Mở lối thoát nghèo bền vững

Lấy giao thông làm đòn bẩy: Đúng trọng tâm, không dàn trải

Toàn tỉnh có 2/3 số xã thuộc vùng sâu, vùng xa, biên giới, địa hình bị chia cắt mạnh, giao thông đi lại khó khăn. Thực tế nhiều năm cho thấy, nếu không tháo gỡ được “nút thắt” giao thông thì các chính sách hỗ trợ sản xuất, y tế, giáo dục khó phát huy hiệu quả. Vì vậy, trong Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã chọn đầu tư hạ tầng giao thông làm đòn bẩy, coi đây là nền tảng để triển khai đồng bộ các giải pháp giảm nghèo.

Theo Dự án hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội thuộc chương trình, tổng nguồn vốn giai đoạn 2021 - 2025 hơn 1.653,6 tỷ đồng, đã đầu tư 202 công trình hạ tầng, trong đó, 124 công trình giao thông; 166 công trình dân sinh, sản xuất thiết yếu được duy tu, bảo dưỡng nhằm phát huy hiệu quả lâu dài. Việc đầu tư không dàn trải mà được thực hiện trên cơ sở rà soát kỹ lưỡng, tập trung vào những tuyến đường có khả năng tháo gỡ trực tiếp các điểm nghẽn về sinh kế và đời sống dân sinh.

Chủ trương ưu tiên giao thông được cụ thể hóa bằng việc giao chỉ tiêu, phân bổ vốn, lựa chọn danh mục và giám sát tiến độ đến tận cơ sở. Các địa phương không làm theo phong trào, mà căn cứ điều kiện thực tế để xác định những tuyến đường cần đầu tư, bảo đảm mỗi công trình đều tạo ra hiệu quả giảm nghèo rõ rệt.

Tại xã Huy Giáp, nơi tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao do hạn chế giao thông, khi được bố trí gần 33 tỷ đồng vốn đầu tư hạ tầng, địa phương đã dành hơn 18 tỷ đồng cho giao thông, tập trung vào các tuyến liên xã, liên xóm giữ vai trò “xương sống” trong đi lại và vận chuyển trúc sào - cây trồng chủ lực của người dân.

Chủ tịch UBND xã Huy Giáp Đàm Văn Bình cho biết: Là xã nghèo, nếu đầu tư dàn trải thì hiệu quả rất thấp. Xã xác định phải tập trung làm những tuyến đường mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân, nhất là phục vụ sản xuất, từ đó góp phần giảm nghèo bền vững.

Thực tiễn cho thấy, nhiều địa phương đã chọn mở đường thực hiện “mục tiêu kép” vừa tạo sinh kế mới vừa đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao dân trí. Đến năm 2025, hàng trăm công trình giao thông hoàn thành đúng tiến độ đã góp phần giúp tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm bình quân 5%/năm, khẳng định vai trò nền tảng của hạ tầng giao thông trong chiến lược giảm nghèo bền vững.

Dự án đường liên xã Đình Phùng - Huy Giáp (đoạn qua Bản Chồi - Lũng Pán) hoàn thành cuối tháng 12/2025.

Đường thông, sinh kế mở

Khi những tuyến đường được hoàn thành, tác động đầu tiên và rõ nét nhất là sự chuyển biến trong sinh kế của người dân. Tại các xã vùng sâu, vùng xa, biên giới, nơi nông - lâm nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, giao thông thuận lợi đã giúp nông sản vượt ra khỏi phạm vi tự cung, tự cấp, từng bước tiếp cận sản xuất hàng hóa.

Xã Đông Khê là một trong những địa bàn cho thấy rõ hiệu quả của đầu tư giao thông từ Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững. Đây là xã miền núi, đời sống người dân chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn trên 45%. Khi các tuyến đường liên xã, liên xóm được đầu tư, những “nút thắt” trong phát triển thạch đen, dược liệu và kinh tế rừng - các sản phẩm có lợi thế của địa phương đã từng bước được tháo gỡ. Xe tải nhỏ có thể vào tận vùng sản xuất, việc thu mua diễn ra thường xuyên hơn, chi phí vận chuyển giảm đáng kể.

Phó Chủ tịch UBND xã Đông Khê Đinh Trọng Trưởng khẳng định: Việc đầu tư các tuyến giao thông từ chương trình đã tạo chuyển biến rõ rệt trong phát triển kinh tế - xã hội. Khi giao thông được cải thiện, giao thương giữa các khu vực thuận lợi hơn; tuyến kết nối sang xã Chí Minh (tỉnh Lạng Sơn) giúp người dân trao đổi hàng hóa, nông sản dễ dàng, góp phần ổn định đời sống và giảm nghèo bền vững.

Ông Mông Văn Chấn, Bí thư Chi bộ xóm Nam Quang cho biết, trước đây việc đi lại giữa các khu vực rất khó khăn, nhất là mùa mưa. Khi đường hoàn thành, giao thương thuận lợi hơn, con em đi học, người ốm đi khám bệnh cũng dễ dàng hơn, đời sống kinh tế từng bước ổn định. Không chỉ mở sinh kế, giao thông còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận tốt hơn các dịch vụ y tế, giáo dục. Trẻ em đến trường thuận lợi hơn, người ốm được đưa đến cơ sở y tế kịp thời, cán bộ y tế, giáo dục dễ dàng bám địa bàn, từng bước nâng cao dân trí và chất lượng sống vùng cao không chỉ nằm ở việc “đi lại thuận tiện”, mà ở khả năng kết nối các không gian kinh tế - xã hội từng bị chia cắt. Tại xã Đông Khê, các tuyến đường liên xã được đầu tư đã góp phần thúc đẩy giao thương, giúp nông sản lưu thông thường xuyên hơn.

Kim Dung