Khởi động nền tảng đổi mới sáng tạo trong ngành nông nghiệp và thực phẩm Việt Nam

Các đơn vị tham gia ký kết tại chương trình.

Hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn đang làm thay đổi mạnh mẽ ngành nông nghiệp toàn cầu, yêu cầu đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn mà đã trở thành động lực quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo không chỉ đến từ công nghệ hay những ý tưởng mới, mà điều quan trọng hơn là tạo dựng môi trường để các ý tưởng có thể gặp đúng đối tác, đúng nguồn lực và được thử nghiệm trong thực tiễn. Xuất phát từ yêu cầu đó, một mô hình hợp tác mới đã được khởi động với kỳ vọng kết nối hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học, địa phương và thế hệ trẻ, cùng kiến tạo tương lai của ngành nông nghiệp và thực phẩm Việt Nam.

Toàn cảnh buổi làm việc.

Ngày 10/7, tại Hà Nội, Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hội liên hiệp Thanh niên Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam và Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Food Bank Vietnam) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai Chương trình Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Nông nghiệp và Thực phẩm Việt Nam giai đoạn 2026-2030 (Vietnam Agri-Food Innovation Program - VAFIP).

Dự sự kiện có ông Nguyễn Quốc Trị, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường; ông Soopakij Chearavanont, Chủ tịch Tập đoàn C.P.; cùng đại diện các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, Trường đại học và nhiều tổ chức trong nước, quốc tế.

Thanh niên là lực lượng nòng cốt

Khác với nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp hay các cuộc thi đổi mới sáng tạo đã được triển khai trước đây, VAFIP được định hướng là nền tảng hợp tác mở, nơi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, Trường đại học, tổ chức xã hội, nhà đầu tư và lực lượng thanh niên cùng tham gia giải quyết những bài toán thực tiễn của ngành nông nghiệp và thực phẩm.

Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Food Bank Vietnam) phát biểu tại chương trình.

Điểm khởi đầu của chương trình không phải là những ý tưởng đơn lẻ, mà là những thách thức đang đặt ra cho ngành, như nâng cao giá trị nông sản; ứng dụng AI và chuyển đổi số; giảm thất thoát sau thu hoạch; giảm lãng phí thực phẩm; tận dụng phế phụ phẩm nông nghiệp; phát triển kinh tế tuần hoàn; giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở đó, các sáng kiến sẽ được kết nối với doanh nghiệp, chuyên gia, viện nghiên cứu và địa phương để cùng nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện và từng bước nhân rộng những mô hình có khả năng ứng dụng trong thực tiễn.

Một trong những định hướng xuyên suốt của VAFIP là phát huy vai trò của thanh niên trong đổi mới sáng tạo.

Theo Ban Điều phối chương trình, thanh niên không chỉ là lực lượng tiếp cận nhanh với AI, công nghệ số và các mô hình sản xuất mới, mà còn là những người sẵn sàng thử nghiệm, dám đổi mới và có khả năng kết nối tri thức với thực tiễn.

Thông qua các hoạt động đào tạo, cố vấn, kết nối chuyên gia, xây dựng các mô hình thử nghiệm (Living Lab), thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và hỗ trợ thương mại hóa sáng kiến, chương trình hướng tới tạo điều kiện để các ý tưởng của người trẻ có thể phát triển thành các giải pháp phục vụ sản xuất và đời sống.

Điểm nổi bật của VAFIP là mô hình hợp tác giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

Theo thỏa thuận hợp tác, Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phát huy vai trò kết nối lực lượng đoàn viên, thanh niên và các đơn vị trong toàn ngành; Hội liên hiệp Thanh niên Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam đồng hành bằng kinh nghiệm thực tiễn, chuyên gia, công nghệ và hệ sinh thái doanh nghiệp; Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam đảm nhiệm vai trò điều phối chương trình, kết nối mạng lưới đối tác trong và ngoài nước, tổ chức các hoạt động đào tạo, ươm tạo và triển khai các mô hình đổi mới sáng tạo.

Không chỉ dừng ở hợp tác chiến lược, ngay tại lễ ký kết, các bên cũng công bố những hoạt động đầu tiên của chương trình, gồm “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam Xanh” giai đoạn II, với mục tiêu trồng 1,5 triệu cây xanh trong giai đoạn 2026-2030; cùng chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp với 50.000 con gà giống và 25 tấn thức ăn chăn nuôi, góp phần tạo sinh kế và khuyến khích phát triển các mô hình chăn nuôi bền vững.

Hướng tới nền tảng kết nối lâu dài

Chia sẻ tại chương trình, ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam, cho biết VAFIP được xây dựng với mong muốn trở thành nền tảng kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và tổ chức xã hội nhằm phát hiện, ươm tạo và đưa các sáng kiến đổi mới sáng tạo vào thực tiễn.

Theo ông, thành công của chương trình không chỉ được đo bằng số lượng ý tưởng hay dự án được hình thành, mà quan trọng hơn là khả năng tạo ra những mô hình có giá trị ứng dụng, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn của ngành nông nghiệp và thực phẩm.

Ông Tạ Hồng Sơn, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khẳng định Đoàn Thanh niên Bộ sẽ tiếp tục phát huy vai trò kết nối đoàn viên, thanh niên trong toàn ngành, khuyến khích nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững.

Đại diện doanh nghiệp đồng hành, ông Lê Hoàng Chương, Chủ tịch Hội liên hiệp Thanh niên Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam, cho biết C.P. Việt Nam sẽ chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, kết nối chuyên gia, hỗ trợ triển khai các mô hình thử nghiệm và tạo điều kiện để những sáng kiến có tiềm năng được ứng dụng vào thực tế sản xuất, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp.

Với lộ trình triển khai đến năm 2030, VAFIP hướng tới xây dựng một nền tảng hợp tác mở, quy tụ sự tham gia của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học, Trường đại học, tổ chức quốc tế và lực lượng thanh niên, cùng thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên toàn chuỗi giá trị nông nghiệp và thực phẩm.

Kim Cương