Khi Công đoàn không chỉ 'đến' mà thực sự 'đồng hành' cùng người lao động

Từ những cuộc đối thoại thẳng thắn với lãnh đạo thành phố đến các chương trình phúc lợi, khám sức khỏe, thương lượng nâng cao quyền lợi người lao động, Công đoàn đang từng bước chuyển từ vai trò tổ chức phong trào sang đại diện, đồng hành và giải quyết những vấn đề thiết thân của công nhân.

Công nhân Công ty TNHH SUMITOMO HEAVY IDUSTRIES trong giờ làm việc. Ảnh: Hải Hà

Để người lao động được nói và được lắng nghe

Hơn 600 câu hỏi được Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội gửi đến Ban tổ chức trước Hội nghị gặp mặt, đối thoại giữa Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội với công nhân, lao động là con số đủ để thấy người lao động đang kỳ vọng rất nhiều vào một kênh đối thoại trực tiếp với chính quyền.

Trong số đó, 23 câu hỏi được đại diện công nhân nêu trực tiếp tại hội nghị. Không phải những câu chuyện quá lớn lao, họ hỏi về những điều rất gần với cuộc sống hằng ngày, như: Doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội thì ai bảo vệ người lao động; vì sao nhiều doanh nghiệp vẫn nợ lương kéo dài; bao giờ công nhân có thêm nhà ở giá phù hợp; con công nhân có thêm trường học; môi trường làm việc tại các khu công nghiệp sẽ được cải thiện ra sao...

Những câu hỏi ấy cũng chính là những nỗi lo mà hàng triệu người lao động đang mang theo mỗi ngày. Ngay tại diễn đàn, Chủ tịch UBND thành phố đã giao lãnh đạo 12 sở, ngành và địa phương trực tiếp trả lời từng nhóm vấn đề.

Lãnh đạo Công đoàn Các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp Hà Nội nắm bắt tình hình hoạt động ở cơ sở. Ảnh: Hải Hà

Theo chị Nguyễn Thị Duyên, công nhân làm việc tại Khu công nghiệp Thạch Thất - Quốc Oai, nếu trước đây, nhiều hoạt động vẫn mang màu sắc phong trào thì năm 2026, tổ chức Công đoàn đã dành nhiều thời gian hơn cho việc đại diện, phản ánh và bảo vệ quyền lợi người lao động. Đối thoại không còn là hoạt động mang tính hình thức mà trở thành một kênh kết nối giữa công nhân với chính quyền, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý, nhận được sự đồng thuận cao của công nhân, lao động. Đặc biệt, nội dung về nhà ở cho công nhân, nâng cao đời sống người lao động được giải thích rõ căn cứ pháp lý, sau đối thoại Hà Nội đã có lộ trình thực hiện gắn với trách nhiệm của từng cơ quan và nhiệm vụ chăm lo của tổ chức Công đoàn.

Đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội đến công trường thăm, động viên và trao nước uống cho đoàn viên, người lao động. Ảnh: PV

Trong tháng 5-2026, Hà Nội có 562 bản thỏa ước lao động tập thể được ký mới, nhiều bản bổ sung những điều khoản có lợi hơn quy định của pháp luật, như: Tăng mức hỗ trợ tiền ăn ca, bổ sung trợ cấp nuôi con nhỏ, hỗ trợ khám sức khỏe định kỳ, cải thiện điều kiện làm việc và mở rộng các chế độ phúc lợi.

Đó là những kết quả không dễ có được nếu thiếu sự kiên trì của cán bộ Công đoàn trong quá trình đối thoại với doanh nghiệp. Mỗi điều khoản được bổ sung vào thỏa ước lao động tập thể đồng nghĩa với việc hàng trăm, hàng nghìn người lao động có thêm quyền lợi và sự bảo đảm trong quá trình làm việc. Đó cũng là điểm đặc biệt của Tháng Công nhân năm nay

Những chuyển động ở cơ sở

Trưởng ban Công tác công đoàn, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Lê Thị Kim Điệp cho biết, bên cạnh công tác đối thoại, trong Tháng Công nhân năm nay, Công đoàn thành phố đã tổ chức 925 Chương trình “Cảm ơn người lao động” cho hơn 129.000 đoàn viên, người lao động. Đặc biệt, ở cấp cơ sở, 639 hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao được tổ chức sôi nổi, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho đoàn viên, người lao động.

Hưởng ứng chủ trương chuyển đổi số và xây dựng đội ngũ công nhân lao động thích ứng với kỷ nguyên số, nhiều công đoàn cơ sở đã tổ chức các hoạt động, hội thi sáng tạo, như: “Công đoàn số - Sáng tạo số”, “Công đoàn 4.0 - Đoàn viên thời đại số”, mô hình “Công đoàn Sơn Đồng số” ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý, điều hành, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động công đoàn trong tình hình mới.

Công đoàn cũng đến với người lao động qua 1.032 chương trình "Bữa cơm Công đoàn". Không có những bài phát biểu dài, thay vào đó là những câu chuyện rất đời thường về suất ăn ca, điều hòa trong phân xưởng, thời gian nghỉ giữa ca hay việc đón con sau giờ làm. Những cuộc trò chuyện tưởng như giản dị ấy lại giúp nhiều kiến nghị được giải quyết ngay tại doanh nghiệp, không phải chờ đến những cuộc họp định kỳ. Cũng từ đó, khoảng cách giữa người sử dụng lao động, tổ chức Công đoàn và người lao động được rút ngắn, góp phần tăng cường sự gắn kết giữa người sử dụng lao động với người lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Tại các phường: Cầu Giấy, Hoàn Kiếm, Long Biên, nhiều mô hình chăm lo cũng tạo được dấu ấn. Từ những buổi tư vấn pháp luật miễn phí, khám sức khỏe lưu động, tuyên truyền an toàn vệ sinh lao động đến các chương trình thăm hỏi công nhân bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hay hỗ trợ đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn, tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là giúp người lao động cảm nhận được sự đồng hành của tổ chức Công đoàn trong những thời điểm họ cần nhất.

Một chuyển động khác cũng đang diễn ra trong chính cách thức hoạt động của Công đoàn. Thay vì chờ đoàn viên đến với mình, Công đoàn phường Láng đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo để kết nối với đoàn viên. Sự thay đổi ấy không chỉ giúp hoạt động Công đoàn nhanh hơn, minh bạch hơn mà còn phù hợp với lực lượng lao động trẻ ngày càng đông trên địa bàn.

Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội Nguyễn Văn Thắng, những kết quả đạt được mang đậm dấu ấn sáng tạo của các cấp Công đoàn Thủ đô". Thực tiễn Tháng Công nhân năm 2026 cho thấy, đổi mới không nằm ở việc tổ chức thêm bao nhiêu chương trình mà ở việc mỗi chương trình có giải quyết được vấn đề của người lao động hay không. Một cuộc đối thoại giúp tháo gỡ vướng mắc, một bản thỏa ước mang lại thêm quyền lợi, một buổi khám sức khỏe phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp hay một chai nước trao giữa trưa nắng đều là những việc làm nhỏ nhưng góp phần bồi đắp niềm tin của người lao động đối với tổ chức Công đoàn. Đó cũng là con đường mà Công đoàn Thủ đô đang lựa chọn: đổi mới từ những điều thiết thực nhất, lấy sự hài lòng của đoàn viên làm thước đo, lấy hiệu quả phục vụ làm tiêu chí đánh giá và lấy niềm tin của người lao động làm động lực để tiếp tục đổi mới.

Hà Phong