Khơi thông nguồn lực từ những đề xuất, kiến nghị của địa phương

Hà Nội: Giải phóng mặt bằng vẫn là khó khăn lớn nhất

Trình bày tham luận tại Hội nghị, Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, năm 2026, thành phố xác định đầu tư công là một động lực quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và thu hút đầu tư xã hội.

Kế hoạch vốn đầu tư công của Hà Nội năm 2026 là 126.000 tỷ đồng và được bổ sung thêm 31 tỷ đồng từ nguồn tăng thu. Quy mô vốn tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2025, tạo áp lực lớn đối với công tác điều hành ngân sách và tổ chức thực hiện. Ngay từ đầu năm, Thành phố đã ban hành kế hoạch thúc đẩy giải ngân, giao chỉ tiêu KPI cho các chủ đầu tư, sở, ngành; đồng thời bám sát tiến độ từng dự án, từng địa phương và chủ đầu tư. Qua quá trình triển khai, Hà Nội xác định giải phóng mặt bằng là khó khăn lớn nhất.

Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Theo ông Nguyễn Ngọc Tú, nhiều dự án được triển khai tại khu vực dân cư đông đúc, trong khi quỹ nhà, đất tái định cư chưa hoàn thiện, chưa kịp thời đáp ứng nhu cầu của người dân. Thủ tục đầu tư và phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng phải điều chỉnh do chi phí tăng, chính sách thay đổi hoặc phải áp dụng cơ chế đặc thù.

Một số công trình trên địa bàn được áp dụng chính sách đặc thù về giải phóng mặt bằng, trong khi các dự án ở khu vực lân cận vẫn thực hiện theo quy định thông thường. Sự thiếu đồng nhất về chính sách gây khó khăn cho công tác tuyên truyền, giải thích và tổ chức thực hiện.

Nguồn cung vật liệu xây dựng cũng đang trở thành một điểm nghẽn. Hà Nội đồng thời triển khai nhiều dự án trọng điểm, dự án quy mô lớn trong và ngoài ngân sách, khiến nhu cầu về đất, cát và các loại vật liệu tăng đột biến. Nhiều dự án còn chịu tác động của biến động giá, ảnh hưởng đến tiến độ, thậm chí phải tạm dừng thi công.

Để khắc phục, Hà Nội yêu cầu các cơ quan, đơn vị lập kế hoạch chi tiết về giải ngân và giải phóng mặt bằng theo tuần, tháng; gắn kết quả thực hiện với đánh giá cán bộ và trách nhiệm người đứng đầu. Thành phố thực hiện kiểm đếm tiến độ thường xuyên và áp dụng chế tài đối với các đơn vị chậm giải ngân hai tháng liên tiếp.

Lãnh đạo thành phố trực tiếp kiểm tra hiện trường, chỉ đạo công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án lớn, quan trọng, cấp bách. Các xã, phường được giao trực tiếp thực hiện kiểm kê, lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Thành phố đồng thời xây dựng đường găng tiến độ cho từng hạng mục, điều chuyển vốn từ dự án chậm triển khai sang dự án có khả năng giải ngân cao hơn.

Hà Nội cũng áp dụng “làn xanh”, xử lý thủ tục trong 24 giờ đối với các dự án lớn, quan trọng. Thành phố đã hoàn thành hệ thống dữ liệu số hóa của 30.000 dự án đầu tư công và đặt mục tiêu trong quý III/2026 có thể theo dõi theo thời gian thực tiến độ thi công, giải ngân hằng ngày.

TP. Hồ Chí Minh kiến nghị xây dựng nền tảng dữ liệu FDI thống nhất

Từ điểm cầu TP. Hồ Chí Minh, Phó Giám đốc Sở Tài chính Thành phố Trương Tấn Vũ cho biết, Thành phố xác định khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài giữ vai trò quan trọng đối với vị thế trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời góp phần kết nối vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với các chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu thu hút khoảng 11 tỷ USD vốn FDI. Trong 6 tháng đầu năm, tổng vốn đăng ký đạt gần 7,5 tỷ USD, bằng 190% so với cùng kỳ năm 2025 và đạt 68,1% kế hoạch năm. Lũy kế đến ngày 30/6/2026, thành phố có hơn 146,8 tỷ USD vốn FDI còn hiệu lực với 21.351 dự án.

Dòng vốn trong 6 tháng tập trung chủ yếu vào kinh doanh bất động sản; bán buôn, bán lẻ và sửa chữa phương tiện; thông tin và truyền thông; công nghiệp chế biến, chế tạo; hoạt động chuyên môn, khoa học và công nghệ.

Trong nửa cuối năm, thành phố cần thu hút thêm tối thiểu khoảng 3,5 tỷ USD để hoàn thành mục tiêu. Theo đại diện thành phố, việc hoàn thành chỉ tiêu không thể chỉ dựa vào vốn đăng ký mà phải gắn với nâng cao tỷ lệ giải ngân, rút ngắn thời gian đưa dự án vào hoạt động và tăng cường liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước.

TP. Hồ Chí Minh xác định chuyển từ thu hút vốn theo số lượng sang lựa chọn nhà đầu tư theo chuỗi giá trị; từ cạnh tranh bằng ưu đãi riêng lẻ sang cạnh tranh bằng môi trường đầu tư, hạ tầng, nhân lực, dịch vụ hỗ trợ và năng lực đồng hành của chính quyền.

Toàn cảnh Hội nghị chiều 17/7. Ảnh: Đức Minh

Cùng với tăng cường hậu kiểm về tiến độ, công nghệ, môi trường, lao động, sử dụng đất và nghĩa vụ tài chính, thành phố sẽ tiếp tục tháo gỡ vướng mắc liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và các thủ tục chuyên ngành; công khai thông tin quy hoạch, quỹ đất, danh mục dự án và lĩnh vực ưu tiên.

Về kiến nghị, TP. Hồ Chí Minh đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu nâng cấp, hoàn thiện hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư thành một nền tảng số chung, đồng bộ trên phạm vi cả nước để quản lý khu vực kinh tế có vốn FDI.

Theo đề xuất của thành phố, hệ thống này cần chuẩn hóa dữ liệu về nhà đầu tư, dự án, ngành nghề, hình thức đầu tư, tiến độ thực hiện, giải ngân và chế độ báo cáo. Quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ cấp mới, điều chỉnh, chấm dứt hoạt động, góp vốn, mua cổ phần và phần vốn góp cần được liên thông giữa Bộ Tài chính, cơ quan đăng ký đầu tư địa phương và ban quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao.

Thành phố cũng đề nghị từng bước kết nối dữ liệu đầu tư với các hệ thống về đăng ký doanh nghiệp, đất đai, quy hoạch, thuế, hải quan, môi trường, lao động và xây dựng. Việc liên thông dữ liệu nhằm hạn chế yêu cầu nhà đầu tư phải cung cấp lại thông tin, thống nhất cách xử lý hồ sơ và nâng cao hiệu quả giám sát toàn bộ vòng đời dự án.

Đại diện UBND tỉnh An Giang cho biết, tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong 6 tháng đầu năm đạt 8,3%. Thu ngân sách đạt 47,5% dự toán, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tỉnh đang gặp nhiều khó khăn trong thực hiện dự toán thu và giải ngân vốn đầu tư công.

Dự toán thu ngân sách năm 2026 được giao cho An Giang là 9.200 tỷ đồng, trong đó thu tiền sử dụng đất chiếm trên 2.100 tỷ đồng. Đại diện tỉnh cho rằng đây là mức lớn so với khả năng thực tế của địa phương, trong khi việc xác định giá đất và tổ chức thu gặp khó khăn.

Đối với đầu tư công, đến ngày 30/6, tỉnh giải ngân đạt 31,6% kế hoạch. Vướng mắc lớn nằm ở các dự án ODA, chiếm hơn 50% nguồn vốn đầu tư công của tỉnh. Nhiều dự án phải điều chỉnh tổng mức đầu tư và cơ cấu nguồn vốn nên dù đã có khối lượng thực hiện vẫn chưa thể giải ngân. Tỉnh kiến nghị Bộ cùng các cơ quan liên quan sớm xem xét, tháo gỡ để địa phương tiếp tục triển khai dự án và hoàn thành kế hoạch giải ngân cuối năm.

Đối với các dự án tồn đọng, An Giang có 474 dự án thuộc diện cần tháo gỡ. Đến thời điểm Hội nghị, tỉnh đã giải quyết được 239 dự án, còn 235 dự án đang tiếp tục xử lý. Tỉnh đặt mục tiêu trong tháng 7 và tháng 8/2026 sẽ cơ bản tháo gỡ từng bước các vướng mắc, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ và thu hút thêm đầu tư.

Đà Nẵng: Hướng dẫn triển khai các mô hình mới

Giám đốc Sở Tài chính Đà Nẵng Trần Thị Thanh Tâm cho biết, thương mại, dịch vụ chiếm gần 55% cơ cấu kinh tế của thành phố. Trong 6 tháng đầu năm, Đà Nẵng tăng trưởng xấp xỉ 5,2%. Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số cả năm, thành phố phải đạt mức tăng trên 12% trong quý III và 13% trong quý IV.

Bên cạnh những động lực hiện có, thành phố tập trung triển khai Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế. Đà Nẵng đã xúc tiến, chấp thuận chủ trương đầu tư 4 dự án lớn tại các khu chức năng có tổng quy mô hơn 1.000 ha, phấn đấu cơ bản hoàn thành đầu tư hạ tầng vào cuối năm 2027.

Thành phố đang chuẩn bị mở rộng Khu thương mại tự do về phía nam, kết nối với sân bay và hệ thống đường cao tốc. Đà Nẵng cũng đã lựa chọn nhà đầu tư xây dựng bến cảng tổng hợp, bến cảng nước sâu Liên Chiểu và chuẩn bị chấp thuận chủ trương đầu tư đối với 6 bến cảng logistics trong khu vực.

Để triển khai các mô hình mới, thành phố đang phối hợp với Bộ Tài chính và cơ quan hải quan xây dựng hệ thống điều hành, giám sát hoạt động hải quan tại Khu thương mại tự do; đồng thời rà soát, lựa chọn dự án để thu hút các quỹ đầu tư quốc tế.

Đà Nẵng kiến nghị Bộ Tài chính tiếp tục hỗ trợ về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi; hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư công và đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Thành phố cũng đề nghị được hướng dẫn cụ thể trong quá trình triển khai Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do và thực hiện các quy định liên quan đến hoạt động lấn biển./.

Hoàng Yến