KỶ NIỆM 79 NĂM NGÀY THƯƠNG BINH - LIỆT SĨ (27-7-1947 - 27-7-2026) Trở về đất mẹ (Bài 1)

BÀI 1
GỌI TÊN ĐỒNG ĐỘI TỪ BIÊN CƯƠNG

Lịch sử của dân tộc Việt Nam được viết nên bằng máu và hoa, bằng những tuổi xuân mãi mãi nằm lại chiến trường. Đến nay vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa tìm được hài cốt để đưa về đất mẹ.

Đối với thành phố Đồng Nai, hành trình tìm kiếm, quy tập HCLS trên đất bạn Campuchia và trong nước không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, thể hiện đạo lý “đền ơn đáp nghĩa”, “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Mệnh lệnh từ trái tim

Trong hơn 2 thập kỷ, kể từ năm 2003 đến nay, Đồng Nai đã kiên trì thực hiện một hành trình không mỏi mệt. Con số hơn 4 ngàn HCLS và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia được tìm thấy, quy tập và đưa về an táng tại các nghĩa trang của thành phố là một chặng đường đầy ắp những câu chuyện về lòng dũng cảm và sự hy sinh.

Lãnh đạo thành phố Đồng Nai trang trọng đón hài cốt liệt sĩ từ Vương quốc Campuchia trở về nước tại Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư.

Đặc biệt, khi Chính phủ phát động chiến dịch 500 ngày đêm, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Đồng Nai coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, là “mệnh lệnh từ trái tim” để chạy đua với thời gian. Bởi vì, mỗi ngày trôi qua, thông tin về liệt sĩ lại thêm phần mờ nhạt do sự bào mòn của thiên nhiên và những biến động của địa hình.

Trong đó, Đội K72 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) thành phố Đồng Nai là những người lính tiên phong trong nhiệm vụ này. Các anh không quản nắng mưa, hiểm nguy, sẵn sàng băng qua những cánh rừng sâu, những bãi mìn còn sót lại sau chiến tranh để tìm kiếm từng dấu vết nhỏ nhất.

Thượng tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72 chia sẻ: “Với chúng tôi, mỗi HCLS, mỗi di vật của liệt sĩ được tìm thấy không chỉ là một con số mà còn là trách nhiệm đưa các liệt sĩ trở về. Có những thời điểm, thông tin về nơi an táng rất mơ hồ, nhưng khi nhìn thấy những phần mộ, những di vật được tìm thấy, bao mệt mỏi đều tan biến. Chúng tôi làm việc với tâm niệm, chỉ cần còn một hy vọng, chúng tôi sẽ không bỏ cuộc. Đó là lời thề chúng tôi đã tuyên trước Đảng và trước anh linh đồng đội”.

Các thành viên Đội K72, Bộ CHQS thành phố Đồng Nai là minh chứng sống động cho tinh thần thép của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Hơn 20 năm qua, bằng sự kiên trì, lòng dũng cảm, họ đã vượt qua hàng ngàn cây số đường rừng sang Campuchia tìm lại đồng đội. Những chiến sĩ của Đội K72 không chỉ mang theo xẻng, cuốc, máy dò mà mang theo cả tình yêu thương và sự trân trọng tuyệt đối với người đã khuất...

Tinh thần của chiến dịch 500 ngày đêm tại Đồng Nai không chỉ dừng lại ở các đơn vị quân đội mà đã lan tỏa đến tận các khu phố, thôn, ấp. Mỗi người dân tại các địa phương nơi đội quy tập đi qua đều trở thành những “cộng tác viên” đắc lực, cung cấp từng mẩu tin, từng ký ức về thời chiến. Sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền, cơ quan, ban, ngành và sự hỗ trợ nhiệt tình từ nhân dân đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp công tác tìm kiếm, quy tập đạt hiệu quả cao, đúng tiến độ và đảm bảo sự trang nghiêm.

Đón các anh về

Ngày 30-6-2026, từ sáng sớm, Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư, thành phố Đồng Nai như lắng đọng hơn ngày thường. Lãnh đạo Quân khu 7, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai đã tổ chức đón 62 HCLS từ Vương quốc Campuchia trở về. Những chuyến xe đưa HCLS về nước không chỉ thực hiện nhiệm vụ quy tập mà còn mang theo sự tri ân của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Dọc các tuyến đường đoàn xe đi qua, hàng ngàn người dân, các cấp, ngành, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang đã có mặt từ sớm. Hàng ngàn người đứng trang nghiêm, tay cầm cờ hoa, ánh mắt dõi theo đoàn xe chở những người con ưu tú của Tổ quốc trở về trong sự tôn kính và lòng biết ơn vô hạn.

Sự hiện diện của hàng ngàn người dân đứng dọc hai bên đường đón các anh trở về đã thể hiện lòng tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Các anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo những ước mơ còn dang dở. Hôm nay, các anh trở về trong sự tôn vinh của Đảng, Nhà nước và tình cảm biết ơn của nhân dân thành phố Đồng Nai.

Bà Nguyễn Thị Lan, một người dân ở phường Lộc Ninh đứng chờ đoàn xe chở HCLS từ sáng sớm tâm sự: “Nhìn đoàn xe nối dài đưa các anh về, tôi không cầm được nước mắt. Chiến tranh đã lùi xa nhưng nỗi đau vẫn còn đó. Hôm nay, các anh đã thực sự trở về quê hương. Thế hệ chúng tôi luôn ghi nhớ công ơn của các anh - những người đã đem lại cuộc sống thanh bình ngày hôm nay”.

Sự kiện đón 62 HCLS trở về nước lần này là cột mốc quan trọng, nhưng hành trình vẫn chưa kết thúc. Đồng Nai xác định, chừng nào liệt sĩ còn nằm lại trên đất bạn hoặc các chiến trường, chừng ấy công cuộc tìm kiếm còn tiếp diễn. Sự đồng cảm của người dân, sự hỗ trợ từ chính quyền nước bạn Campuchia và nỗ lực của lực lượng quy tập chính là “chìa khóa” để hoàn thành sứ mệnh này.

Không dừng lại ở việc tìm kiếm, chiến dịch 500 ngày đêm tại thành phố Đồng Nai còn quan tâm đến công tác xác minh thông tin và xác định danh tính HCLS. Đây là cuộc tổng kiểm kê dữ liệu lịch sử lớn nhất từ trước đến nay, áp dụng các tiêu chuẩn khoa học để đảm bảo sự chính xác tuyệt đối trong việc ghi danh các liệt sĩ; đồng thời góp phần củng cố lòng tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước.

Phát biểu trong lễ đón và truy điệu các liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Bình Phước vào ngày 11-7, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Hoàng, Trưởng ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS còn thiếu thông tin thành phố Đồng Nai nhấn mạnh: Đón các anh trở về không chỉ là nhiệm vụ mà là nghĩa tình, là sự đáp đền của thế hệ hôm nay trước sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ.

Sau khi các HCLS được đưa về an táng tại quê hương, việc xác định danh tính là nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn tiếp theo. Các liệt sĩ đã trở về yên nghỉ trong lòng đất mẹ, nhưng để mỗi phần mộ có đầy đủ tên tuổi, thông tin và để thân nhân biết chính xác nơi người thân yên nghỉ, các cơ quan chức năng thực hiện xác định danh tính các HCLS còn thiếu thông tin.

Hành trình đưa các liệt sĩ từ chiến trường về yên nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ là kết quả từ những nỗ lực không ngừng nghỉ của lực lượng làm nhiệm vụ. Tuy nhiên, chặng đường tri ân vẫn chưa khép lại. Việc ứng dụng công nghệ, giám định ADN và đối sánh dữ liệu để xác định danh tính các hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, giúp mỗi phần mộ có đầy đủ tên tuổi và mỗi gia đình biết chính xác nơi người thân yên nghỉ, đang được các lực lượng chức năng khẩn trương triển khai.

Nguyệt Hà

Bài 2: Nối những mảnh ghép tình thân