Lợi nhuận doanh nghiệp thuộc VN30 tích cực, 4 nhóm ngành 'dẫn sóng'

Bất động sản, dầu khí, bán lẻ và truyền thông nổi lên là những nhóm ngành tăng trưởng lợi nhuận mạnh trong quý II

Lợi nhuận tăng trên diện rộng

Bức tranh lợi nhuận quý II/2026 đang cho thấy những tín hiệu tích cực hơn về sức khỏe của khu vực doanh nghiệp niêm yết. Theo dữ liệu của Chứng khoán Thiên Việt (TVS), lợi nhuận sau thuế toàn thị trường tăng 49,4% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, mức tăng không chỉ tập trung ở một vài doanh nghiệp vốn hóa lớn mà đã có sự lan tỏa tương đối rộng.

Theo TVS, dữ liệu được tổng hợp từ 1.067/1.748 doanh nghiệp, tương đương 98,8% vốn hóa toàn thị trường. Trong quý II, lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp phi tài chính tăng tới 73%, trong khi nhóm tài chính gồm ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm tăng 25,2%.

Đáng chú ý, nếu loại nhóm doanh nghiệp thuộc Vingroup gồm VIC, VHM, VRE, VPL và VEF, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng 34,6% so với cùng kỳ. Điều này cho thấy câu chuyện phục hồi lợi nhuận đang có độ rộng tốt hơn, thay vì chỉ phụ thuộc vào một vài cổ phiếu vốn hóa rất lớn.

Trong rổ VN30, gam màu tích cực cũng chiếm ưu thế. Có 25/30 doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần hoặc thu nhập lãi thuần tăng trưởng. Đặc biệt, 21 doanh nghiệp, tương đương 70% số thành viên, có lợi nhuận trước thuế cao hơn cùng kỳ.

Sự cải thiện diễn ra ở nhiều nhóm ngành. Bất động sản nổi bật với Vinhomes và Vingroup; dầu khí hưởng lợi từ diễn biến thuận lợi của thị trường năng lượng; Hòa Phát ghi nhận kết quả tích cực cùng quá trình mở rộng công suất. Trong lĩnh vực tiêu dùng, MWG, Vinamilk và Masan Consumer cũng cho thấy sự cải thiện cả về doanh thu lẫn lợi nhuận.

Hai thành viên mới của VN30 là MCH và TCX cũng có màn chào sân tích cực. MCH đạt doanh thu thuần 7.165 tỷ đồng, tăng 14,2%, lợi nhuận trước thuế đạt 1.740 tỷ đồng, tăng 12,6%. Trong khi đó, TCX ghi nhận lợi nhuận trước thuế 2.097 tỷ đồng, tăng 21%.

Nếu xét theo tốc độ tăng trưởng, TVS ghi nhận bốn nhóm ngành nổi bật gồm bất động sản, dầu khí, truyền thông và bán lẻ.

Trong đó, bất động sản dẫn đầu với lợi nhuận sau thuế toàn ngành tăng tới 257% so với cùng kỳ. Dữ liệu bao phủ 96/127 doanh nghiệp, tương đương 99,3% vốn hóa ngành.

Động lực lớn đến từ các doanh nghiệp vốn hóa lớn. Lợi nhuận của VHM tăng 201%, trong khi VIC chuyển từ mức lỗ 941 tỷ đồng trong quý II/2025 sang lãi 10.003 tỷ đồng trong quý II/2026. Quy mô tăng trưởng của nhóm này không chỉ giúp bất động sản đứng đầu về tốc độ mà còn trở thành ngành đóng góp lớn nhất vào mức tăng lợi nhuận tuyệt đối của toàn thị trường.

Xếp thứ hai là dầu khí, với lợi nhuận sau thuế tăng 244%. Theo TVS, diễn biến giá dầu và crack spread thuận lợi đã tạo điều kiện cải thiện hiệu quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong ngành.

BSR là trường hợp nổi bật nhất khi đạt doanh thu thuần 58.716 tỷ đồng, tăng gần 60%, còn lợi nhuận trước thuế đạt 8.484 tỷ đồng, gấp gần 8 lần cùng kỳ. PLX cũng ghi nhận lợi nhuận 2.809 tỷ đồng, trong đó kết quả được hỗ trợ đáng kể bởi khoản hoàn nhập khoảng 6.074 tỷ đồng dự phòng tồn kho đã trích lập trong quý I.

Đáng chú ý, không phải toàn bộ mức tăng lợi nhuận đều có tính lặp lại. Trường hợp BSR vẫn chủ yếu đến từ hoạt động lọc hóa dầu nhưng chịu ảnh hưởng lớn của chu kỳ giá dầu và chênh lệch giá sản phẩm. Với một số doanh nghiệp khác, các khoản thu nhập tài chính, đánh giá lại tài sản hoặc giao dịch đầu tư cũng góp phần làm lợi nhuận tăng đột biến.

Ở nhóm ngân hàng, đây vẫn là trụ đỡ quan trọng nhất của VN30. Tổng thu nhập lãi thuần của 13 ngân hàng trong rổ tăng 17,9%. Có 9/13 ngân hàng cải thiện thu nhập lãi thuần và 8 ngân hàng tăng lợi nhuận.

Động lực tăng trưởng hướng về nửa cuối năm

Sau quý II khởi sắc, triển vọng lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp dẫn dắt trong nửa cuối năm được kỳ vọng tiếp tục dựa trên nhiều động lực hơn.

Với ngân hàng, nhu cầu tín dụng vẫn là yếu tố hỗ trợ quan trọng. Tuy nhiên, tốc độ cho vay cao hơn huy động gần 3 điểm phần trăm trong nửa đầu năm đang tạo áp lực lên thanh khoản và chi phí vốn. Trong bối cảnh khả năng tăng lãi suất bị giới hạn, lợi thế sẽ nghiêng về những ngân hàng có nguồn vốn ổn định, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn cao và thu nhập ngoài lãi đa dạng.

Ở lĩnh vực sản xuất, Hòa Phát tiếp tục là điểm sáng. Quý II, doanh thu đạt 55.159 tỷ đồng, tăng gần 54%; lợi nhuận trước thuế đạt 7.185 tỷ đồng, tăng hơn 44%. Biên lợi nhuận gộp cải thiện lên khoảng 19%.

Sản lượng HRC trong nửa đầu năm đạt khoảng 1,9 triệu tấn, tăng 64%, trong đó khoảng 88% được tiêu thụ tại thị trường nội địa. Dung Quất 2, thuế chống bán phá giá HRC khổ rộng và nhu cầu từ các dự án hạ tầng được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ đầu ra.

Một yếu tố khác đáng chú ý là triển vọng dòng vốn ngoại khi thị trường Việt Nam tiến gần hơn tới các thay đổi trong hệ thống phân loại của FTSE Russell. Theo dự báo của Vietcap, trong 29 cổ phiếu Việt Nam có khả năng được đưa vào các rổ chỉ số FTSE Russell có 19 mã đang thuộc VN30.

Nếu được lựa chọn, nhóm cổ phiếu này có thể hưởng lợi từ dòng vốn thụ động của các quỹ chỉ số dự kiến giải ngân từ tháng 9/2026. Tuy nhiên, đây vẫn là danh sách dự báo; khả năng được lựa chọn thực tế còn phụ thuộc vào vốn hóa tự do chuyển nhượng, room ngoại và thanh khoản.

Nhìn tổng thể, quý II/2026 đã tạo một nền lợi nhuận tích cực cho nhóm doanh nghiệp dẫn dắt. Nhưng phía trước vẫn là bài kiểm tra về chất lượng tăng trưởng. Khi những yếu tố bất thường dần được loại trừ, khả năng duy trì đà tăng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng, sản xuất công nghiệp, đầu tư công và sức mua nội địa. Đây cũng là những biến số quyết định liệu bức tranh lợi nhuận sáng màu hiện nay có thể kéo dài sang những quý tiếp theo.

Bình Minh