Lời giải cho liên kết vùng

Được hình thành trên cơ sở hợp nhất 4 xã: Đông An, An Bình, Quang Minh và Đông Cuông, xã Đông Cuông (mới) hiện có diện tích tự nhiên hơn 146km2. Địa giới mở rộng, không gian phát triển mới, tuy nhiên, để khai thác tiềm năng, thế mạnh đó cần đẩy mạnh kết nối vùng.

Với lợi thế cách nút giao IC14 cao tốc Nội Bài - Lào Cai 15 km, Đông Cuông là địa bàn đặt nút giao IC15 của tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai, khi hình thành sẽ là cửa ngõ giao thương trọng yếu, tạo điều kiện kết nối nhanh chóng giữa xã Đông Cuông với Thủ đô Hà Nội, vùng đồng bằng sông Hồng và Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành...

Trên địa bàn xã còn có tuyến Tỉnh lộ 163, 166 đi qua; hai tuyến giao thông kết nối ngang với nút giao IC15: Đường nối Quốc lộ 32 với đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai (hay còn gọi là đường Đông An - Gia Hội) kết nối với 2 huyện: Văn Chấn, Mù Cang Chải (cũ) và Dự án xây dựng hạ tầng giao thông liên vùng hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội các huyện nghèo của tỉnh Yên Bái (cũ), đoạn tuyến Khánh Hòa - Văn Yên, điểm đầu tại xã An Bình (cũ), điểm cuối là xã Khánh Hòa huyện Lục Yên (cũ) đang triển khai thực hiện, dự kiến hoàn thành năm 2026.

Cùng với tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai, tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai và đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng sẽ là động lực thúc đẩy năng lực cạnh tranh của xã trong thời kỳ hội nhập và phát triển. Đặc biệt, từ phong trào xây dựng nông thôn mới, Đông Cuông đạt nhiều kết quả nổi bật, trong đó về phát triển hạ tầng, đến nay, 97% đường giao thông nông thôn trên địa bàn đã được bê tông hóa. Từ những yếu tố trên, xã Đông Cuông hiện nắm giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong mạng lưới giao thông khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ.

“Giao thông cơ bản thuận lợi và tiềm năng, thế mạnh chính là nền tảng để kinh tế - xã hội trên địa bàn phát triển” - ông Lê Thành Hùng, Chủ tịch UBND xã Đông Cuông chia sẻ.

Trên địa bàn xã Đông Cuông hiện đã được quy hoạch 2 cụm công nghiệp và 1 khu công nghiệp gồm: Cụm Bắc Văn Yên 55 ha, cụm Đông An 34 ha và Khu Công nghiệp Đông An 350 ha.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp lớn đã đầu tư như: Nhà máy sắn Văn Yên, Nhà máy nhiên liệu sinh khối EREX-SAKURA, Công ty BMC Yên Bái, Công ty ANIFER... Vì vậy, giá trị sản xuất công nghiệp năm 2025 của Đông Cuông đạt hơn 290 tỷ đồng, tăng hơn 1,3 lần so với năm 2020.

Giao thương thuận lợi, thương mại - dịch vụ từ đó cũng phát triển mạnh với siêu thị nhỏ, chuỗi cửa hàng tiện ích..., tổng mức bán lẻ năm 2025 đạt 192,6 tỷ đồng. Đặc biệt, xã đã phát triển du lịch tâm linh gắn với bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống qua hệ thống đền: Đông Cuông, Giếng, Trái Hút, Đôi Cô; các điểm sinh thái như thác Minh Khai, thác Khe Rồng... Theo thống kê của địa phương, năm 2025, xã đón hơn 158.300 lượt khách, doanh thu du lịch đạt gần 95 tỷ đồng, gấp 2,5 lần so với năm 2020.

Với mục tiêu đến năm 2030 trở thành xã phát triển khá của tỉnh Lào Cai, trong công nghiệp, Đông Cuông định hướng Cụm Công nghiệp Bắc Văn Yên sẽ tập trung chế biến tinh bột sắn, tinh dầu quế, giấy, gỗ ván ép; Cụm Công nghiệp Đông An phát triển thuốc bảo vệ thực vật và chăn nuôi công nghệ cao; Khu Công nghiệp Đông An hướng tới công nghệ cao, thân thiện môi trường.

Phát huy thế mạnh về nông nghiệp, xã mở rộng vùng cây ăn quả tại khu vực Đông An khoảng 150 ha; phát triển sản phẩm OCOP như mật ong rừng, gạo nếp hương, măng khô, rau sạch tại vùng Quang Minh; duy trì diện tích gỗ rừng trồng, diện tích quế 3.887 ha, trong đó có 175,7 ha quế hữu cơ đã có chỉ dẫn địa lý và các sản phẩm từ gỗ, tinh dầu, thảo dược được làm thành quà tặng du lịch tại vùng An Bình, Đông Cuông. Đồng thời, địa phương đẩy mạnh phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp, homestay, du lịch tâm linh, phấn đấu giai đoạn 2025 - 2030, thu hút 1 triệu lượt khách, doanh thu đạt hơn 500 tỷ đồng.

Ông Lê Thành Hùng - Chủ tịch UBND xã Đông Cuông, cho biết: “Đứng trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, để khai thác hết tiềm năng, thế mạnh, xã Đông Cuông đã xây dựng định hướng quy hoạch và chiến lược phát triển hạ tầng giao thông giai đoạn 2026 - 2030 với tư duy đột phá đồng bộ, bền vững và liên kết vùng, đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại”.

Vì vậy, trong thời gian tới, từ các nguồn lực đầu tư, Đông Cuông tiếp tục ưu tiên phát triển giao thông kết nối khu - cụm công nghiệp (Bắc Văn Yên, Đông An), điểm du lịch trọng điểm (đền Đông Cuông, thác Khe Rồng, thác Minh Khai) và vùng sản xuất hàng hóa tập trung; từng bước hình thành các trục, hành lang kinh tế liên vùng, tạo động lực phát triển bền vững. Đặc biệt, khi nút giao IC15 của tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai được đưa vào sử dụng sẽ giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, mở ra cơ hội lớn cho phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và thu hút đầu tư.

Bên cạnh đó, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là yếu tố chiến lược mở ra khả năng hình thành ga trung chuyển hàng hóa, phát triển trung tâm logistics đường sắt kết hợp với hệ thống cao tốc; gắn kết vận chuyển liên vùng giữa miền núi - đồng bằng - khu vực cảng biển đồng bộ và hiện đại, mở rộng không gian phát triển, từng bước hình thành các vùng động lực có khả năng kết nối, lan tỏa trong vùng và liên kết với các khu vực lân cận.

Bên cạnh đó, để phục vụ phát triển sản xuất và giao thương, trong 5 năm tới, xã dự kiến tập trung nguồn lực, nâng cấp hơn 20 km đường giao thông nông thôn hiện có và đầu tư kiên cố mới trên 25 km... Mục tiêu là nâng cấp các tuyến đường đã kiên cố nhưng xuống cấp, đồng thời phủ kín bê tông các tuyến đường đất còn lại để bảo đảm kết nối thông suốt từ thôn bản ra trung tâm xã và hòa vào mạng lưới giao thông liên xã, liên vùng.

Với vị trí chiến lược, tiềm năng phong phú và quyết tâm cao, Đông Cuông đang quyết tâm khai thác thế mạnh, hình thành các trục kinh tế liên vùng. Trong đó, phát triển giao thông chính là lời giải cho bài toán liên kết vùng, tạo động lực phát triển bền vững, đưa Đông Cuông trở thành xã phát triển khá của tỉnh Lào Cai vào năm 2030.

Trình bày: Thủy Thanh

Nguyễn Đình Tứ