Men gan cao có nguy hiểm không?

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng tăng men gan kéo dài có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan, thậm chí ung thư gan.

Gan đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa chất dinh dưỡng, đào thải độc tố, tổng hợp protein và dự trữ năng lượng. Trong tế bào gan có chứa nhiều loại enzym, thường được gọi là men gan, giúp thực hiện các quá trình chuyển hóa.

Bốn loại men gan thường được đánh giá trong xét nghiệm máu gồm:

ALT (Alanine Aminotransferase)

AST (Aspartate Aminotransferase)

GGT (Gamma-glutamyl Transferase)

ALP (Alkaline Phosphatase)

Trong đó, ALT và AST là hai chỉ số phản ánh khá chính xác mức độ tổn thương tế bào gan. Khi các tế bào gan bị viêm hoặc tổn thương, các enzym này sẽ giải phóng vào máu khiến chỉ số men gan tăng cao.

Men gan tăng cao không phải là một bệnh mà là dấu hiệu cho thấy gan đang gặp vấn đề. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân gây tăng men gan, mức độ tăng và thời gian kéo dài.

Ở giai đoạn đầu, tổn thương gan có thể chỉ là cấp tính và hoàn toàn có khả năng hồi phục nếu được phát hiện sớm, loại bỏ nguyên nhân gây bệnh và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, nếu tình trạng tổn thương kéo dài, các tế bào gan liên tục bị phá hủy sẽ dẫn đến viêm gan mạn tính, xơ hóa gan, xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Đặc biệt, nhiều bệnh lý về gan tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ rệt. Chính vì vậy, người bệnh không nên chủ quan khi phát hiện men gan tăng trong các lần kiểm tra sức khỏe.

1. Nguyên nhân khiến men gan tăng cao

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tăng men gan, trong đó phổ biến nhất gồm:

Viêm gan do virus

Viêm gan B, viêm gan C và một số virus khác có thể gây tổn thương tế bào gan, làm men gan tăng kéo dài. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan và ung thư gan nếu không được điều trị.

Gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ, đặc biệt là gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa, đang ngày càng phổ biến do chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động và béo phì. Bệnh có thể khiến men gan tăng và tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan nếu không được kiểm soát.

Viêm gan do virus có thể gây tổn thương tế bào gan, làm men gan tăng kéo dài. Ảnh AI

Lạm dụng rượu bia

Uống nhiều rượu bia trong thời gian dài làm tổn thương tế bào gan, gây viêm gan do rượu và tăng men gan. Nếu tiếp tục sử dụng rượu bia, nguy cơ xơ gan sẽ tăng đáng kể.

Tác dụng phụ của thuốc

Một số thuốc giảm đau, kháng sinh, thuốc điều trị lao, thuốc chống động kinh hoặc các loại thực phẩm chức năng, thảo dược sử dụng không đúng cách cũng có thể gây tổn thương gan và làm tăng men gan.

Các bệnh lý khác

Ngoài ra, men gan tăng còn có thể gặp ở người mắc bệnh đường mật, bệnh tự miễn, rối loạn chuyển hóa, suy tim hoặc sau khi tiếp xúc với một số hóa chất độc hại.

2. Men gan cao có biểu hiện gì?

Điều đáng lo ngại là phần lớn người có men gan tăng không xuất hiện triệu chứng đặc hiệu. Nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc xét nghiệm máu.

Một số người có thể gặp các biểu hiện như:

Mệt mỏi kéo dài.

Chán ăn.

Đầy bụng, khó tiêu.

Buồn nôn.

Đau tức vùng hạ sườn phải.

Vàng da, vàng mắt khi tổn thương gan tiến triển nặng.

Nước tiểu sẫm màu.

Ngứa da.

Do các triệu chứng này khá mơ hồ và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác, việc xét nghiệm máu vẫn là phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất để phát hiện tình trạng tăng men gan.

3. Khi nào cần đi khám?

Người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu:

Có kết quả xét nghiệm men gan tăng bất thường.

Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.

Đau tức vùng gan.

Vàng da, vàng mắt.

Có tiền sử viêm gan virus.

Uống nhiều rượu bia.

Béo phì hoặc mắc đái tháo đường.

Thường xuyên sử dụng thuốc có nguy cơ gây độc cho gan.

Bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm cần thiết như chức năng gan, xét nghiệm viêm gan virus, siêu âm gan hoặc các thăm dò chuyên sâu nhằm xác định nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

4. Làm gì để bảo vệ gan và kiểm soát men gan?

Để hạn chế tổn thương gan và giúp chỉ số men gan trở về bình thường, người bệnh cần:

Hạn chế hoặc ngừng hoàn toàn rượu bia.

Không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng hoặc các bài thuốc chưa được kiểm chứng.

Duy trì cân nặng hợp lý.

Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ.

Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn.

Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Tiêm phòng viêm gan B nếu chưa có miễn dịch.

Khám sức khỏe định kỳ và kiểm tra chức năng gan theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tóm lại: men gan cao không nên bị xem nhẹ vì đây có thể là dấu hiệu đầu tiên của nhiều bệnh lý gan nguy hiểm. Việc phát hiện sớm nguyên nhân, điều trị đúng và xây dựng lối sống lành mạnh sẽ giúp bảo vệ chức năng gan, ngăn ngừa các biến chứng như viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan.

BS. Nguyễn Phương Anh