VCCI đề xuất 4 nhóm giải pháp khai thác hiệu quả các mạng lưới hợp tác quốc tế, tạo đà cho doanh nghiệp vươn ra toàn cầu

Mở đường cho doanh nghiệp hội nhập

Theo đại diện VCCI, trong những năm qua, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, góp phần mở rộng không gian phát triển, đồng thời nâng cao vị thế và uy tín của đất nước trên trường quốc tế. Các bộ, ngành và địa phương ngày càng chủ động, năng động trong việc kiến tạo các mạng lưới hợp tác quốc tế, đưa quan hệ đối ngoại đi vào chiều sâu, mở ra nhiều cơ hội về đầu tư, thương mại, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi giá trị toàn cầu.

Các bộ, ngành cũng chủ động tham mưu, triển khai nhiều khuôn khổ hợp tác quốc tế, thúc đẩy ngoại giao kinh tế, mở rộng thị trường và thu hút các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước. Đồng thời, các địa phương cũng ngày càng phát huy tính chủ động, sáng tạo trong việc thiết lập quan hệ với các đối tác quốc tế nhằm xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch và hợp tác trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo.

Từ các kết nối ở cấp quốc gia đến những chương trình hợp tác cụ thể tại địa phương, mạng lưới hợp tác quốc tế của Việt Nam ngày càng được mở rộng, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế, đồng thời thu hút các nguồn lực quốc tế đến với Việt Nam. Những kết quả này cũng đã được phản ánh trong báo cáo và các tham luận trình bày tại Hội nghị.

Trong quá trình đó, VCCI cùng các hiệp hội doanh nghiệp đã tích cực phát huy vai trò cầu nối giữa Nhà nước, các địa phương với cộng đồng doanh nghiệp trong nước và các đối tác quốc tế, góp phần đưa các cơ hội hợp tác đến gần doanh nghiệp hơn, đồng thời phản ánh nhu cầu và tiếng nói của doanh nghiệp trong quá trình xây dựng, triển khai các chương trình hợp tác.

VCCI hiện triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, xúc tiến đầu tư với hơn 100 tổ chức xúc tiến thương mại và đầu tư tại 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thông qua các hoạt động kết nối, xúc tiến thương mại, đầu tư và đối thoại với các đối tác quốc tế, VCCI đã đồng hành cùng các bộ, ngành và địa phương đưa doanh nghiệp đến gần hơn với các thị trường đối tác và chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, theo bà Trần Thị Lan Anh, doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức trong quá trình hội nhập. Năng lực cạnh tranh và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế còn hạn chế, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhóm doanh nghiệp hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp cả nước.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp còn thiếu thông tin về thị trường và đối tác, chưa hiểu đầy đủ các quy định, tiêu chuẩn của thị trường quốc tế, trong khi chi phí tuân thủ, chi phí logistics cũng như yêu cầu về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số ngày càng gia tăng.

Theo VCCI, sự kết nối giữa các chương trình đối ngoại với nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp ở một số nơi vẫn chưa thực sự chặt chẽ, khiến nhiều cơ hội hợp tác chưa được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể.

4 nhóm giải pháp trọng tâm

Đề cập Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, bà Trần Thị Lan Anh cho biết, Nghị quyết đã xác định rõ những định hướng trọng tâm nhằm nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tranh thủ và tận dụng tối đa các nguồn lực bên ngoài để phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Theo đại diện VCCI, trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục mở rộng các mạng lưới hợp tác quốc tế mà quan trọng hơn là khai thác hiệu quả các mạng lưới đã được kiến tạo, đưa cơ hội hợp tác đến đúng đối tượng doanh nghiệp và chuyển hóa các kết nối quốc tế thành những kết quả cụ thể. Từ đó, VCCI đề xuất tại Hội nghị 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, đưa doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu thiết kế các chương trình hợp tác quốc tế của các bộ, ngành và địa phương. Cần chuyển từ tư duy “có chương trình mới tìm doanh nghiệp” sang “có nhu cầu của doanh nghiệp để thiết kế các chương trình”. Đây là cách tiếp cận nhằm nâng cao hiệu quả và tính thực chất của các hoạt động hợp tác quốc tế. Việc xây dựng chương trình trên cơ sở nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp sẽ giúp lựa chọn đúng thị trường, đúng đối tác, qua đó nâng cao khả năng chuyển hóa hợp tác thành các dự án cụ thể.

Thứ hai, tăng cường xây dựng, chia sẻ thông tin và kết nối nhu cầu. VCCI đề xuất đẩy mạnh sự phối hợp giữa Bộ Ngoại giao, các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và VCCI nhằm cung cấp kịp thời thông tin về thị trường, đối tác, các quy định mới của từng thị trường đến cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thứ ba, chuyển từ kết nối theo sự kiện sang kết nối theo chuỗi và theo kết quả. Mỗi hoạt động đối ngoại cần được triển khai theo một quy trình xuyên suốt: trước, trong và sau hoạt động. Giai đoạn trước là xác định nhu cầu và lựa chọn đối tác; trong quá trình diễn ra là kết nối thực chất; sau hoạt động là theo dõi, hỗ trợ, đánh giá kết quả và tiếp tục đồng hành cho đến khi hình thành các dự án, hợp đồng hoặc quan hệ hợp tác cụ thể. Đây cũng là mong muốn của nhiều địa phương nhằm nâng cao hiệu quả của các hoạt động đối ngoại.

Thứ tư, phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của VCCI và các hiệp hội doanh nghiệp trong hệ sinh thái đối ngoại. VCCI sẵn sàng phối hợp với Bộ Ngoại giao, các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong việc tập hợp nhu cầu của doanh nghiệp, lựa chọn đối tác, tổ chức kết nối và đồng hành sau kết nối. Đồng thời, cần nghiên cứu xây dựng một hệ thống dữ liệu lớn (Big Data) về hợp tác quốc tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp, các bộ, ngành và địa phương cùng khai thác, sử dụng nguồn thông tin đầy đủ, cập nhật và kịp thời.

Bên cạnh đó, đại diện VCCI cho biết sẽ ưu tiên triển khai Đề án thành lập VIETCHAM - Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài nhằm liên kết các doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài, xây dựng mạng lưới doanh nghiệp Việt tại các thị trường trọng điểm, thị trường truyền thống và thị trường tiềm năng, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế (Go Global).

“Trong giai đoạn mới, nguồn lực quốc tế cần huy động không chỉ là vốn và thương mại mà còn bao gồm công nghệ, tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và sự tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu. VCCI cam kết tiếp tục đồng hành cùng Bộ Ngoại giao, các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và cộng đồng doanh nghiệp nhằm xây dựng các mạng lưới hợp tác quốc tế thực chất, hiệu quả và bền vững, góp phần huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

VCCI bày tỏ kỳ vọng tinh thần‘Ngoại giao mở đường, Doanh nghiệp tiến bước, Kinh tế cất cánh’sẽ không chỉ dừng lại ở một thông điệp, mà được hiện thực hóa bằng những kết quả hợp tác tích cực, qua đó góp phần mở rộng không gian phát triển và huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước”, Tổng Thư ký VCCI khẳng định.

Mai Liên