Khơi dậy khát vọng khởi nghiệp, kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong thế hệ trẻ

Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp là nhiệm vụ chiến lược quốc gia

Sự kiện không chỉ là nơi hội tụ của hàng trăm dự án khởi nghiệp tiêu biểu mà còn là diễn đàn chính sách quan trọng, khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo trong thế hệ trẻ.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của Ngày hội trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, giàu tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng nhanh với những biến động của thời đại.

Theo Phó Thủ tướng, một quốc gia muốn phát triển nhanh và bền vững không thể thiếu một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh, trong đó lực lượng học sinh, sinh viên đóng vai trò trung tâm. Đây chính là nguồn nhân lực trẻ, năng động, có khả năng chuyển hóa tri thức thành sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới.

“Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục, mà phải được xác định là nhiệm vụ chiến lược quốc gia”, Phó Thủ tướng khẳng định. Theo đó, việc thúc đẩy khởi nghiệp trong nhà trường không chỉ góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn là nền tảng để hình thành thế hệ doanh nhân trẻ, lực lượng sáng tạo cho tương lai.

Đánh giá kết quả sau 8 năm triển khai Đề án “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp”, Phó Thủ tướng cho biết nhận thức và tư duy về khởi nghiệp trong giới trẻ đã có chuyển biến rõ rệt. Nhiều ý tưởng sáng tạo đã được hoàn thiện thành sản phẩm mẫu, từng bước tiếp cận thị trường và gắn với nhu cầu thực tiễn.

Cùng với đó, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam ngày càng được mở rộng, với sự tham gia ngày càng sâu của các tổ chức hỗ trợ, quỹ đầu tư, chuyên gia và doanh nghiệp. Đây là những yếu tố quan trọng giúp các dự án của học sinh, sinh viên không chỉ dừng lại ở ý tưởng mà có thể phát triển thành sản phẩm có giá trị kinh tế.

“Những kết quả đạt được là minh chứng cho tiềm năng to lớn của học sinh, sinh viên Việt Nam trong việc chuyển hóa tri thức thành năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế”, Phó Thủ tướng nhận định.

Để khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển đất nước, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần có những giải pháp cụ thể và đồng bộ.

Trong đó, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy và cách làm, chuyển từ hình thức sang thực chất. Thước đo hiệu quả không còn là số lượng cuộc thi hay hoạt động phong trào, mà phải là số lượng dự án đi vào thị trường, số doanh nghiệp được hình thành và khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Đặc biệt, cần xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp ngay trong nhà trường, tạo điều kiện để các ý tưởng được thử nghiệm, hoàn thiện và phát triển đến cùng. Các dự án tiềm năng phải được hỗ trợ về cơ chế sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và tiếp cận nguồn lực xã hội, giúp rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh, Ngày hội không chỉ là nơi tranh tài mà còn là môi trường để học sinh, sinh viên trưởng thành, tích lũy tri thức, rèn luyện bản lĩnh và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến. “Thành công không chỉ nằm ở giải thưởng hay thứ hạng, mà ở hành trình các em tích lũy được gì, trưởng thành ra sao và có dám theo đuổi ước mơ đến cùng hay không”, Phó Thủ tướng chia sẻ.

Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và toàn xã hội sẽ tiếp tục đồng hành, nhưng yếu tố quyết định vẫn là ý chí, năng lực hành động và tinh thần vượt khó của mỗi học sinh, sinh viên.

Thước đo mới: sinh viên tạo việc làm, chứ không phải có việc làm

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng GD&ĐT Hoàng Minh Sơn cho rằng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu ngày càng cao về năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn phát biểu khai mạc tại buổi lễ.

Theo Bộ trưởng, sự khác biệt giữa các quốc gia trong thời đại ngày nay không còn nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay chi phí lao động, mà ở khả năng tạo ra tri thức mới và chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế.Điều này đòi hỏi một sự thay đổi mang tính chiến lược trong hệ thống giáo dục và đào tạo.

Giáo dục không chỉ là lĩnh vực phúc lợi xã hội mà phải trở thành một hệ thống tạo giá trị gia tăng trực tiếp cho nền kinh tế.“Chúng ta cần chuyển từ tiếp cận tri thức sang kiến tạo tri thức, từ tiếp nhận sang sáng tạo, từ thích ứng sang dẫn dắt sự thay đổi”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Trong tiến trình đó, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong nhà trường không còn là hoạt động bổ trợ, mà trở thành một phương thức giáo dục hiện đại, giúp người học hình thành năng lực phát hiện vấn đề, thiết kế giải pháp và tổ chức thực hiện.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu cuối cùng của khởi nghiệp trong giáo dục không chỉ là tạo ra doanh nghiệp mới, mà là tạo ra những con người có tư duy đổi mới, có năng lực hành động và khát vọng đóng góp cho xã hội.

Một điểm nhấn quan trọng được Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề cập là yêu cầu tái cấu trúc hệ sinh thái giáo dục theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa Nhà trường - Doanh nghiệp - Nhà nước. Theo đó, các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp phải trở thành “hạ tầng chiến lược”, nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và thương mại hóa ngay trong lòng hệ thống. Nhà giáo không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là “tác nhân kinh tế tri thức”, đồng hành cùng sinh viên trong quá trình biến ý tưởng thành sản phẩm thực tế.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải thay đổi thước đo thành công của giáo dục. Không chỉ dừng lại ở tỷ lệ sinh viên có việc làm, mà cần đánh giá dựa trên số lượng sinh viên có khả năng tạo việc làm,những người có thể tạo ra giá trị mới cho xã hội.

Với 135 dự án lọt vào vòng chung kết năm nay, Ngày hội được đánh giá là nơi hội tụ của trí tuệ, khát vọng và tinh thần đổi mới sáng tạo. Bộ trưởng kỳ vọng mỗi dự án không chỉ dừng lại ở ý tưởng mà phải tiến thêm một bước trong hành trình phát triển: hiểu rõ hơn về vấn đề, sâu sắc hơn về thị trường, hoàn thiện hơn về sản phẩm và khả thi hơn trong triển khai. “Đừng chỉ học để tìm việc, hãy học để làm chủ, để nhận diện cơ hội và đủ bản lĩnh để khởi nghiệp”, Bộ trưởng nhắn nhủ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn chụp ảnh cùng các em học sinh, sinh viên tham gia Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia HSSV lần thứ VIII.

Ngày hội khởi nghiệp, nơi người trẻ tin khát vọng bước vào đời sống

PGS.TS Bùi Hữu Toàn, Giám đốc Học viện Ngân hàng, cho rằng việc đặt nhà trường làm trung tâm kết nối giữa ý tưởng sáng tạo, công nghệ lõi và nguồn lực tài chính không còn là giải pháp tình thế mà là sự chuyển hướng mang tính chiến lược.

Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, các cơ sở giáo dục cần chủ động xây dựng môi trường ươm tạo khởi nghiệp gắn với nhu cầu thị trường, đồng thời nâng cao năng lực tài chính và khả năng tiếp cận vốn cho các dự án sinh viên.

Học viện Ngân hàng cam kết sẽ thúc đẩy mạnh mẽ cơ chế huy động nguồn lực xã hội, kết nối chặt chẽ với hệ thống ngân hàng, các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư và mạng lưới cựu sinh viên, qua đó hình thành dòng vốn hỗ trợ bền vững cho hoạt động khởi nghiệp.

Các đại biểu thực hiện nghi thức Khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII.

Đại diện cho thế hệ trẻ, Trần Nhân Kiệt, sinh viên Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, Đại học Đà Nẵng, CEO & Founder BINKS JSC, chia sẻ rằng Ngày hội không chỉ là sân chơi mà còn là nơi nhiều ý tưởng lần đầu được lắng nghe một cách nghiêm túc. Theo Kiệt, đây cũng là nơi các dự án được nhìn nhận bằng thước đo thực tiễn và là cơ hội để nhiều bạn trẻ lần đầu tin rằng khát vọng của mình có thể bước ra khỏi giảng đường để đi vào đời sống.

Tinh thần đó cũng chính là thông điệp xuyên suốt của Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia năm nay: khởi nghiệp không phải là con đường dễ dàng, nhưng là hành trình giúp người trẻ trưởng thành, dấn thân và tạo ra giá trị cho xã hội.

Em Trần Nhân Kiệt, sinh viên Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt - Anh, Đại học Đà Nẵng, đồng thời là CEO & Founder của BINKS JSC, chia sẻ tại buổi lễ.

Sau 8 năm tổ chức, Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia của học sinh, sinh viên không còn là một hoạt động phong trào, mà đã từng bước trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của quốc gia.

Những thông điệp được đưa ra tại Ngày hội năm nay cho thấy một sự chuyển biến rõ rệt trong tư duy chính sách: từ hỗ trợ khởi nghiệp như một hoạt động bổ trợ sang coi đây là một trụ cột trong phát triển kinh tế tri thức. Việc đặt nhà trường vào vị trí trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cùng với sự tham gia của doanh nghiệp, nhà đầu tư và Nhà nước, đang mở ra một mô hình phát triển mới - nơi tri thức không chỉ được truyền thụ mà còn được chuyển hóa thành giá trị kinh tế cụ thể.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong thế hệ trẻ không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là chiến lược dài hạn để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ngày hội Khởi nghiệp Quốc gia lần thứ VIII vì thế không chỉ là một sự kiện thường niên, mà là một dấu mốc quan trọng trong hành trình xây dựng một Việt Nam đổi mới, sáng tạo và phát triển bền vững - nơi mỗi học sinh, sinh viên không chỉ là người học, mà còn là những chủ thể kiến tạo tương lai.

Nguyệt Thương