Mỹ sắp công bố các biện pháp chưa từng có nhằm vào kinh tế Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent. Ảnh: USA Today/TTXVN

Theo hãng thông tấn Nga TASS, trong tuyên bố ngày 13/8, Bộ trưởng Bessent không nêu chi tiết nhưng cho biết các biện pháp này sẽ được kết hợp với hoạt động phong tỏa hải quân của Washington đối với Iran.

“Chúng tôi đã chuyển từ chiến dịch 'Epic Fury' (Cơn thịnh nộ dữ dội) sang Cơn thịnh nộ Kinh tế. Theo lệnh của Tổng thống, chúng tôi đã nâng mức độ nghiêm trọng lên một tầm cao mới. Hãy chờ đón những thông báo tiếp theo vào tuần tới, bởi vì chúng tôi sẽ áp dụng các biện pháp chưa từng có tiền lệ trong lịch sử cô lập kinh tế đối với một quốc gia”, ông chia sẻ với đài Newsmax.

Bộ trưởng Bessent nhấn mạnh: “Đó sẽ là sự kết hợp giữa việc cô lập kinh tế ở mức độ chưa từng thấy trên thế giới và việc tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz nhằm ngăn chặn mọi hoạt động ra vào các cảng của Iran”.

Những tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại Mỹ vào cuối ngày 13/8 rằng quân đội nước này có thể duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran trong “thời gian vô hạn”. Ông Hegseth nói với các phóng viên rằng Hải quân sẽ thực hiện luân chuyển tàu ra vào khu vực “như chúng tôi vẫn thường làm và sẽ tiếp tục thực hiện”.

Các nhà quan sát nhận định Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như đang đặt cược vào sức ép từ các biện pháp trừng phạt và lệnh phong tỏa hải quân sẽ buộc Iran phải ký kết một thỏa thuận hòa bình theo các điều kiện do Mỹ đưa ra.

“Chúng tôi không muốn gây chú ý”, ông Trump chia sẻ với hãng tin Axios ngày 9/8, qua đó cho thấy ông sẵn sàng để áp lực kinh tế lên Iran gia tăng thay vì phát động một cuộc tấn công quân sự khác.

“Chúng tôi chỉ đang đàm phán ở mức độ hạn chế với họ. Chúng tôi chỉ đang đánh giá tình trạng lạm phát phi mã và việc Iran hoàn toàn cạn kiệt ngân sách”, nhà lãnh đạo nói.

Các chuyên gia nhận định chưa rõ liệu chiến lược này có mang lại hiệu quả hay không. Cho đến hiện tại, Iran vẫn kiên quyết không nhượng bộ về các điều kiện cốt lõi và tỏ rõ thái độ sẵn sàng gánh chịu những cái giá đắt đỏ, cả về mặt kinh tế lẫn quân sự.

Iran cũng đã có khả năng gây tổn thất cho Mỹ và các đồng minh. Bằng cách thực tế là phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch đối với nguồn cung dầu khí toàn cầu, Tehran đã làm chao đảo thị trường năng lượng quốc tế và gây xáo trộn nền kinh tế thế giới.

Thỏa thuận hòa bình tạm thời được ký kết vào tháng 6 nhằm mục đích chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy các biện pháp nới lỏng kinh tế. Tuy nhiên, những điều khoản mơ hồ của thỏa thuận này đã nhanh chóng châm ngòi cho các tranh chấp về quyền kiểm soát eo biển. Tehran khẳng định họ nắm quyền kiểm soát tuyến đường thủy này, vốn là đòn bẩy quan trọng của họ trong cuộc xung đột, và đã đưa ra hàng loạt điều kiện để mở lại eo biển cho hoạt động vận tải biển quốc tế.

Điều rõ ràng là các biện pháp của Mỹ đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế tại Iran.

Hoạt động nhập khẩu dầu của Iran đã bị đình trệ hoàn toàn. Giới chức đang thực hiện các biện pháp phân phối hạn chế nhiên liệu và điện, đồng thời kiểm soát việc tiếp cận ngoại tệ. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo tỷ lệ lạm phát chung sẽ chạm mức gần 69% trong năm nay - mức cao nhất kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

“Điểm yếu chí mạng của Iran chính là nền kinh tế”, bà Masoumeh Taherkhani, một chuyên gia phân tích kinh tế làm việc tại London, nhận định. “Ngay cả trước khi xảy ra chiến tranh, nền kinh tế Iran đã gặp nhiều khó khăn nghiêm trọng, đang trên đà rơi vào tình trạng đình trệ kèm lạm phát trầm trọng, thậm chí có nguy cơ xảy ra siêu lạm phát”.

Bà cho biết giờ đây, chiến tranh và lệnh phong tỏa hải quân đã đẩy quốc gia Trung Đông này lún sâu hơn nữa vào khủng hoảng. “Chỉ trong chưa đầy một năm nữa, nền kinh tế có thể đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn. Điều này có thể đánh dấu một bước ngoặt lớn”, bà Taherkhani chia sẻ với Đài Farda.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc