Lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sáng tạo trong học sinh, sinh viên

Dự chương trình có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cùng đại diện lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương, địa phương.

Giáo dục phải tạo ra giá trị cho nền kinh tế

Phát biểu khai mạc Ngày hội, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn cho biết, đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thế giới.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc “Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của HSSV lần thứ VIII - năm 2026” (SV_STARTUP - Lần thứ VIII). Ảnh: MOET

Sự khác biệt giữa các quốc gia không còn nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay chi phí lao động mà ở năng lực tạo ra tri thức mới và chuyển hóa tri thức đó thành giá trị kinh tế, đòi hỏi một sự thay đổi mang tính chiến lược trong hệ thống GD&ĐT.

GD&ĐT không còn đơn thuần là một lĩnh vực phúc lợi xã hội - nơi nhà nước đầu tư để nâng cao dân trí và đào tạo nhân lực mà phải là một hệ thống tạo giá trị gia tăng trực tiếp cho nền kinh tế.

“Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với GD&ĐT phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, không chỉ trong nội dung và phương pháp mà sâu xa hơn là trong tư duy phát triển con người - từ tiếp cận tri thức sang kiến tạo tri thức, từ tiếp cận sang sáng tạo, từ thích ứng sang dẫn dắt sự thay đổi” - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.

Trong tiến trình đó, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong nhà trường không đơn thuần là một hoạt động bổ trợ mà là một phương thức giáo dục hiện đại; giúp người học hình thành năng lực phát hiện vấn đề từ thực tiễn, năng lực thiết kế giải pháp, năng lực tổ chức thực hiện và tinh thần dấn thân vì những giá trị tốt đẹp của cộng đồng.

Khởi nghiệp trong giáo dục hướng đến mục tiêu không chỉ là tạo ra doanh nghiệp mới mà quan trọng hơn là tạo ra những con người mới, những thế hệ công dân mới có năng lực hành động và có khát vọng đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của HSSV lần thứ VIII được tổ chức không chỉ nhằm tiếp tục lan tỏa tinh thần khởi nghiệp mà còn hướng tới mục tiêu cao hơn là nâng cao chất lượng, hiệu quả và chiều sâu của toàn bộ hệ sinh thái khởi nghiệp trong ngành Giáo dục.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn mong muốn, mỗi hoạt động trong khuôn khổ Ngày hội không chỉ dừng lại ở việc trình bày ý tưởng mà phải giúp các dự án tiến thêm một bước trong hành trình phát triển: Rõ hơn về vấn đề cần giải quyết, sâu hơn về nhu cầu thị trường, hoàn thiện hơn về sản phẩm và khả thi hơn về mô hình triển khai.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp không phải là tổ chức thêm một vài cuộc thi mà là tái cấu trúc lại triết lý GD&ĐT, trong đó cần chuyển từ tư duy quản lý giáo dục, quản lý đào tạo sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà trường phải là một nền tảng kết nối chặt chẽ giữa nhà trường - doanh nghiệp - nhà nước.

Thành công của một trường đại học, trường cao đẳng không chỉ là tỉ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên môn mà là bao nhiêu sinh viên có khả năng trở thành những người “tạo việc làm” - những cá nhân có thể tự tạo ra giá trị mới và cơ hội cho người khác.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khuyến khích HSSV hãy thay đổi định vị bản thân, đừng chỉ học để cầm tấm bằng đi tìm việc. Hãy học để có năng lực làm chủ, năng lực nhận diện cơ hội và bản lĩnh để khởi nghiệp.

“Đừng sợ thất bại. Trong khởi nghiệp, thất bại không phải là dấu chấm hết,mà là một học phần bắt buộc của sự thành công. Điều quan trọng hơn giải thưởng ngày hôm nay chính là tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề phức hợp và khát vọng cống hiến mà các em tích lũy được qua hành trình này” - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhắn nhủ.

Hỗ trợ HSSV khởi nghiệp là nhiệm vụ chiến lược quốc gia

Phát biểu chỉ đạo tại chương trình, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, gần 8 năm qua, việc triển khai Đề án “Hỗ trợ HSSV khởi nghiệp” đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo. Ảnh: MOET

Nhận thức và tư duy về khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong HSSV có chuyển biến rõ nét. Nhiều ý tưởng được hoàn thiện thành sản phẩm mẫu, được thử nghiệm và từng bước kết nối với thực tiễn. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam ngày càng được mở rộng với sự tham gia sâu hơn của các tổ chức hỗ trợ, các quỹ đầu tư, chuyên gia và doanh nghiệp…

Những kết quả này là minh chứng cho tiềm năng to lớn của HSSV Việt Nam trong việc chuyển hóa tri thức thành sản phẩm dịch vụ có giá trị, góp phần hình thành năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, cần thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế. Tại một số nơi, hoạt động khởi nghiệp còn mang tính phong trào, thiếu chiều sâu. Sản phẩm chưa gắn chặt với nhu cầu thị trường. Cơ chế, chính sách hỗ trợ còn hạn chế, thiếu đồng bộ. Việc kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp, nhà đầu tư, chuyên gia trong nhiều trường hợp hiệu quả chưa cao.

Thời gian tới, để triển khai hiệu quả chương trình hỗ trợ HSSV khởi nghiệp, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ GD&ĐT cần tập trung đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách làm; lấy kết quả thực chất, số lượng sản phẩm, dự án đi vào thị trường, số doanh nghiệp được hình thành và khả năng thương mại hóa làm thước đo chủ yếu.

Cùng đó, cần xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp trong nhà trường, tạo điều kiện để các ý tưởng được thử nghiệm, hoàn thiện và phát triển đến cùng, không dừng lại ở các cuộc thi, ngày hội; hoàn thiện cơ chế về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và huy động nguồn lực xã hội, bảo đảm các dự án tiềm năng có thể tiếp cận nhanh với thị trường.

Bộ Khoa học và Công nghệ phải đóng vai trò “cầu nối” đưa tri thức trong nhà trường ra thị trường, biến ý tưởng của học sinh, sinh viên thành sản phẩm và doanh nghiệp thực sự; phối hợp chặt chẽ với Bộ GD&ĐT đưa hoạt động khởi nghiệp HSSV trở thành một cấu phần của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia; hỗ trợ các cơ sở giáo dục kết nối với trung tâm đổi mới sáng tạo, tổ chức ươm tạo, doanh nghiệp khoa học và công nghệ; đẩy mạnh tư vấn, ươm tạo, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ; nghiên cứu, đề xuất cơ chế hỗ trợ đủ mạnh để các dự án của HSSV tiếp cận thuận lợi với khoa học, công nghệ, quỹ đầu tư, chuyên gia và thị trường...

“Khởi nghiệp không bắt đầu từ những điều lớn lao mà bắt đầu từ việc biết quan sát thực tiễn, không ngừng học hỏi, chủ động hợp tác, dám thử nghiệm và kiên trì vượt qua khó khăn, thách thức”, Phó Thủ tướng chia sẻ và mong HSSV giữ vững tinh thần cầu tiến, không ngừng khát vọng vươn lên, dám nghĩ khác, dám làm mới; rèn luyện năng lực, thể chất, giữ vững kỷ luật, đề cao đạo đức, tôn trọng pháp luật và hướng tới tạo ra những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn chụp ảnh cùng HSSV tham gia Ngày hội. Ảnh: MOET

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, nhà trường và xã hội sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện để các em học tập, rèn luyện, thử sức và phát triển.

Thảo Nguyên