Lễ lớn, quà to và sự nhầm lẫn lễ Vu Lan với Rằm tháng 7

Vu lan mẹ mong con về

Ngày 14 tháng 7 âm lịch chị Mai Lan (Hà Nội) về nhà mẹ đẻ bao sái lại ban thờ rồi thay hoa mới, chén nước mới, hạ xuống một số vật phẩm trên ban thờ... để sớm mai mẹ cúng Rằm tháng 7. Chị nói với mẹ, Rằm tháng 7 cũng là lễ Vu Lan, mẹ muốn quà gì để chồng chị mua.

Mẹ chị cười: Vu Lan mẹ chỉ mong con gái đưa chồng và các cháu về ăn cỗ cúng Rằm tháng 7 với mẹ là vui rồi.

Câu nói của mẹ đơn giản, nhưng lại rất đúng với ý nghĩa sum vầy của mùa Vu Lan khiến chị Lan cay cay sống mũi.

Chị Vũ Thị Nga (Bắc Ninh) năm nào cũng chuẩn bị khá nhiều đồ cúng Rằm tháng 7, và hai vợ chồng giục nhau gọi điện hỏi thăm sức khỏe tứ thân phụ mẫu, xem các bố mẹ muốn sắm thêm lễ gì, muốn con cháu tặng quà gì mùa Vu Lan. Và tứ thân phụ mẫu của chị thường đáp là: “Con thu xếp về ăn cơm với bố mẹ là được”.

Chị kể, vợ chồng chị đều đi làm ăn xa, có khi cả năm mới về nhà được một lần. Cha mẹ hai bên không cần con cái mua gì đắt tiền, chỉ mong các con có thời gian về nhà. Đó cũng là điều nhiều gia đình gặp phải trong cuộc sống hiện đại ngày càng bận rộn.

Theo Thượng tọa Thích Vân Phong, từ 1 tháng 7 âm lịch một số chùa đã tiến hành khai kinh Vu Lan, và kéo dài hết tháng 7 âm lịch. Theo truyền thống Phật giáo, lễ Vu Lan gắn với tích Tôn giả Mục Kiền Liên cứu mẹ thoát cõi ngạ quỷ và siêu thoát. Từ đó, lễ Vu Lan trở thành ngày con cháu tỏ lòng hiếu thảo, biết ơn đấng sinh thành và thực hành hiếu hạnh với ông bà, cha mẹ. 

Không có quy định nào nói phải mua quà to, quà thật đắt tiền mới là báo hiếu. Tùy hoàn cảnh mà con cháu sắm quà, không nên cố sắm lễ to, quà có giá trị... mà khiến lễ Vu Lan vốn đong đầy yêu thương lại trở thành áp lực cho con cháu.

Lễ cúng Rằm tháng 7 là dịp tưởng nhớ ông bà, tổ tiên theo nếp nhà. Ảnh internet

Vu Lan và Rằm tháng 7 có giống nhau?

Lễ Vu Lan và Rằm tháng 7 có sự khác nhau, nhưng nhiều người vẫn nhầm - bởi vì hai lễ diễn ra cùng thời điểm, nên khá nhiều người tưởng phải làm mâm cỗ cúng thật lớn để báo hiếu cha mẹ.

Chúng ta có thể phân biệt đơn giản 2 lễ này như sau:

- Lễ cúng Rằm tháng 7 là dịp để tưởng nhớ ông bà, tổ tiên theo nếp nhà.

- Lễ Vu Lan là dịp để hiếu thảo với cha mẹ đang còn hiện diện. 

Lễ cúng Rằm tháng 7 khác lễ Vu Lan

Rằm tháng 7 nhằm ngày 15 tháng 7 âm lịch, theo phong tục của người Việt sẽ có nhiều nghi lễ thờ cúng, nhằm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Một số gia đình biết lễ thì cúng thí thực chúng sinh theo phong tục.

Theo Tiến sĩ Vũ Thế Khanh - Tổng Giám đốc Liên hiệp Khoa học Công nghệ Tin học Ứng dụng (UIA), gia đình có tục thờ cúng tổ tiên thì Rằm tháng 7 bao sái ban thờ sạch. Lễ cúng Rằm tháng 7 không nên cầu kỳ, chủ yếu là: Hương, hoa, trà, nước, oản quả và những món ăn gia đình. Nếu có điều kiện thì làm đầy đủ hơn. Nếu không có điều kiện thì làm đơn giản. Không nên vì sợ mâm lễ ít mà phải cố mua thật nhiều đồ. 

Gia đình có ban thờ Phật thì lễ Phật nên sắm thanh tịnh, chủ yếu là hoa, quả, nước sạch và đồ chay.

Còn lễ chúng sinh, nếu gia đình thực hiện theo phong tục thì nên làm riêng, không đặt chung với mâm lễ Phật và Gia tiên.

Lễ Vu Lan là dịp hiếu thảo với cha mẹ đang còn sống. Ảnh internet

Vu Lan cha mẹ còn đừng chỉ lo mua lễ

Vu Lan là lễ báo hiếu trong Phật giáo, diễn ra cả tháng 7 âm lịch (nhưng người dân thường tập trung hiếu kính cha mẹ từ ngày 1 đến 16 âm lịch). Mùa Vu Lan, đông đảo người dân đi lễ chùa, tụng kinh, làm việc thiện, chăm sóc cha mẹ, hoặc đơn giản là dành thời gian cho gia đình...

Lễ Vu Lan ở chùa có nghi thức bông hồng cài áo, cầu an cho cha mẹ và người thân. Theo dân gian, người còn cha mẹ sẽ cài hoa hồng đỏ trước ngực. Người đã mất cha mẹ cài hoa hồng trắng. Nếu mất một trong hai người thì cài hoa màu hồng. Các tăng ni, tu sĩ thì cài bông hồng vàng. Nhiều người khi cài hoa vào ngực áo mới nhớ ra đã lâu không về nhà, và cũng khá lâu không gọi điện trò chuyện với cha mẹ. 

Sau khi đọc kinh Vu Lan ở chùa, do lời kinh sâu sắc, cộng hưởng với rất nhiều người nên ra khỏi chùa nhiều người không kìm nén được xúc động đã gọi điện thăm hỏi cha mẹ ngay - việc rất nhỏ nhưng lại gần với ý nghĩa báo hiếu.

Mùa Vu Lan, nhiều bậc cha mẹ không cần con mua quà to, đắt tiền, mà bày tỏ thẳng là muốn con đưa cả gia đình nhỏ về ăn với cha mẹ bữa cơm sum vầy Rằm tháng 7, chia sẻ vài câu chuyện đã là vui lắm rồi.

Nếu con cháu ở xa thì nên gọi điện thăm hỏi mẹ cha. Nếu có điều kiện thì nên về thăm. Nếu cha mẹ đang cần người chăm sóc thì cố gắng sắp xếp. Đừng để đến lúc cha mẹ không còn nữa mới tiếc những lần mình đã không về.

Lời kinh Vu Lan sâu sắc cộng hưởng không khí trang nghiêm báo hiếu ở chùa khiến ai cũng xúc động. Ảnh internet

Đừng biến Vu Lan thành cuộc chạy đua sắm lễ

Lễ Vu Lan - Rằm tháng 7 là một trong các ngày lễ lớn trong năm. Việc chuẩn bị cúng Rằm tháng 7 chu đáo là tốt. Nhưng lễ vật bao nhiêu cũng không phải là thước đo lòng hiếu thảo. Có nhà làm một mâm cơm rất đơn giản nhưng con cháu về đông đủ. Có nhà chuẩn bị rất nhiều món nhưng cha mẹ lại chỉ ngồi một mình. Vì vậy, nếu phải lựa chọn một mâm lễ thật lớn - với một ngày được ở bên cha mẹ thì tự gia chủ biết điều gì đáng quý hơn.

Lễ có thể làm đơn giản và quà có thể không đắt - nhưng khi cha mẹ đang còn thì những người làm con cháu hãy dành chút thời gian cho cha mẹ, chăm sóc, biếu quà có ý nghĩa, nhìn lại cách đối xử với người thân trong nhà... Nếu ở xa có thể gọi điện thăm hỏi, thu xếp về thăm nhà, hoặc gửi quà... - bởi sau này có tiền cũng chưa chắc mua lại được những khoảnh khắc còn cha mẹ. Và hãy nhớ rằng, lễ Rằm tháng 7 có thể làm trong một ngày, còn lòng hiếu thảo với cha mẹ được giữ cả năm.