Lào Cai hướng tới xây dựng bộ máy ngoại vụ tinh gọn, chuyên nghiệp và hiện đại

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Giàng Quốc Hưng nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, quản lý biên giới quốc gia không chỉ được thực hiện bằng các biện pháp trên thực địa mà còn thông qua các hoạt động đối ngoại và đàm phán ngoại giao.

Theo ông Giàng Quốc Hưng, biên giới quốc gia không chỉ là không gian thiêng liêng về chủ quyền lãnh thổ mà còn là không gian hợp tác, kết nối phát triển giữa Việt Nam với các nước láng giềng. Vì vậy, việc xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển đòi hỏi công tác quản lý nhà nước về biên giới phải được triển khai đồng bộ trên các lĩnh vực đối ngoại, quốc phòng, an ninh, pháp luật và phát triển kinh tế-xã hội.

Đối với Lào Cai - địa phương có vị trí chiến lược về đối ngoại, kinh tế, quốc phòng và an ninh, công tác đối ngoại thời gian qua đã phát huy vai trò tuyến đầu trong bảo vệ chủ quyền quốc gia, giữ vững an ninh biên giới và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội. Theo đại diện tỉnh, để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này, yêu cầu cấp thiết là phải xây dựng bộ máy ngoại vụ tinh gọn, chuyên nghiệp và hiện đại.

Đại diện tỉnh cho biết, việc tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn gắn với giữ chân đội ngũ cán bộ có năng lực, xây dựng lực lượng “vững về bản lĩnh, mạnh về chuyên môn, thạo về nghiệp vụ và dày dặn về kinh nghiệm” sẽ giúp công tác tham mưu đối ngoại và quản lý biên giới được triển khai kịp thời, linh hoạt, sát với thực tiễn.

Theo đó, ngay sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, tỉnh ưu tiên giữ nguyên trụ sở Sở Ngoại vụ tại địa bàn cũ thay vì chuyển về trung tâm mới là phường Yên Bái. Quyết định này nhằm bảo đảm cơ quan ngoại vụ luôn ở gần khu vực biên giới và cửa khẩu quốc tế để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh, duy trì trao đổi thường xuyên với chính quyền địa phương phía Trung Quốc, đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng biên phòng, hải quan và các cơ quan chức năng.

Cơ quan ngoại vụ địa phương, theo ông, giữ vai trò quan trọng trong việc thu thập, xử lý và báo cáo kịp thời tới Trung ương về tình hình an ninh biên giới, quản lý đường biên, mốc giới, hoạt động biên mậu cũng như các biến động về kinh tế, chính sách của quốc gia và địa phương giáp biên, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý biên giới lãnh thổ và phát triển kinh tế cửa khẩu.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính, Sở Ngoại vụ còn đóng vai trò cầu nối, hướng dẫn và hỗ trợ các xã, phường biên giới triển khai thống nhất, an toàn và đúng định hướng các hoạt động đối ngoại và giao lưu biên giới.

Đại diện tỉnh cho biết, sự khác biệt giữa mô hình chính quyền hai cấp của Việt Nam và mô hình bốn cấp của Trung Quốc tạo ra không ít khó khăn trong xác định cấp chính quyền tương đương, thẩm quyền ký kết thỏa thuận và triển khai hợp tác. Vì vậy, việc kiện toàn bộ máy ngoại vụ sẽ giúp phát huy vai trò trung gian kết nối, hỗ trợ các địa phương triển khai hiệu quả các hoạt động hợp tác đối ngoại.

Từ thực tiễn của địa phương, tỉnh Lào Cai đề xuất 3 nhóm giải pháp nhằm tiếp tục kiện toàn bộ máy ngoại vụ gắn với đặc thù quản lý tuyến biên giới đất liền.

Thứ nhất, các địa phương nói chung và tỉnh biên giới nói riêng cần tiếp tục nghiên cứu kiện toàn bộ máy ngoại vụ đảm bảo tiêu chí: tinh gọn, mạnh, hiện đại và chuyên nghiệp. Tiếp tục khẳng định và duy trì mô hình Sở Ngoại vụ là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh tại các địa bàn trọng điểm chiến lược về quốc phòng, an ninh và kinh tế đối ngoại. Đối với các địa phương biên giới, việc kiện toàn bộ máy ngoại vụ là tiền đề quan trọng để bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, đồng thời góp phần đưa đường biên giới từ “phên dậu bảo vệ” thành "cửa ngõ kết nối giao thương", mở đường cho phát triển kinh tế-xã hội bền vững.

Thứ hai, kiện toàn bộ máy ngoại vụ địa phương gắn với việc tăng cường hợp tác, phối hợp giữa địa phương với các đơn vị của Bộ Ngoại giao trong công tác đối ngoại và quản lý biên giới. Bộ máy ngoại vụ địa phương hoạt động hiệu quả cần đến sự kết nối thông tin, hướng dẫn nghiệp vụ và phối hợp nhịp nhàng với Bộ Ngoại giao nhằm xử lý kịp thời, hiệu quả các tình huống, sự kiện đối ngoại tại địa phương.

Thứ ba, chú trọng thu hút tuyển dụng cán bộ, đồng thời triển khai đổi mới công tác đào tạo bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đối ngoại và quản lý biên giới. Theo đó, đề nghị Bộ Ngoại giao tiếp tục hỗ trợ các tỉnh mở các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về kiến thức, kỹ năng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại địa phương ngày càng chất lượng.

Yến Vi