Khơi thông nguồn lực, tạo đà tăng trưởng mới cho Thủ đô

Giữ vững "đầu tàu" giải ngân để dẫn dắt tăng trưởng

Công nhân tích cực triển khai thi công xây dựng trên công trường dự án cầu Trần Hưng Đạo. Ảnh: PV

Trong bức tranh tăng trưởng của Hà Nội, đầu tư côngngày càng khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng nhất. Không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, đầu tư công còn tạo việc làm, kích thích đầu tư xã hội, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.

Bởi vậy, đẩy nhanh tiến độ giải ngân không đơn thuần là hoàn thành một chỉ tiêu tài chính mà là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn mới.

Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 đã cho thấy quyết tâm rất lớn của thành phố. Báo cáo tại Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội mới đây, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, Hà Nội tiếp tục là địa phương đầu tiên của cả nước duy trì vị trí dẫn đầu về cả giá trị và tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công theo lũy kế hằng tháng.

Đến ngày 30-6, toàn thành phố đã giải ngân 63.501 tỷ đồng, đạt 52,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 42,3% kế hoạch thành phố giao. Đáng chú ý, tỷ lệ này cao hơn tới 17,4 điểm phần trăm so với bình quân chung cả nước, đồng thời vượt 1.345 tỷ đồng so với chỉ tiêu KPI tháng 6-2026 mà thành phố đề ra.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì khi đến ngày 8-7, tổng giá trị giải ngân đã đạt 65.024 tỷ đồng, tương ứng 54,19% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Những con số này không chỉ phản ánh hiệu quả trong công tác điều hành mà còn thể hiện sự chuyển biến mạnh mẽ về trách nhiệm của các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện.

Theo đồng chí Nguyễn Xuân Lưu, kết quả trên là thành quả của việc tăng cường kiểm tra tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở, đồng thời phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các địa phương, đơn vị.

Thực tế tại phường Hồng Hà là minh chứng rõ nét. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Bùi Tuấn Anh cho biết, đến hết tháng 4-2026, địa phương đã giải ngân đạt 85% kế hoạch; chỉ trong 6 tháng đầu năm đã hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ giải ngân thành phố giao cho cả năm.

Theo đồng chí Bùi Tuấn Anh, thành công này được tạo nên từ ba yếu tố then chốt. Trước hết là sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy thông qua công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên, giúp toàn hệ thống chính trị luôn giữ quyết tâm cao. Tiếp đó là sự đồng hành của các sở, ngành trong hướng dẫn chuyên môn, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương triển khai dự án.

Quan trọng hơn cả là sự vào cuộc đồng bộ của Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ và sự đồng thuận của nhân dân, qua đó tạo nên sức mạnh tổng hợp để hoàn thành các mục tiêu đề ra. Những kinh nghiệm này cũng chính là bài học chung cho toàn thành phố trong bối cảnh khối lượng đầu tư ngày càng lớn, yêu cầu tiến độ ngày càng cao.

Tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả từng đồng vốn đầu tư

Với sự vào cuộc quyết liệt cả hệ thống chính trị phường, công tác giải phóng mặt bằng dự án hồ điều hoa Phú Đô đã về đích trước thời hạn thành phố giao. Ảnh: PV

Bên cạnh những kết quả tích cực, Hà Nội cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn đang ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án đầu tư công. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu, thách thức lớn nhất hiện nay là nguồn cung vật liệu xây dựng chưa đáp ứng nhu cầu khi hàng loạt công trình lớn được triển khai cùng thời điểm. Giá cát, đá, đất đắp, nhân công và thiết bị xây dựng đồng loạt tăng đã tạo áp lực lớn đối với tiến độ cũng như tổng mức đầu tư của các dự án.

Một điểm nghẽn khác là tiến độ hoàn thiện thủ tục đầu tư tại một số địa phương còn chậm. Nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án chưa đạt như kỳ vọng khiến nhiều địa phương chưa thể phân bổ hết kế hoạch vốn được giao, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giải ngân.

Trong khi đó, nhiệm vụ của 6 tháng cuối năm rất nặng nề khi Hà Nội phải giải ngân khoảng 91.000 tỷ đồng theo kế hoạch hiện nay. Đây là áp lực rất lớn, đòi hỏi các cấp, các ngành phải tiếp tục duy trì tinh thần quyết liệt, không để xảy ra tình trạng vốn chờ dự án hay dự án chờ vốn.

Để hoàn thành mục tiêu, thành phố xác định sẽ tập trung tháo gỡ ngay các khó khăn về vật liệu xây dựng, giải phóng mặt bằng, nguồn thu ngân sách; đồng thời, xây dựng tiến độ chi tiết đối với từng dự án, giao rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị và tổ chức kiểm điểm hằng tuần nhằm kịp thời xử lý những vướng mắc phát sinh.

Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú cho rằng, năm 2027 sẽ là năm tăng tốc thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Vì vậy, việc xây dựng đồng bộ các kịch bản huy động vốn, giải ngân, hấp thụ vốn và điều chuyển vốn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Theo Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, các xã, phường cần chủ động tháo gỡ khó khăn trong đấu giá quyền sử dụng đất, tạo quỹ đất sạch phục vụ tái định cư nhằm bảo đảm nguồn thu ngân sách cũng như nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công.

Một điểm mới đáng chú ý là việc phân bổ vốn sẽ không còn theo tư duy bình quân mà gắn chặt với hiệu quả thực hiện. Những đơn vị giải ngân tốt, có khả năng hấp thụ vốn cao sẽ được ưu tiên bố trí nguồn lực để tiếp tục triển khai các dự án mới. Đây được xem là giải pháp tạo động lực cạnh tranh tích cực, nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và tránh tình trạng dàn trải.

Nếu trước đây đầu tư công chủ yếu được nhìn nhận là công cụ điều hành ngân sách thì nay Hà Nội xác định đây phải là lực kéo phát triển, tạo dư địa tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư xã hội.

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường nhấn mạnh, đầu tư công phải được coi là công cụ mở đường cho phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô. Muốn vậy, công tác chuẩn bị đầu tư phải đi trước một bước, đặc biệt là xây dựng nhà ở và khu tái định cư trước khi triển khai các dự án giao thông, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng đô thị quy mô lớn.

Theo đồng chí Nguyễn Phi Thường, tái định cư không chỉ là một hạng mục đi kèm mà phải trở thành điều kiện tiên quyết để bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng. Khi người dân được bố trí nơi ở mới đầy đủ, việc triển khai các công trình trọng điểm sẽ thuận lợi hơn, hạn chế phát sinh khiếu kiện và tiết kiệm đáng kể thời gian thực hiện.

Có thể thấy, trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, đầu tư công tiếp tục giữ vai trò "vốn mồi", mở đường cho các nguồn lực xã hội tham gia phát triển hạ tầng và các lĩnh vực then chốt. Điều quan trọng không chỉ là giải ngân nhanh mà còn phải giải ngân đúng, hiệu quả, đúng trọng tâm, trọng điểm.

Những kết quả đạt được trong nửa đầu năm 2026 đã tạo nền tảng quan trọng để Hà Nội tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu của cả nước về giải ngân đầu tư công. Song để hoàn thành mục tiêu của cả giai đoạn 2026-2030, thành phố cần tiếp tục phát huy tinh thần quyết liệt trong chỉ đạo, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, chủ động tháo gỡ mọi điểm nghẽn về cơ chế, mặt bằng và nguồn lực.

Khi mỗi đồng vốn đầu tư công được sử dụng đúng lúc, đúng chỗ và phát huy hiệu quả cao nhất, đó sẽ không chỉ là động lực thúc đẩy tăng trưởng trước mắt mà còn là nền tảng để Thủ đô xây dựng hệ thống hạ tầng hiện đại, nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo sức bật mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững trong những năm tới.

Đình Hiệp