Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, phát triển và khai thác năng lực đo lường

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy xã hội hóa

Tờ trình dự án Luật nêu rõ, dự thảo Luật tập trung thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động đo lường, xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu đo lường trên nền tảng số, cho phép triển khai các phương thức quản lý điện tử đối với một số hoạt động đo lường, qua đó nâng cao tính minh bạch, khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Đồng thời, dự thảo Luật được thiết kế theo hướng hỗ trợ mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hợp lý gắn với tăng cường năng lực thực thi của địa phương, bảo đảm việc quản lý đo lường được thực hiện linh hoạt, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật áp dụng nguyên tắc quản lý dựa trên đánh giá mức độ rủi ro, chuyển mạnh từ phương thức quản lý thiên về tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm, tập trung nguồn lực quản lý vào các lĩnh vực, đối tượng có mức độ rủi ro cao. Cách tiếp cận này góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước thông qua cơ chế giám sát, thanh tra, kiểm tra hiệu quả và kịp thời.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, quá trình sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường được định hướng theo tinh thần tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, loại bỏ các quy định không còn phù hợp với thực tiễn, xây dựng môi trường pháp lý thông thoáng, thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Công tác quản lý nhà nước cũng được tăng cường thông qua nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật, áp dụng chế tài nghiêm minh và công khai thông tin vi phạm trên nền tảng số, qua đó bảo đảm tính minh bạch, kỷ cương pháp luật và niềm tin của xã hội.

Dự thảo Luật xác định rõ hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đối với phương tiện đo nhóm 1 là dịch vụ mang tính thị trường, không thuộc danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Phương hướng xử lý là bãi bỏ quy định bắt buộc tổ chức cung cấp dịch vụ này phải đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thay vào đó chuyển mạnh sang cơ chế hậu kiểm và đánh giá mức độ rủi ro.

Giải pháp này không chỉ loại bỏ sự chồng chéo giữa Luật Đo lường hiện hành với Luật Đầu tư mà còn trực tiếp giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy xã hội hóa và huy động các nguồn lực của doanh nghiệp tham gia phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường.

Xác định rõ nguyên tắc, tiêu chí và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp

Cơ bản nhất trí với ba nhóm chính sách lớn của dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cũng đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ hơn hiệu quả kinh tế của từng nhóm chính sách. Theo đó, cần đánh giá hiệu quả kinh tế dựa trên mức giảm chi phí cho doanh nghiệp cũng như hiệu quả đầu tư và vận hành.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Cùng với việc bổ sung định hướng phát triển đo lường khoa học, đo lường công nghệ; ưu tiên chuẩn đo lường phục vụ công nghệ chiến lược, năng lượng mới, kinh tế số và kinh tế xanh nhằm phù hợp với thực tiễn phát triển trong lĩnh vực đo lường, dự thảo Luật cũng bổ sung các quy định nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, phát triển và khai thác năng lực đo lường.

Đáng chú ý, dự thảo Luật lần đầu tiên luật hoá chương trình bảo đảm đo lường tại tổ chức, doanh nghiệp. Theo cơ quan soạn thảo, đây là công cụ giúp doanh nghiệp kiểm soát quá trình đo, giảm sai số, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Đánh giá cao nội dung về khuyến khích xã hội hoá hoạt động đo lường và các cơ chế hỗ trợ, song Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng cho rằng, dự thảo Luật cần xác định rõ nguyên tắc, tiêu chí và cơ chế hỗ trợ để vừa tạo động lực cho doanh nghiệp tham gia, vừa bảo đảm hiệu quả chung của hệ thống đo lường.

Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, Chủ nhiệm Ủy ban Phan Văn Mãi đề nghị, cần nghiên cứu khả năng thừa nhận trực tiếp một số chuẩn, quy trình và chứng nhận đo lường quốc tế, nhất là đối với những sản phẩm công nghệ mới mà Việt Nam chưa có đủ điều kiện xây dựng hoặc đánh giá, qua đó, tránh lặp lại quy trình, làm tăng thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Trước yêu cầu mới của thực tiễn, việc hoàn thiện hành lang pháp lý kiến tạo cho một hệ thống đo lường minh bạch, hiện đại và hội nhập quốc tế không chỉ góp phần bảo đảm tính chính xác của phép đo, hỗ trợ quản lý thị trường, bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao năng lực kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phục vụ sản xuất, kinh doanh; mà còn giúp bảo vệ niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Chính vì vậy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí sửa đổi luật, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu, cần bổ sung chính sách đầu tư hoàn thiện chuẩn đo lường bộ ngành, địa phương, cơ chế đặt hàng, ưu đãi tài chính để thu hút doanh nghiệp phát triển chuẩn và công nghệ đo lường chiến lược; hoàn thiện quy định về chương trình bảo đảm đo lường tại doanh nghiệp, quy định rõ trách nhiệm, quyền lợi, kiểm tra, tránh phát sinh tiền kiểm hoặc điều kiện kinh doanh mới.

Nhật An