Mỹ siết gọng kìm với 'ông trùm' dầu mỏ Iran

Ông Mohammad Hossein Shamkhani. Ảnh: IranFocus

Bộ Tài chính Mỹ đã công bố một loạt biện pháp trừng phạt mới nhằm vào các cá nhân, tổ chức và tàu thuyền có liên quan đến Mohammad Hossein Shamkhani. Đây là nhân vật được xem là mắt xích trung tâm trong mạng lưới tàu bí mật, vốn đã mang về hàng tỷ USD doanh thu nhờ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ cho Nga và Iran.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng mạng lưới do ông Shamkhani điều hành là một trong những cỗ máy sinh lợi lớn nhất của chính quyền Iran. Hiện ông Shamkhani đã bị Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Anh áp đặt nhiều lệnh trừng phạt.

Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC), ông Shamkhani (hay còn dùng tên Hugo Hayek), sinh tại Tehran và trước đây từng mang quốc tịch Dominica. Dominica từng bị cáo buộc bán hộ chiếu cho các đối tượng đang bị truy nã và đã thu hồi quốc tịch của ông Shamkhani vào năm ngoái trước sức ép quốc tế.

Ông Shamkhani là con trai của ông Ali Shamkhani, cựu Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran và là cố vấn cấp cao của lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Cả ông Ali Shamkhani và ông Khamenei đều thiệt mạng trong cùng một cuộc không kích của Mỹ - Israel ngay trong ngày đầu tiên của cuộc chiến với Iran.

OFAC cáo buộc ông Shamkhani đã lợi dụng ảnh hưởng chính trị của cha để xây dựng và điều hành đội tàu chở dầu chuyên vận chuyển dầu mỏ của Iran và Nga nhằm né tránh các lệnh trừng phạt. Theo OFAC, đế chế kinh doanh của ông đã mở rộng sang lĩnh vực vận tải biển và kinh doanh hàng hóa.

Theo cuộc điều tra của Dự án Báo cáo về Tội phạm có tổ chức và Tham nhũng (OCCRP), ông Shamkhani và em trai Abolfazl đã sử dụng bí danh Hayek cùng hộ chiếu Dominica để đứng tên các bất động sản hạng sang trị giá gần 29 triệu USD tại Dubai. OCCRP cho biết Dominica cũng đã thu hồi quốc tịch của ông Abolfazl vào tháng 3.

Cũng theo Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, chính quyền Mỹ đã phong tỏa hơn 130 triệu USD tiền điện tử mà nước này cho là có liên quan đến Iran.

Ngày 14/7, Bộ Chiến tranh Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt một số ví điện tử có liên hệ với Ngân hàng Trung ương Iran, qua đó dẫn đến việc phong tỏa số tài sản này. Bộ Chiến tranh Mỹ cũng trừng phạt hơn 50 mục tiêu bị cáo buộc có liên quan đến mạng lưới giúp Iran né tránh các lệnh trừng phạt.

Một nguồn thạo tin cho biết Tether, công ty tiền điện tử cung cấp nền tảng hỗ trợ các giao dịch tiền số trên toàn cầu, đã tham gia vào quá trình phong tỏa số tài sản trên.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ một lần nữa gia tăng sức ép với Iran sau khi bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột đã đổ vỡ. Trong những ngày gần đây, chính quyền Mỹ đã áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt mới, đồng thời leo thang các hoạt động quân sự nhằm vào Iran, tiến hành thêm các cuộc không kích trong ngày 14/7.

Hồi tháng 4, chính quyền Mỹ cũng đã phong tỏa 344 triệu USD tiền điện tử có liên quan đến Iran.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, ông Bessent khẳng định chính quyền Mỹ sẽ tiếp tục quyết liệt lần theo dòng tiền và ngăn chặn chính quyền Iran tiếp cận nguồn thu từ các hoạt động tạo doanh thu bất hợp pháp.

Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố gói trừng phạt mới nhằm vào các cá nhân và tổ chức bị cáo buộc hỗ trợ mạng lưới tài chính của Iran. Các biện pháp mới nhắm vào Ali Ansari, doanh nhân Iran sinh sống tại Dubai (UAE), cùng nhiều công ty, cơ sở đổi ngoại tệ và doanh nghiệp bình phong bị cáo buộc tham gia quản lý tài sản và luân chuyển hàng tỷ USD cho các ngân hàng Iran thuộc diện trừng phạt của Mỹ. Mỹ cáo buộc mạng lưới này tạo nguồn tài chính phục vụ lợi ích của giới lãnh đạo Iran.

Bộ trưởng Bessent khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục sử dụng các công cụ tài chính để loại bỏ Iran khỏi hệ thống tài chính quốc tế, đồng thời gia tăng sức ép đối với nước này.

Theo quy định, mọi tài sản và lợi ích của các cá nhân, tổ chức bị đưa vào danh sách trừng phạt thuộc phạm vi tài phán của Mỹ sẽ bị phong tỏa. Các tổ chức và công dân Mỹ bị cấm tiến hành giao dịch với các đối tượng này.

Gói trừng phạt trên được công bố chỉ vài ngày sau khi chính quyền Tổng thống Trump thu hồi cơ chế miễn trừ cho phép Iran xuất khẩu dầu.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc