Lào Cai: Từ phố đi bộ đến 'Điểm hẹn bản sắc' – kiến tạo không gian văn hóa sống cho du lịch cuối tuần

Những nếp nhà của đồng bào vùng cao nép mình giữa những thửa ruộng bậc thang xanh mướt, tạo nên bức tranh hài hòa giữa con người và thiên nhiên – vẻ đẹp đặc trưng trong không gian văn hóa, sinh kế của miền núi Lào Cai. Ảnh: Việt Hương

Không gian văn hóa chỉ thật sự có sức sống khi có con người

Một tuyến phố đi bộ sẽ khó tạo dấu ấn nếu chỉ có ánh sáng, sân khấu hay những hoạt động giải trí đơn thuần. Điều giữ chân du khách lâu dài chính là bản sắc của vùng đất. Bởi vậy, việc UBND tỉnh Lào Cai định hướng xây dựng Chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai” theo mô hình không gian văn hóa mở là lựa chọn đáng chú ý, bởi trọng tâm không nằm ở tổ chức sự kiện mà ở việc đưa văn hóa bản địa trở thành nhân vật chính.

Theo kế hoạch, các chương trình sẽ kết hợp biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm nghề thủ công truyền thống, giới thiệu ẩm thực địa phương, quảng bá sản phẩm du lịch, giao lưu cộng đồng và nghệ thuật đường phố. Đây đều là những yếu tố gắn trực tiếp với đời sống văn hóa của người dân, giúp du khách không chỉ đến để tham quan mà còn có cơ hội cảm nhận nhịp sống, phong tục và bản sắc của từng địa phương.

Điểm đáng ghi nhận là mỗi địa phương được xây dựng một chủ đề riêng phù hợp với điều kiện tự nhiên, văn hóa và thế mạnh du lịch của mình. Cách làm này tránh sự trùng lặp giữa các điểm đến, đồng thời tạo nên một chuỗi trải nghiệm đa dạng nhưng vẫn thống nhất dưới thương hiệu chung “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai”.

Việc tổ chức luân phiên vào tối thứ Bảy hằng tuần cũng góp phần hình thành thói quen thưởng thức văn hóa cuối tuần của người dân, đồng thời tạo thêm lý do để du khách lưu trú lâu hơn thay vì chỉ dừng chân trong thời gian ngắn. Khi văn hóa trở thành nội dung cốt lõi của sản phẩm du lịch, kinh tế đêm cũng có điều kiện phát triển theo hướng bền vững hơn.

Xây dựng thương hiệu từ bản sắc thay vì những sự kiện ngắn hạn

Trong phát triển du lịch hiện nay, nhiều địa phương đều xây dựng phố đi bộ, quảng trường hay các chương trình nghệ thuật. Tuy nhiên, điều tạo nên khác biệt không nằm ở quy mô sân khấu hay số lượng chương trình, mà ở khả năng xây dựng một thương hiệu văn hóa có bản sắc riêng.

Lào Cai đang hướng đến mục tiêu đó khi xây dựng hệ thống nhận diện thống nhất cho Chương trình “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai”, kết hợp quảng bá trên các nền tảng số và gắn với các sự kiện văn hóa, lễ hội, chương trình kích cầu du lịch của tỉnh. Đây không chỉ là hoạt động truyền thông mà còn là quá trình định vị hình ảnh địa phương thông qua những giá trị văn hóa đặc trưng.

Đặc biệt, việc giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm cơ quan thường trực, vừa điều phối tổ chức, vừa hỗ trợ bảo tồn, truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thấy mục tiêu của chương trình không dừng ở biểu diễn hay phục vụ du lịch. Xa hơn, đây còn là cách tạo môi trường để các nghệ nhân, cộng đồng và những người gìn giữ di sản tiếp tục phát huy vai trò trong đời sống đương đại.

Trong tháng 7/2026, chương trình sẽ khởi động bằng việc khai trương Phố đi bộ Hào Gia tại phường Yên Bái gắn với Hội nghị Xúc tiến đầu tư của tỉnh; các phường Lào Cai, Sa Pa và Nghĩa Lộ sẽ chủ động triển khai tại Phố đi bộ Đinh Lễ, khu vực Sân Quần và Quảng trường Golden Field. Những không gian này, nếu được tổ chức bài bản và duy trì thường xuyên, sẽ từng bước hình thành mạng lưới “điểm hẹn văn hóa” kết nối từ đô thị đến các vùng du lịch trọng điểm.

Ở góc độ văn hóa, điều đáng kỳ vọng nhất không phải là lượng khách tăng thêm sau mỗi chương trình, mà là việc hình thành một không gian nơi người dân trở thành chủ thể sáng tạo, nơi văn hóa truyền thống được tiếp nối trong đời sống hiện đại và nơi du khách có thể nhận diện rõ bản sắc riêng của Lào Cai.

Một thương hiệu du lịch bền vững không thể chỉ được xây dựng bằng cảnh quan đẹp hay các công trình mới. Thương hiệu ấy chỉ thực sự có giá trị khi được nuôi dưỡng từ ký ức văn hóa, từ đời sống cộng đồng và từ những trải nghiệm chân thực mà mỗi du khách mang theo sau hành trình. Với định hướng xây dựng “Điểm hẹn bản sắc Lào Cai”, tỉnh đang lựa chọn con đường phát triển lấy văn hóa làm nền tảng và coi bản sắc là lợi thế cạnh tranh lâu dài. Nếu được duy trì với chất lượng ổn định, đây không chỉ là một chương trình cuối tuần mà còn có thể trở thành một dấu ấn mới trên bản đồ du lịch văn hóa của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Hoàng Hải