Israel phát triển xét nghiệm máu đơn giản giúp phát hiện sớm ung thư phổi

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, nghiên cứu do nhóm chuyên gia tại Đại học Tel Aviv thực hiện, vừa được công bố trên tạp chí npj Precision Oncology. Khác với các phương pháp "sinh thiết lỏng" hiện nay chủ yếu dựa trên giải trình tự ADN, kỹ thuật mới sử dụng ánh sáng để nhận diện "dấu vân tay hóa học" của ADN tự do lưu hành trong máu. Đây là tập hợp các biến đổi hóa học đặc trưng trên ADN do tế bào ung thư tạo ra, giúp các nhà khoa học xác định sự hiện diện của khối u mà không cần giải mã toàn bộ trình tự gene.

Nhóm nghiên cứu cho biết, phương pháp này sử dụng các phân tử phát huỳnh quang gắn vào những biến đổi hóa học liên quan đến ung thư trên ADN. Sau đó, mẫu ADN được đưa lên một vi mạch chuyên dụng và quét bằng công nghệ quang học. Hệ thống sẽ tạo ra các mẫu tín hiệu tương tự mã QR để mô hình trí tuệ nhân tạo phân tích và xác định nguy cơ mắc ung thư.

Trong thử nghiệm trên 103 người, gồm 51 bệnh nhân ung thư phổi và 52 người khỏe mạnh, xét nghiệm phát hiện đúng 93,1% trường hợp ung thư phổi giai đoạn 2-4 và xác định chính xác 90,3% người không mắc bệnh. Phương pháp cũng có thể phân biệt 2 dạng ung thư phổi phổ biến là ung thư phổi không tế bào nhỏ và ung thư phổi tế bào nhỏ.

Ngoài khả năng chẩn đoán, kết quả ban đầu cho thấy, xét nghiệm có thể được sử dụng để theo dõi hiệu quả điều trị. Ở những bệnh nhân đáp ứng tốt với liệu pháp điều trị, "dấu vân tay hóa học" của ADN có xu hướng thay đổi theo hướng giống với người khỏe mạnh.

Theo nhóm nghiên cứu, ưu điểm lớn của phương pháp này là quy trình đơn giản, thời gian thực hiện chỉ từ 2 đến 3 ngày với chi phí khoảng 60 USD cho mỗi mẫu, thấp hơn khoảng 10 lần so với các xét nghiệm giải trình tự ADN hiện nay.

Tuy nhiên, nhà khoa học khẳng định, xét nghiệm mới chưa thể thay thế chụp cắt lớp vi tính (CT) liều thấp - phương pháp sàng lọc ung thư phổi tiêu chuẩn hiện nay - và vẫn cần thêm các thử nghiệm lâm sàng trên quy mô lớn trước khi được đưa vào sử dụng rộng rãi. Công ty JaxBio Technologies, được thành lập để thương mại hóa công nghệ này, đã huy động được 12 triệu USD và đang triển khai các thử nghiệm lâm sàng tại nhiều bệnh viện ở Israel và châu Âu.

Đức Trung (TTXVN )