Lý do 4 tháng sau khi cố Lãnh tụ tối cao thiệt mạng, Iran mới tổ chức quốc tang

Rowena Abdul Razak, một chuyên gia về lịch sử Trung Đông, nói với hãng tin CNN rằng thông thường, lễ tang của người Hồi giáo diễn ra rất sớm sau khi một người qua đời. Do đó, việc Iran hoãn tổ chức tang lễ dành cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei nhiều tháng là "bất thường”.

Hàng triệu người đã tập trung về Tehran để dự lễ viếng và đưa tiễn linh cữu của cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Video: Sky News

Bà Razak, giảng viên lịch sử Trung Đông và châu Phi tại Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi (SOAS) ở London, Anh nhận định có nhiều yếu tố đằng sau quyết định của chính quyền Tehran.

Thứ nhất, cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đã gây ra "rất nhiều cuộc di dời, tàn phá và đánh bom", khiến việc tổ chức quốc tang quy mô lớn trở nên khó khăn hơn.

Những lo ngại về an ninh cũng đồng nghĩa các nhà lãnh đạo Iran có khả năng không thể tham dự lễ tang trong bối cảnh giao tranh tiếp diễn. Vì lý do này cũng như để đảm bảo các quan chức nước ngoài có thể tham dự, những người lên kế hoạch cho tang lễ có thể đã chờ đợi một lệnh ngừng bắn trước khi tổ chức các hoạt động tưởng niệm và an táng.

Ngoài ra, quốc tang kéo dài nhiều ngày dành cho ông Khamenei diễn ra trong tháng Muharram của đạo Hồi, "một tháng có ý nghĩa sâu sắc và rất quan trọng" trong lịch của người Hồi giáo dòng Shi’ite. “Việc tổ chức tang lễ trong tháng Muharram mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc về sự hy sinh và tử đạo”, bà Razak giải thích.

Chuyên gia Trung Đông này lưu ý thêm, lễ tang của ông Khamenei “khá khác biệt” so với người tiền nhiệm - cố Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini. Lễ tang của ông Khomeini năm 1989 chỉ kéo dài 2 ngày, trong khi lễ tang của ông Khamenei diễn ra trong 6 ngày. Đoàn rước tang ông Khomeini chỉ trong phạm vi lãnh thổ Iran, thay vì di chuyển đến cả Iraq như dự kiến đối với đoàn rước tang ông Khamenei.

Bà Razak lưu ý ông Khamenei cũng sẽ được chôn cất tại quê nhà Mashhad, đông bắc Iran, chứ không phải trong lăng mộ riêng. Trong khi đó, ông Khamenei được an táng tại Lăng mộ Ruhollah Khomeini trong khuôn viên nghĩa trang Behesht-e Zahra ở phía nam thủ đô Tehran.

Theo nhà chức trách Iran, quốc tang dành cho cố Lãnh tụ tối cao Khamenei đã chính thức bắt đầu từ ngày 3/7 và sẽ kéo dài đến hết ngày 9/7. Ước tính có tới hàng triệu người đã và sẽ tham dự các nghi lễ tiễn biệt trọng thể ở nhiều thành phố lớn của Iran, bao gồm Tehran, Qom và Mashhad cũng như các thành phố thánh địa Najaf và Karbala ở Iraq.

Giới chức Iran khẳng định lễ quốc tang không chỉ tưởng nhớ cố Lãnh tụ tối cao Khamenei, mà còn phản ánh khát vọng đoàn kết và ổn định của đất nước sau nhiều tháng xung đột.

Tuấn Anh