Bị chó cắn, mèo cào: Nhớ kỹ quy tắc '3 không, 1 nên'

Bị chó cắn có thể gây nguy cơ nhiễm trùng và bệnh dại. Ảnh: Shutterstock.

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây từ động vật sang người, chủ yếu qua vết cắn, cào hoặc khi nước bọt của động vật mắc bệnh tiếp xúc với vết thương hở, niêm mạc mắt, mũi, miệng. Khi virus đã xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương và xuất hiện triệu chứng, người bệnh gần như không qua khỏi.

Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) vừa phát đi khuyến cáo, lưu ý người dân tránh ba sai lầm phổ biến sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào để không làm mất cơ hội dự phòng bệnh dại.

Sai lầm đầu tiên là tự lấy nọc hoặc nặn vết thương. Theo HCDC, việc này không có tác dụng loại bỏ virus dại, ngược lại còn có thể làm tổn thương mô nhiều hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và ảnh hưởng đến quá trình xử trí y tế.

Sai lầm thứ hai là đắp lá hoặc áp dụng các mẹo dân gian lên vết cắn. Những phương pháp truyền miệng này chưa được chứng minh có hiệu quả trong phòng bệnh dại, trong khi có thể khiến người bị phơi nhiễm chậm đến cơ sở y tế, làm lỡ "thời gian vàng" để dự phòng.

Sai lầm thứ ba là chủ quan, trì hoãn việc đi khám và tiêm phòng. Không ít người chỉ đến bệnh viện khi con vật có biểu hiện bất thường hoặc khi vết thương sưng đau. Tuy nhiên, virus dại có thể xâm nhập vào cơ thể ngay sau khi bị cắn, vì vậy việc đánh giá nguy cơ và chỉ định điều trị cần được thực hiện càng sớm càng tốt.

HCDC hướng dẫn, ngay sau khi bị chó, mèo cắn hoặc cào, người dân nên nhanh chóng rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng liên tục trong khoảng 15 phút. Sau đó, sát khuẩn bằng cồn y tế nồng độ 45-70 độ hoặc dung dịch povidine để giảm nguy cơ nhiễm virus.

Sau sơ cứu, người bị phơi nhiễm cần đến cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ đánh giá mức độ nguy cơ, chỉ định tiêm vaccine phòng dại và huyết thanh kháng dại nếu cần. Đây là biện pháp dự phòng hiệu quả, giúp ngăn ngừa bệnh trước khi virus xâm nhập vào hệ thần kinh.

Theo HCDC, thời gian ủ bệnh dại thường kéo dài từ một đến ba tháng, nhưng cũng có thể ngắn hơn hoặc dài hơn tùy vị trí vết cắn, mức độ tổn thương và lượng virus xâm nhập. Khi phát bệnh, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, mệt mỏi, tê hoặc đau tại vị trí vết cắn, sau đó tiến triển sang kích động, sợ nước, sợ gió, co giật, liệt và cuối cùng dẫn đến không qua khỏi.

Ngành y tế khuyến cáo người dân không nên chủ quan với bất kỳ vết cắn hoặc vết cào nào từ chó, mèo, kể cả vật nuôi trong gia đình. Việc xử trí đúng ngay từ đầu và tiêm phòng đầy đủ theo hướng dẫn của nhân viên y tế là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh dại.

Nguyễn Thuận