Lộ trình giảm giờ làm và bài toán năng suất

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Có thể thấy, sự chênh lệch về thời gian làm việc hiện nay đang bộc lộ khoảng cách đáng suy ngẫm. Trong khi khu vực hành chính sự nghiệp công lập đã duy trì mức 40 giờ/tuần, người lao động tại khối doanh nghiệp tư nhân vẫn miệt mài với khung tối đa 48 giờ/tuần. Chênh lệch 8 giờ mỗi tuần, khi nhân lên theo chiều dài năm tháng, tương đương với hàng trăm giờ làm việc bị dôi dư. Quỹ thời gian quý báu ấy vốn dĩ phải dành cho việc tái tạo sức lao động, chăm sóc con cái, vun vén gia đình hay học tập nâng cao trình độ, thì nay lại bị cuốn trôi vào những ca làm việc triền miên. Giảm giờ làm, vì thế, trước hết mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhằm trả lại sự cân bằng thiết yếu cho đời sống người lao động.

Tuy nhiên, thách thức cốt lõi chính là bài toán dung hòa giữa thu nhập và hiệu quả kinh tế. Thực tế hiện nay cho thấy, không ít công nhân vẫn phải phụ thuộc vào những giờ tăng ca để bù đắp cho mức lương cơ bản vốn còn khiêm tốn. Nếu thời gian làm việc bị cắt giảm cơ học kéo theo thu nhập sụt giảm, chính sách nhân văn sẽ vô tình tạo thêm áp lực tài chính đè nặng lên từng bữa cơm gia đình. Về phía doanh nghiệp, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để người lao động làm ít giờ hơn nhưng tiền lương không giảm, trong khi sản lượng, tiến độ và sức cạnh tranh trên thương trường vẫn được giữ vững. Mắt xích hóa giải mâu thuẫn này chỉ có thể là năng suất lao động.

Để tháo gỡ nút thắt, việc thiết lập một lộ trình chuyển tiếp khoa học là điều kiện tiên quyết. Giảm giờ làm không thể thực hiện theo kiểu giật cục, mà cần chia theo từng giai đoạn trung gian phù hợp với đặc thù từng ngành nghề, trước mắt hạ xuống 44 giờ/tuần, sau đó mới từng bước tiến tới mốc 40 giờ. Chính sức ép giảm giờ làm sẽ trở thành đòn bẩy tích cực buộc doanh nghiệp từ bỏ tư duy dựa vào nhân công giá rẻ và kéo dài thời gian làm việc thô sơ. Thay vào đó, doanh nghiệp phải tái cấu trúc quản trị, đầu tư tự động hóa, chuyển đổi số và nâng cao kỹ năng cho công nhân. Một công đoạn trước đây cần 48 giờ để gia công hoàn thiện, khi được tối ưu hóa bằng máy móc hiện đại và quy trình thông minh, hoàn toàn có thể hoàn thành xuất sắc trong 40 đến 44 giờ mà vẫn đảm bảo chất lượng vượt trội.

Có thể khẳng định rằng, tác động của lộ trình này không chỉ dừng lại ở phạm vi một xưởng máy, mà sẽ tạo nên lực đẩy lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế vĩ mô. Khi thoát khỏi chiếc bẫy thâm dụng lao động cơ bắp, nền kinh tế sẽ chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, kỹ năng và công nghệ cao. Hơn thế nữa, khi người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi, họ sẽ có điều kiện chi tiêu mua sắm, học tập, du lịch và giải trí. Dòng chảy sinh hoạt đời thường ấy sẽ kích cầu mạnh mẽ cho khu vực thương mại, dịch vụ, tạo ra vòng tuần hoàn kinh tế năng động và bền vững hơn.

Giảm giờ làm không đồng nghĩa với việc làm ít đi hay thụt lùi sản lượng, mà là tuyên ngôn cho phương thức làm việc thông minh và nhân văn hơn. Một lộ trình điều chỉnh thời gian lao động hợp lý, gắn liền với chiến lược nâng tầm năng suất, chính là chìa khóa vàng mở ra kỷ nguyên phát triển mới, nơi sự hưng thịnh của doanh nghiệp song hành cùng hạnh phúc trọn vẹn của người lao động.

Xây Dựng