung dầu thế giới sẽ giảm 4,3 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 4%, trong năm 2026, cao hơn đáng kể so với mức dự báo giảm 3,7 triệu thùng/ngày đưa ra một tháng trước.

Giá dầu ngày 13/8 giảm hơn 2% sau một tuần tăng, khi thị trường tập trung vào những dấu hiệu cho thấy nhu cầu dầu toàn cầu suy yếu và lượng dầu thô dự trữ của Mỹ tăng mạnh. Tuy nhiên, thông tin lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tại Yemen sử dụng máy bay không người lái tấn công một cơ sở lọc dầu của Saudi Aramco tại Jazan đã làm gia tăng lo ngại xung đột lan rộng trong khu vực.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo cuộc chiến có thể làm giảm mạnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu, thậm chí đẩy một số khu vực vào suy thoái nếu xung đột tiếp tục kéo dài.

Thanh Hằng

Nguồn: Reuters.