Iran dọa phong tỏa các tuyến năng lượng huyết mạch trước sức ép từ Mỹ

Căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông vừa chứng kiến một bước leo thang nguy hiểm mới, khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa đưa ra lời đe dọa đanh thép về việc phong tỏa toàn bộ hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

Sáng 15/7, truyền thông nhà nước Iran đã đồng loạt phát đi tuyên bố cứng rắn của IRGC. Theo đó, lực lượng này khẳng định dòng chảy dầu mỏ và khí đốt từ Trung Đông phải được lưu thông một cách bình đẳng cho tất cả các quốc gia, bằng không hành lang năng lượng chiến lược này sẽ bị khóa chặt với mọi đối tác.

Lời cảnh báo trên là đòn đáp trả trực diện đối với quyết định tái thiết lập vòng vây phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm kiểm soát chặt chẽ các cảng biển và vùng lãnh hải của Iran, bắt đầu có hiệu lực từ chiều 14/7 vừa qua.

Iran đe dọa sẽ phong tỏa các tuyến đường xuất khẩu dầu khí từ khu vực Trung Đông nhằm đáp trả việc Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân. Ảnh: Stringer/Getty Images

Lệnh phong tỏa toàn diện nói trên được Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) công bố với sự tham gia của một lực lượng quân sự hùng hậu, bao gồm hơn 20 tàu chiến hiện đại cùng hàng trăm phi cơ chiến đấu hoạt động liên tục trên khắp không phận và hải phận ở Trung Đông.

Phía Washington khẳng định các lực lượng của họ luôn đặt trong trạng thái cảnh giác cao nhất và sẵn sàng hành động tức thì. Để minh chứng cho quyết tâm này, quân đội Mỹ đã thực hiện một chiến dịch không kích dồn dập kéo dài suốt 7 giờ đồng hồ nhằm triệt hạ các bệ phóng tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) cùng các hệ thống phòng thủ ven biển của Iran nằm dọc eo biển Hormuz và vùng duyên hải phía nam của quốc gia này.

Ngay lập tức, Iran đã tiến hành các đợt tập kích đáp trả quy mô lớn bằng tên lửa và UAV tự sát từ tối 14 đến rạng sáng 15/7. Trong chiến dịch phản công đồng loạt này, Tehran tuyên bố đã phá hủy thành công nhiều kho chứa vũ khí và linh kiện quân sự quan trọng tại các căn cứ không quân của Mỹ ở Bahrain và Kuwait.

Bất chấp áp lực quân sự từ phương Tây, IRGC khẳng định sẽ tiếp tục duy trì việc phong tỏa eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ chấm dứt các hành động mà họ gọi là can thiệp thù địch. Bên cạnh đó, lực lượng này còn đưa ra cảnh báo về việc sẵn sàng khóa chặt các tuyến đường xuất khẩu năng lượng khác nhằm triệt tiêu lợi ích kinh tế của Mỹ và các đồng minh trong khu vực.

Giới phân tích quân sự quốc tế nhận định, Iran còn có khả năng cao sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng Houthi tại Yemen để tiến hành phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb. Đây là hành lang hàng hải tối quan trọng kết nối trực tiếp Biển Đỏ với Vịnh Aden, đồng thời là cửa ngõ duy nhất dẫn vào Kênh đào Suez.

Trước đó, một quan chức cấp cao của lực lượng Houthi từng cảnh báo một kịch bản phong tỏa như vậy hoàn toàn có thể đẩy giá dầu thô thế giới vượt ngưỡng 200 USD/thùng, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của nền kinh tế toàn cầu.

Iran còn có khả năng cao sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng Houthi để tiến hành phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: NASA Johnson Space Center

Sự bùng nổ xung đột trực diện lần này diễn ra ngay sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đạt được vào tháng 6 vừa qua chính thức đổ vỡ. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tiếp tục duy trì và tăng cường các đòn tấn công quân sự trong những ngày tới.

Ông Trump cũng đồng thời cảnh báo có thể sẽ nhắm mục tiêu trực tiếp vào hệ thống hạ tầng năng lượng, nhà máy điện và mạng lưới giao thông của Iran vào tuần sau nếu nước này không chấp nhận quay trở lại bàn đàm phán với thái độ nghiêm túc.

Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Mỹ cũng quyết định từ bỏ ý tưởng áp thuế 20% đối với các tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz, thay vào đó sẽ hướng đến việc thúc đẩy các thỏa thuận đầu tư chiến lược từ các quốc gia giàu có vùng Vịnh nhằm cô lập hoàn toàn Tehran.

Những diễn biến địa chính trị tại vùng rốn dầu Trung Đông đã ngay lập tức dội một gáo nước lạnh vào các thị trường tài chính toàn cầu, khiến giá dầu thế giới tăng phi mã trong các phiên giao dịch gần đây.

Trong đó, giá dầu thô chuẩn Brent đã nhanh chóng chạm mức cao nhất kể từ giữa tháng 6, giao động trong khoảng 85-86 USD/thùng trong ngày 15/7. Con số này phản ánh chân thực nỗi e ngại sâu sắc của các nhà đầu tư về một kịch bản đứt gãy nguồn cung năng lượng nghiêm trọng và kéo dài.

Anh Vũ