Mô hình Chính quyền địa phương 2 cấp: Chuyển sang giai đoạn nâng cao chất lượng vận hành

Đó cũng là bước chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, lấy chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp (DN) làm thước đo của cải cách.

Từ sắp xếp bộ máy đến nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả

Tại xã Thiện Hưng, thay vì chờ người dân đến Trung tâm Phục vụ hành chính công để thực hiện thủ tục hành chính (TTHC), chính quyền địa phương đã chủ động đưa dịch vụ công (DVC) đến gần người dân. Theo đó, cán bộ xã thường xuyên xuống các thôn hướng dẫn người dân thực hiện DVC trực tuyến; đồng thời phối hợp với lực lượng công an, dân quân, tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân thực hiện các TTHC tại chỗ. Với địa bàn biên giới rộng, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, cách làm ấy đã giúp người dân tiếp cận DVC thuận lợi hơn, đồng thời từng bước hình thành kỹ năng số trong cộng đồng.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Đồng Nai hỗ trợ người dân làm thủ tục trực tuyến. Ảnh: Hồ Thảo

Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thiện Hưng Đặng Hà Giang cho biết: “Ngay từ khi thành lập xã mới từ ngày 1-7-2025, địa phương xác định ưu tiên hàng đầu là xây dựng Trung tâm Phục vụ hành chính công đủ năng lực phục vụ người dân; lựa chọn đội ngũ cán bộ có chuyên môn, kỹ năng giao tiếp tốt và đẩy mạnh đào tạo chuyển đổi số. Đến nay, 100% cán bộ, công chức của xã đã sử dụng thành thạo các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ nghiên cứu, tóm tắt văn bản, nâng cao chất lượng tham mưu và rút ngắn thời gian giải quyết công việc”.

Từ thực tế ở xã Thiện Hưng có thể thấy rõ bước chuyển trong tư duy cải cách của cả hệ thống chính trị. Sau khi hoàn thành việc sắp xếp tổ chức bộ máy, trọng tâm hiện nay là tiếp tục nâng cao chất lượng vận hành, bảo đảm bộ máy mới hoạt động tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương nhấn mạnh: Yêu cầu đặt ra hiện nay không dừng ở việc “đã sắp xếp xong” mà bước vào giai đoạn “tiếp tục tinh chỉnh” để đạt hiệu quả cao. Đồng chí cũng khẳng định, mô hình mới là bước phát triển về lý luận và thực tiễn, chuyển mạnh tư duy từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển, tạo nền tảng đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia theo hướng hiện đại.

Tinh thần ấy không chỉ được thể hiện trong các chỉ đạo của Trung ương mà còn được cụ thể hóa từ thực tiễn của các địa phương. Trong tham luận tại hội nghị này, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai Vũ Hồng Văn nhấn mạnh: Trong quá trình triển khai thực hiện, Đồng Nai luôn trăn trở và lấy “3 câu hỏi” làm thước đo để đánh giá hiệu quả hoạt động của cấp cơ sở đó là: Người dân có được phục vụ nhanh hơn không? DN có giảm được thời gian, chi phí thực hiện TTHC không? Ngân sách nhà nước có giảm được chi thường xuyên để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển không?

Các câu hỏi ấy cho thấy cách tiếp cận mới của Đồng Nai: thay vì đánh giá cải cách bằng số lượng đầu mối hay biên chế tinh giản, địa phương lựa chọn chất lượng phục vụ người dân, DN và hiệu quả sử dụng nguồn lực làm thước đo. Đó cũng là sự chuyển dịch từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển.

Lấy chất lượng phục vụ làm thước đo của cải cách

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại hội nghị nói trên cũng khẳng định: Sau một năm vận hành mô hình mới, chủ trương của Đảng đã tạo bước chuyển quan trọng về nhận thức, phương thức lãnh đạo, quản trị và năng lực tổ chức thực hiện, mở ra không gian phát triển mới cho đất nước. Giai đoạn tới, trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện mô hình, nâng cao chất lượng vận hành của hệ thống hành chính nhà nước, bảo đảm bộ máy thực sự tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Đồng Nai luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chính phủ tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm: Tiếp tục hoàn thiện thể chế gắn với cải cách TTHC; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với chuyển đổi số; nâng cao chất lượng chính quyền cơ sở. Đặc biệt, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu chuyển mạnh từ giao nhiệm vụ sang giao kết quả, giám sát bằng dữ liệu và hiệu quả thực hiện; lấy mức độ hài lòng của người dân, xã hội làm thước đo chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền.

Đối với Đồng Nai, những định hướng này không phải là mục tiêu của tương lai mà đã và đang được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp. Thành phố xác định sau khi kiện toàn tổ chức sẽ tập trung nâng cao chất lượng vận hành; chuyển từ quản lý biên chế sang quản trị năng lực; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ và sự hài lòng của người dân làm tiêu chí đánh giá cán bộ. Đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển chính quyền số và điều hành trên cơ sở dữ liệu thay vì chỉ dừng ở việc ứng dụng các phần mềm riêng lẻ.

Sau một năm vận hành mô hình tổ chức mới, trọng tâm cải cách đã chuyển từ hoàn thành sắp xếp bộ máy sang nâng cao chất lượng vận hành. Theo đó, tư duy quản lý cũng chuyển từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển; từ giao nhiệm vụ sang giao kết quả; lấy chất lượng phục vụ người dân, DN và hiệu quả quản trị làm thước đo của cải cách.

Phát biểu kết luận tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp ngày 1-7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: Việc đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị là chủ trương có ý nghĩa chiến lược; đồng thời yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu mô hình mới và thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn hệ thống. Đặc biệt, đồng chí Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu phải chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới, bảo đảm mọi hoạt động đều hướng tới mục tiêu phục vụ nhân dân, phục vụ phát triển đất nước.

Từ thực tiễn ở cơ sở đến những định hướng lớn của Trung ương có thể thấy, sau kiện toàn tổ chức, trọng tâm của cuộc cải cách là nâng cao chất lượng vận hành của bộ máy. Khi chất lượng phục vụ người dân, DN và hiệu quả quản trị trở thành thước đo, mục tiêu xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả sẽ được hiện thực hóa.

Hồ Thảo