Việc làm cuối năm cần sự thích ứng

Những tháng cận Tết được xem là thời điểm sôi động của thị trường lao động thời vụ

Lao động làm thêm khó tìm việc

Chị Trần Thị Ánh ở phường Vỹ Dạ chạy đôn đáo để tìm việc làm thêm cuối năm trong nhiều ngày qua. Có ba con đang ở tuổi ăn học, chị mong muốn làm thêm để có đồng ra, đồng vào, mua sắm áo quần mới cho các con tươm tất trong ngày Tết. “Năm trước thời điểm này, tôi có thể làm được rất nhiều ca, ngày phụ bán áo quần, tối phụ dọn dẹp ở các quán xá. Tuy nhiên, năm nay, phần lớn các đơn vị tuyển dụng đều yêu cầu người lao động có kỹ năng mềm, tác phong làm việc chuyên nghiệp, khả năng thích ứng nhanh, thậm chí sử dụng được các phần mềm bán hàng hoặc xử lý đơn hàng trực tuyến. Vì vậy, để kiếm một công việc phù hợp cũng đã rất khó”, chị Ánh chia sẻ.

Theo ghi nhận tại sàn giao dịch việc làm cuối năm trên địa bàn TP. Huế, có khoảng 10 đơn vị tham gia tuyển dụng với nhu cầu gần 1.000 lao động. Trong đó, hơn 820 vị trí là lao động phổ thông, số còn lại phân bổ cho các trình độ sơ cấp, trung cấp, cao đẳng nghề và đại học. Nhu cầu tuyển dụng chủ yếu tập trung vào các vị trí như công nhân sản xuất, nhân viên lái xe, giúp việc gia đình, phụ bếp, nhân viên bán hàng, kế toán, công nhân cơ khí với mức thu nhập phổ biến từ 5 đến 10 triệu đồng/người/tháng.

So với những năm trước, số lượng vị trí tuyển dụng không tăng, trong khi lượng người tìm việc thời vụ lại đông hơn. Điều này dẫn đến mức độ cạnh tranh trong nhóm lao động thời vụ trở nên gay gắt. Doanh nghiệp buộc phải sàng lọc kỹ hơn, kể cả với các công việc ngắn hạn, khiến sinh viên và lao động trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm gặp không ít khó khăn khi tiếp cận việc làm.

Yêu cầu tuyển dụng đối với lao động cuối năm ngày càng cao. Nhiều người nhận định, doanh nghiệp ưu tiên tuyển người có thể làm việc ngay, không mất nhiều thời gian đào tạo. Xu hướng này cũng là điều dễ hiểu nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp nhưng cũng khiến nhiều lao động, nhất là lao động trẻ và lao động trung niên, rơi vào thế bất lợi.

Ưu tiên lao động có nhiều kỹ năng

Không ít doanh nghiệp thừa nhận, phải thu hẹp quy mô sử dụng lao động thời vụ do sức mua giảm và áp lực chi phí gia tăng. Chị Bùi Quế Anh, chủ doanh nghiệp nhà hàng ở phường Phú Xuân cho biết, sức mua dịp cuối năm 2025 giảm so với các năm trước. Thay vì tuyển thêm nhân viên như thông lệ, doanh nghiệp huy động các thành viên trong gia đình phụ giúp và tuyển thêm một lao động phụ bếp để duy trì hoạt động.

Một số doanh nghiệp chuyển sang tăng sử dụng lao động chính thức hoặc ứng dụng công nghệ nhằm giảm phụ thuộc vào lao động ngắn hạn. Không chỉ sinh viên, nhiều lao động trẻ từng gắn bó với công việc thời vụ cũng rơi vào cảnh chật vật. Anh Phùng Xuân Bắc, người có nhiều năm bán hàng thời vụ tại các cửa hàng thời trang ở phường Thuận Hóa kể, năm nay nhiều cửa hàng chỉ giữ lại nhân sự cũ, thậm chí cắt giảm giờ làm hoặc tạm ngừng hoạt động để tiết kiệm chi phí. Anh rất khó để tìm được công việc phù hợp nên đành phải chấp nhận mức thu nhập thấp hơn và công việc không đúng kỳ vọng ban đầu.

Sự sụt giảm việc làm thời vụ không chỉ mang tính thời điểm mà phản ánh những khó khăn chung của hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo "Hướng dẫn lương 2026" do Manpower Việt Nam (Công ty về giải pháp nhân sự) vừa công bố, xu hướng dịch chuyển thu nhập đang diễn ra rõ rệt. Trong khi lương nhiều vị trí lãnh đạo cấp cao có xu hướng giảm nhẹ (1 - 5%), nhóm nhân sự cấp trung và lao động phổ thông, xu hướng tăng lương chậm hoặc đi ngang diễn ra tại nhiều lĩnh vực.Theo các chuyên gia, việc mức lương nhiều ngành đi ngang hoặc tăng chậm cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sau thời kỳ biến động. Đây là lời cảnh báo cho lao động phổ thông: Nếu không tự nâng cấp kỹ năng, cơ hội việc làm sẽ ngày càng thu hẹp, đặc biệt là khi tự động hóa đang len lỏi vào từng nhà máy.

Thị trường lao động cuối năm vẫn rộng mở, song chỉ dành cho những người lao động sẵn sàng thích ứng, không ngừng nâng cao kỹ năng và chủ động nắm bắt xu hướng mới của nền kinh tế số. Thực tế này đặt ra yêu cầu đối với sinh viên và lao động trẻ trong việc chủ động nâng cao kỹ năng nghề, kỹ năng số, ngoại ngữ và tích lũy kinh nghiệm thực tế từ sớm nhằm thích ứng với những biến động của thị trường lao động.

Bài, ảnh: Phước Ly